Dic 07

A l’é merco ‘d sèira, a l’é tard. A la finitiva a-i na farìa gnente se mi i butèissa nen n’artìcol ambelessì, come tuj ij merco. Ël mond a andarìa anans pròpi ant l’istessa manera, a cambierìa gnente.

Già. Giust. Ma a-i chërserìa ën pòch d’erba ën sël santé ëd cost blògh. Mach pòca, motoben pòca, quasi da nen ancòrsisne. Ma se i sautèissa ën merco alora n’àuta vira i podrìa dì l’istess: përchè i deuv scrive quat righe ambelessì, quat righe ch’a cambio nen ëd na virgola la vita ëd gnun? A sarìa nen mej vardé la television, lese ën lìber o andé a cogiesse? A farìa nen pròpi l’istess?

Nò.

A farìa nen franch l’istess. Përchè për ël mond, as capiss, a cambierìa gnente, ma për mi é, e come! A son ses agn e ën tòch che tuj ij merco, ch’a-i càpita lòn ch’a veul, ambelessì a-i seurt ën tòch. Dël viré pì pensà, dël vire meno; dël vire ch’am pias ëd pì, dël vire ‘d meno: ma ën tute ‘l manere a-i é. Na tradussion, na drolarìa, ën video, na recension: tuj ij merco i son obligà a ricordeme che ‘l piemontèis për mi a esist, a l’ha ën sens precis, a l’é na part dla vita.

Minca tant am ven ën ment cost pòst, scrit quand ch’i tornava, coa ën mes al gambe, da na smana passà a gieughe a fé ël professionista ‘d gòlf. Da n’Autogrill i l’avìa scrivù doe righe, col merco, mach për dì che cost blògh a l’é viv qualonque ròba a-i càpita, mach për dì – com ch’i dij stassèira, tornà da ën dì golfìstich dëstravis e piasos (i l’hai conossù Baldo, i l’hai passà ël dì con ën car amis golfista) – che l’erba a chërs nen ën sël santé dël me piemontèis.

Ott 05


img_4375

img_4376
“Il friulano è una lingua con diciotto dialetti” (Pier Paolo Pasolini cità da Marco Paolini)

Ël piemontèis […] a venta scrivlo, òh già, e pì da-bin ch’as peul,
a scòla dl’arsigneul, un reul d’an pare an fieul,
dissionari a la man.
Barba Tòni (Antonio Bodrero), Ël Pì-a-mont-tèis

Set 28

1. lë scrit a l’é bel, e im rend cont che për mi na ròba a l’é vera s’a l’é scrita. me mond a l’é fàit ëd paròle scrite – travaj, blògh, articoj e via fòrt. e con Bobbio quand ch’i vegh bele un bijet dël tram për tèra am ven da cheujlo për leslo.
e peui i l’hai fàit diverse tradussion ultimament, dzora ‘d tut da Lavorare stanca (për cola veja idèja, che chi a sa s’a mnirà mai realtà, ëd publichene la version completa an piemontèis – e alora a l’é un pòch come portesse anans con ël travaj), e peui Lee Masters, Buzzati.

2. però d’àutra part im rend cont che na lenga come la nòsta a esist s’a l’é parlà. përchè la lenga scrita a peul esse un balin, ma la lenga parlà a l’é la realtà. la lenga viva.

3. e alora ancheuj i son torna sì a dì la mia. ma gnanca a dì la mia: pitòst a parlé ‘d gnente, mach a parlé un pòch an piemontèis, për sente ‘l son ëd na lenga. ancheuj i ston nen disend gnente, ma sente ‘l son ëd na lenga a veul dì che na lenga a esist.

Ago 03

AL
A-i é n’ategiament, na tendensa, na diression, na mòda quasi, ch’a sta diventand régola ma che scond mi a l’é profondament sbalià e che donca, për lòn ch’i peuss, i combat.

A rësguarda la paròla scrita. Italian-a, piemontèisa e an tute le lenghe, a l’é l’istess.

A l’é la “sindrome del cit.”, com ch’i l’avia ciamala ambelessì. An pòche paròle a fonsion-a parèj: it còpie da la ragnà na frase, un test, na poesìa ch’at pias, it la bute ansima a la toa pàgina Facebook o an qualsessìa mira pùblica e fàit. Sensa verifiché. Ma a basta nen! Se t’im cite na frase mi i veuj savèj come minim chi ch’a l’é l’autor (real), e preferibilment i vorrìa ‘dcò conòsse la sorgiss. Dësnò a l’é tut un manicòmi, ël pensé trità dla società lìquida.

Sòn a l’é mnume torna an ment quàich di fà, quand che për cas i l’hai vist cost pòst. I conòss nen l’autor e i peuss nen avèj quaicòs contra chiel, ma com ch’i l’hai dit ambelessì:

A-i é un problema, però: costa poesìa a l’é nen ëd Tavo ma ‘d Carlo Betocchi, e costa tradussion an nòsta lenga a l’é mia. Probabilment l’eror a ven da . E antlora i vorrìa dì a chi ch’a l’ha fàit ël còpia e amplaca che passiensa se a atribuiss nen ij credit com ch’a venterìa fé, ma almeno ch’a còpia giust.

A l’é vèj che mi i son orgojos ëd me scrive, e donca i patiss quand ch’i vogh na ròba ch’i l’hai scrit cità sensa atribussion; ma an general a venta ch’i sapio che quand ch’i foma na citassion i l’oma ‘l dover moral ëd controlé lòn ch’i scrivoma prima ‘d publiché.

Taggato:
Feb 10

Gnente, a l’é ruvaje merco e mi i l’hai un mugg ëd ròbe da fé. Tròp travaj, tròpe responsabilità, tròpe corse e dzora ‘d tut tròp pòch temp për pensé.

E tròp pòch temp për fé dë spòrt, ëdcò.

Tut sòn a fà monté lë “stress” – com ch’i pudrìo ciamelo, lë stress, an piemontèis? Nervos? Tension? Flin-a? Giré antorn a le ròbe sensa ruvé da gnun-e mire?

Ël segret a l’é trasformé lë stress an lòn che Tim Ferriss a ciama eustress, visadì stress positiv.

Ier séira anvers l’ora ‘d sin-a i son andàit a spassëggé na mesorëtta për le stra ‘d mia sitadin-a. Un pòch a l’é servì. Come lese, lese a serv tant. Gieughe a carte con la cita cita miraco pì che tut.

Staneuit a l’é mnume an ment na fòto ‘d me nòno con me papà pijà si dëdnans a ca, circa 1935. A venta ch’i la sërca. Pensé ai grand dël passà a l’é ëdcò n’arseta për l’equilibrio, bele se instabil (mach ij mòrt a l’ha nen marapansa, e costa a l’é na ròba positiva).

Ancheuj a va mej. An tute le manere cost – passé da la flin-a a l’eustress – a resta l’obietiv numer 1 dla giornà.

Taggato:
Giu 11

La comun-a ‘d Moncravel a l’ha aprovà na mossion përchè ël piemontèis a ven-a arconossù come lenga minoritaria. An lo fà savèj Lissander Motin; ël test a l’é ambelessì.

La lege regional n. 15 dël 31 magg 2004 a prescriv che ansima a tut ël teritòri dla region Piemont ël drapò piemontèis a vada espòst

a) all’esterno delle sedi dei consigli provinciali, di comunità montana, comunali e circoscrizionali;
b) all’esterno degli edifici scolastici;
c) all’esterno degli edifici sedi di seggi elettorali in occasione di votazioni per il rinnovo del Consiglio regionale;
d) ogni volta che vengono esposte le bandiere della Repubblica italiana e dell’Unione europea.

Le ròbe dël Piemont a son cite e a anteresso a pòchi, as sa. Minca tant a-i càpita quaicòs ëd pùblich ch’a rësguarda nòsta lenga, opurament quaidun – an cost cas j’amis ëd Gioventura Piemontèisa – an signala quàich cit sucess otnù, ma a la finitiva a sarà costa la stra? A l’é bel, bel dabon, ch’i s’anteresso ‘d nòste ròbe; mi purtròp da cola mira pùblica i son nen fòrt. (An tute le manere im segno ‘d ciameje ai nòstr dirigent scolàstich përchè ant le scòle ‘d mie cite ‘l drapò a-i é nen.) Ma i fortisso lòn ch’i l’avìa scrit un pàira d’agn fà:

Mé piemontèis, mia identità piemontèisa, mé pensé piemontèis a resto e a vivran con mi fin ch’i vivrai, malgré le legi, ij govern e la piòva.

Gen 08

gat
Ancheuj i la foma curta.

I l’hai scorù ij 52 articoj publicà ambelessì dël 2013, e i l’hai torna lesù con piasì tanti tòch scrit da amis – Fabio Scaliti, Dragonòt, Carlin Pòrta, Michel dij Bonavé, René Agagliate.

Sensa conté la corispondensa privà ch’i l’hai con quaidun dij mé vintesingh letor – ma i pens ch’a sia pì giust dì dij nòsti vintesingh letor, përchè la stòria a l’é un pòch com ch’i disìa un pàira d’agn fà ansima a Brainfood:

Dei contenuti non so giudicare, ma questo mio diario pubblico è diventato una sorta di amico per me. Non solo un luogo di confronto e discussione, ma anche un oggetto che – in quanto pubblico – non mi appartiene più. Ovvero penso che gli articoli che si trovano qui non sono miei, ma sono di tutti, perché a tante persone, a tanti blog, a tanti libri eccetera devo gli spunti che hanno composto col tempo questo luogo. Insomma considero questo work in progress un “bene pubblico”.

Donca cost a l’é un leu anté che mincadun a peul dì la soa: parèj l’arzultà final a l’é pì pien e bel e complet rispet a lòn ch’i podrìa fé mi da sol.

Donca, për dila s-cetament, cost a l’é un cit ringrassiament a tute cole përson-e ch’as fërmo ambelessì, minca tant, për vëdde lòn ch’a-i càpita, s’a-i é dle neuve, magara për gionté un cit lambel a la conossensa ‘d nòsta lenga.

Taggato:
Gen 09

I son stàit ier dòp-mesdì ant n’ospissi, a porté ij mé a trové n’amis ëd papà (papà che na vòlta am pijava come gnente e am tirava su, “era bello il panorama visto dall’alto“) e i l’hai conossù monsù Giusep.

I l’oma nen fàit amicissia, nò, i l’hai parlaje pòch – as capiss, ij giovo (mi! [sic]) a l’han sempe pressa -, ma a l’ha colpime cola frase ch’a l’ha dit. (Dàit ch’a ven da coste part a l’ha dit “Mi veuj meuiri a Butiera”, ma la sostansa a l’é cola.)

Chiel, pòvr’òm che a speta e a sa nen còs, un pòch come la mama ‘d Quasimodo (“tutti quelli che come te aspettano, / e non sanno che cosa”), a l’ha sì 83 agn ma ancora un progèt gròss, col ëd fité doe stansie al sò pais – Butiera, giust’aponto – për andeje a meuire.

E mentre ch’i j’era là tanti euj am vardavo. Euj ch’a parlavo, e come! Euj vej e strach, ma viv. Alora i son vërgogname un pòch, “come quandi ch’as passa rijend dzora ai pé d’un camalo“, a dirìa Pavese.

A venta ch’i vada pì soens a trové Giusep.

Taggato:
Giu 27

Mersì a cost artìcol, i segnal cost proget, the Endangered Languages Project.

Da na mira a smija un contrasens che Google, l’uniformador për ecelensa dël Web (e donca ‘d larga part ëd nòstre vite), a l’abia ‘l but ëd dësfende le lenghe mnassà; da l’àutra a va bin ch’a-i sia.

Ëdcò përchè lòn ch’a sarà ‘d coste lenghe da sì doe generassion? I parloma tant (im but ëdcò mi, naturalment, an tra le voces clamantes in deserto che magara a ciaciaro però a fan nen tut lòn ch’a dovrìo), ma vesse piemontèis a l’é sempe pì difìcil, përchè a sempe meno përson-e a-i na fà quaicòs.

Epura… epura ëdcò cost blògh, an sò cit, a l’é na litra d’amor për na lenga e na tera. Un cit “Piedmontese Project”. A servirà a gnente ma a-i é.

Giu 20

Giugn a dovrìa esse un mèis tranquil e anvece nò, tante ròbe da fé, ël travaj che për fortun-a a manca nen, gare da pronté, la Piata da steje (naturalment, cola d’istà a manca mai – almanch).

E mi an sërca dël mé pròssim proget:

La mia vita la conosco, adesso voglio andare un po’ più in là.

Summer time calls for light thoughts. Mmmm. Adess a-i é da core, e antratant as pensa. Arlongh ël santé ël proget a mnirà fòra.

Taggato:
preload preload preload
© 2017 Gianni Davico  Licenza Creative Commons