A scriv Vittorio Bertola ansima a soa pàgina Facebook:

So che è un tema difficile e non prioritario, ma (con mia sorpresa) dopo un anno di attesa il consiglio comunale ha approvato il nostro ordine del giorno che chiede al Parlamento di inserire il piemontese tra le lingue minoritarie riconosciute ufficialmente nella legge 482/99, come da appello già approvato da tanti comuni piemontesi di ogni colore politico. Non sosteniamo inesistenti superiorità locali (la tutela peraltro andrebbe concessa a tutte le lingue locali d’Italia e del mondo) e nemmeno vogliamo alimentare stupidaggini leghiste, ma vorremmo tutelare un patrimonio culturale millenario che, bello o brutto, esiste soltanto qui e che sparirà nel giro di un paio di generazioni se non facciamo qualcosa per salvarlo.

An sël sit dla comun-a ‘d Turin a-i é ël comunicà ufissial.

Mi ‘d polìtica i na capiss pòch, ma quaicosëtta an sl’argoment i la sai.

1. A-i é tanta ignoransa (ant ël sens etimològich dël termo, gnun as senta ofèis) an sël tema, a parte da chi ch’a dovrìa fé le legi an giù (in primis la distinsion an tra lenga e dialèt).

2. Purtròp na lenga viva e mnassà come la nòstra (e come tante àutre) a peul nen fé a meno dla polìtica për andé anans, përchè sensa sòld i foma tanti bej proclama ma i podoma fé pòch.

3. Donca a l’é pì che bin vnùa costa inissiativa. A servirà a quaicòs? A servirà a gnente? I lo soma nen, ma na ròba a l’é sigura: sensa ‘d ròbe parèj nòsta lenga a l’é bele che mòrta.

4. I podoma esse o nò d’acòrde con j’idèje polìtiche ‘d Bertola, ma da piemontèis – o mej, da përson-a ch’a sta ant ël mond (homo sum, humani nihil a me alienum puto) – mi i lo ringrassio për sòn.

A l’é n’idèja ch’i l’hai da tanti agn. I peuss nen dì  da sempe, përchè quand ch’i j’era masnà tut antorn a mi a j’era piemontèis e donca distingue le lenghe a j’era nen na ròba con un sens, ma im arcòrd che antorn ai 25 agn – na vinten-a d’agn fà – i l’avìa provà a viré Orazio an piemontèis (mersì, sempe mersì për sòn a Riccardo Massano): la prospetiva a cambiava.

Bin, da anlora l’idèja mia a l’é che ‘l piemontèis, come lenga milenaria, as peul dovresse për parlé ‘d tut ma pròpi ‘d tut. E i son nen sol an costa matarìa: pr’esempi quàich dì fà a l’é surtìe l’ùltim nùmer dl’arvista “Il micologo” ch’a pùblica n’artìcol ëd Bepe Sané (Dragonòt), anté che l’autor a descriv “cheiche Polyporaceae ch’a chërso ant ël Bòsch dël Mërlin”.

Bin, për mé cont a l’é na bela ròba. E a l’é bel ch’as sapia.

L’associassion Arcancel ëd Carmagnòla a l’ha pijà na cita inissiativa a pro ‘d nòsta lenga. An ocasion ëd la fera dij povron ch’as ten tuti j’agn an prinsipi dë stèmber (st’ann dal 31 agost al 9 stèmber), a l’ha produvù – an colaborassion con ël consòrsi dij povron ëd Carmagnòla – un cit arsetari për ij povron.

Ël consòrsi, an fa savèj Bepe Sané, una dle anime dl’associassion, a l’é dimostrasse motobin anteressà a l’inissiativa, e ij prodotor consorsià a distribuiran l’arsetari a tuti coj ch’a cato na cassiëtta ëd povron (o bele mach quàich povron), com un cit cadò.

L’arsetari as peul dëscariesse ambelessì. La version a stampa – 10mila còpie – a l’é stàita produvuva “an economìa”, risparmiand ël pì possìbil.

A gionta Bepe:

A l’ha stupine l’anteresse che i l’oma trovà da part dël consòrsi e dij prodotor e im përmëtto ëd sugerì che a podrìa esse n’ideja cola ëd prové a travajé con le realtà amprenditoriaj dël teritòri, për dovré an quaich manere ël piemontèis ant le atività produtive, ant la vita ëd tùit ij di.

Mé coment: a peul desse ch’a serva a gnente – a la finitìva ‘l mond a peul ësté sensa
nòsta lenga –, ma cost a l’é n’esempi ‘d lenga viva e donca as peul mach dive “compliment!”