Mag 11

9
An cost blògh as parla un pòch ëd tut, ëd ròbe gropà al piemontèis o bele ‘d ròbe normale, ëd minca dì.

Ancheuj a l’é lë scond cas. Stamatin i son andàit a gòlf për ël sòlit alenament. I j’ero mach n’àutra përson-a e mi. I soma salutasse an piemontèis (a l’é bel arconosse l’esistensa ‘d mia lenga bele da fòra ‘d mi, con jë sconossù – che dòp salutà a son pì nen, tecnicament, djë sconossù).

Na paròla e peui via, përchè l’alenament a l’é na ròba seria. Già, a l’é nen vàire balin-i it tire, a l’é pitòst – dzora ‘d tut – vàire pensé a compagna la sìngola balin-a. La quantità ëd pensé, sòn a conta pì che ògni àutra ròba ant n’alenament. Nen për gnente ‘l gòlf a l’é në spòrt prima ‘d tut mental.

Stamatin, an pòche paròle, a l’é nen capitaje gnente dë special; ma col gnente am fà piasì contelo an piemontèis.

Taggato:
Lug 15

BH
Vintesingh agn fà, quand ch’i l’avìa 19 agn, i son diventà un giugador ëd gòlf professionista. I pens che, se i anfilèissa ij dàit coret ant un ëd coj modern “sërvej eletrònich”, costa màchina a farìa un pàira ‘d calcoj e pòch dòp am anformerìa ‘d vàire senten-e ‘d mijé ëd colp i l’hai tirà an camp pràtica, vàire i l’hai tirane ant le gare, vàire vire i l’hai fàit tre putt quand ch’a j’ero absolutament gnun-e razon për feje, e via fòrt. Come la pì part dij golfista professionista, i l’hai la tendensa a ricordé an manera un pòch pì ciàira ij brut colp rispet a coj bon – coj dontré colp për gir, da ràir ëd pì, ch’a son vnume esatament com ch’i pensava a dovèisso vnì.

Tutun, avend travajà tant ansima al mè gòlf con tute j’arzorse fìsiche e mentaj ch’i l’hai avù a disposission, i son riessù a arprodùe quàich colp vreman bon an dij moment motobin amportant dij major. Për cité n’esempi che tanti dij mè amis a arcòrdo con emossion particolar – e mi ‘dcò, s’a l’é për sòn –, dël 1950 a Merion i l’avìa damanca d’un par al teucc nùmer 72 për andé al comand a pari mérit a lë US Open. Për oten-e col quat i l’avìa damanca ‘d fé ateré la balin-a ansima a un green anganamond, legerment an dissèisa, da na distansa ‘d 180 méter anviron. A-i son dij colp pì belfé ant ël gòlf. I l’hai ambrancà ël fer 2 e i l’hai tirà col che, scond ël mè giudissi sincer, a l’é stàit un dij còlp pì bon dël mè ùltim gir, miraco un dij pì bon ch’i l’abia giugà arlongh tut ël torneo. La balin-a a l’é partìa anvers la part snistra dël green, a l’ha tnù an manera fërma la trajetòria, a l’ha rimbaussà an sl’avantgreen e a l’é rotolà a 12 méter anviron dal teucc. A j’era tut lòn ch’i pudìa ciamé a col colp. I l’hai peui tirà doi putt për ël mè quat, e sòn a l’ha dame manera ‘d vintré ant la bela për ël tìtol, ch’i l’hai peui vagnà ël di dòp.

I ripòrt cost episòdi nen për ël piasì ëd sente torna ‘l gust dla dosseur d’un “gran moment” ma, pitòst, përchè ch’i l’hai dëscurbì an tante conversassion che ‘l ricòrd che mi i l’hai ëd cost colp (e d’àutri ch’a jë smijo) a l’é bon ben diferent dal ricòrd che la pì part djë spetator a smija avèine. Lor-lì a son propens a romanzé col colp, dàit ch’a j’era stàit tirà ant na situassion ëd pression. Lor-lì a tiro a pensé a col colp come a quaicòs d’ùnich daspërchiel, quaicòs d’estremament inspirà – i pudrìo dì –, dàit che col-lì a j’era esatament ël colp che la situassion a ciamava. Mi i la vogh për gnente an costa manera. Mi i l’hai nen tirà col colp antlora, an col tard dòp-mesdì a Merion. Mi i l’avìa praticà col colp da quand ch’i l’avìa dodes agn. A la finitiva, la còsa fondamental ant un torneo ‘d gòlf a l’é cola d’avèj ël control ëd në swing che pì it jë bute pression ansima e mej a fonsion-a.

Taggato:
Dic 04

galateucc
Ij me vintensingh letor a conòsso me amor për ël gòlf. Lòn che mi i savìa nen a l’é che ‘l nòm giust an piemontèis a l’é galateucc.

I son rivàje për cas. I sërcava na me fòto për un pòst ansima al gieu curt, e oramai as sa che bele la ròba toa it fà prima a sërchela ans la nìvola che ans ël tò ordinator. I son partì antlora da la mia pàgina Flickr, e serendipitament i son rivà al coment ëd Testaplà ch’a jera ambelelà:

I savìa nen ch’it gieughe a galateucc!

“Cos diav a sarà sto galateucc?”, a l’é stàita mia prima reassion. Ma dàit che ij përtus ans ij green a son për mi ij teucc, a l’é stàit fàcil ruvé a la conclusion.

A cola mira i vorìa savèjne ‘d pì, as capiss. L’ùnich riferiment ch’as treuva ans la ragnà a l’é n’artìcol ëd Tavo Burat. Tavo, parland dle rèis ëd costi gieu, a dis:

Erano giochi tipicamente pastorali, praticati quando i mandriani mandavano gli armenti all’alpeggio e quindi si trovavano in molti.

E an efet costa a l’é pròpi l’orìgin dël gòlf. A séguita:

In piemontese era detto il gioco della ghia (o gheda, o ghin-a o galateucc) dal nome della pallina; la mazza era la gandia e le buche le neuse.

Gribàud an sò dissionari a dis:

Galateucc: gioco che consiste nell’inviare la palla in un buco (teucc), specie di golf.

Gheda: antico gioco piemontese simile al golf, in cui “neuse” erano le buche, “ghija” la palla.

Alora costi gieu a son perdusse, come – aidè! – tanta part dla coltura ‘d nòste montagne; ma da adess, mersì a Testaplà, i sai che ‘l gòlf a l’é an efet ël galateucc.

Taggato:
Lug 25


Quand i më ston scaudand prima d’un gir, o quand ch’i ston travajand an sël mé gieugh ant ij prim di dla sman-a, i pràtich mach doe distanse an sël putt: coj ch’i pens ëd buté andrinta e coj vreman longh.

Për prima ròba, i pràtich un burdel ëd putt cort, probabilment ëd pì che la pì part dij giogador an sël tour. I dirìa ch’i pass anviron ël 95% dël temp dedicà a la pràtica dël putt a tiré coj nen pì longh ëd doi méter e mes. I sern dij putt cort ch’a l’abio na pendensa e i-i colpiss an manere diferente.

I na colpiss quaidun fòrt, tirandje an manera ch’a pijo ‘l fond dël teucc, e dj’àutri an manera pì dossa, an manera ch’a meuiro lentament andrinta, passand da na banda. Dòp a un pòch, sòn am giuta a avèj un sens ëd la manera ch’a fonsion-a mej për ël tipo ‘d green ansima ai quai i gieugh col di. Ti it vanserai quàich ësbordà s’it fà atension a coste ròbe.

Quand ch’a l’é possìbil, ëd sòlit i sërch ël teucc ëd pràtica ch’a l’ha la pendensa pì fòrta (con deuit: i veuj ch’a sia n’esercissi ch’am serv) e im piass lì. A va bin për ël mé sente ël voghe che la balin-a a devia anvers ël teucc, e a giuta la mia confidensa sente che la balin-a a vintra andrinta tute le vire. I otenrìa nen cost but s’i passèjssa la pì part dël mé temp ëd pràtica ansima ai putt ëd distansa mojen-a che a s’avsin-o mach al teucc: alora a l’é ràir ch’i pràtica costa distansa.

I son an gré d’oten-e la giusta velocità për ij putt da le distanse vreman longhe. Donca i pràtich diversi putt ansima a coste distanse fin-a a che ‘l mé contròl ëd la distansa a l’é a pòst për col di.

Geoff Olgivy

[gavà da “Golf Digest” d’agost 2012, p. 40, virà da l’inglèis për fé vëdde che an piemontèis as peul discore ‘dcò ëd ròbe diverse da la poesìa e ij nòstri vej]

Taggato:
preload preload preload
© 2017 Gianni Davico  Licenza Creative Commons