Nov 30

img_2781
Ant j’ùltime sman-e i ston dedicand pì temp a un proget dël Rosin-e (tramudé na veja oficina part ant në studi médich e part ant n’alògg) che a Tesi & testi. A më smija ‘dcò ‘d nen passé bastansa temp con ël cite. Sensa conté che véner i l’hai lession con Soffietti e i veuj rivé preparà mej ch’as peud.

Tante sensassion, a la finitiva, velocità, proget, avnì. If everything seems under control, you’re not going fast enough (se tut a smija sota control, it vèj nen bastansa fòrt), com ch’a dis Mario Andretti. E son a peud esse vèj, i discut nen, e a l’é na ròba ch’am pias quand ch’a càpita (a l’é ël concet ëd fluss, ant na paròla). Tutun, an costi cas i l’hai l’absògn ëd fermeme un moment, pensé na minuta e peui torna parte.

L’oficina a j’era la cusin-a dël convent dël Rosin-e, fin-a al 1920 quand che nòno Giovanni a l’ha catà la ca për fene la soa fàbrica. E ambelelì a j’era dj’ordior. Stòrie ‘d na vòta, ma già mach costi doi fàit am fan apassioné al proget ëd trasformassion. I l’hai pòch temp për pensé ma a mnirà na ròba magnìfica.

Pròpi ier sèira i l’hai dëscurbì che al temp dël fascio ël nòm “via delle Rosine” a j’era stàit cambià an “via XXVIII Ottobre”. Am pias pensé ch’a sia stàit un dispet a l’euvra e a la memòria ëd doi sìndich socialista ch’a stasìo da coste bande sì (un dij doi a j’era nòno, l’àutr Angelo Menzio, ancor viv a col temp). Bin, ël Rosin-e a son pì fòrte che tuti ij fassism.

Gnenti, i vurìa dì doe paròle ansima a lòn ch’am capita adess, mersì d’avèj-je lesùe.

Taggato:
Mag 20

ort
Ant j’ùltime sman-e i l’hai fàit ëd recension, butà ëd tradussion e ‘d poesìe, ma a l’é un pòch ch’i sent l’absògn ëd dì an manera sempia com ch’a van le ròbe për lòn ch’a rësguarda ‘l mè piemontèis.

Pensé an piemontèis am càpita sovens. Sòn a l’é normal, e i pens nen ch’a cambierà con j’agn. Desormé i sai ch’a-i son dj’argoment che për mi a esisto an costa lenga.

Parlé an piemontèis a l’é già un pòch pì malfé. Nen con papà e mama, e gnanca con ij parent, e pì an general con tute cole përson-e ch’i identìfich come piemontèise (parleje a mama an italian a l’avrìa gnun sens, tant për dì). Ma con mie cite, bin, a l’é un pòch pì complicà. I tend a mës-ce le doe lenghe, ròba ch’am pias nen ma a càpita, i deuv fé në sfòrs cossient – lòn che an prinsipi am capitava nen – për seguité con ël piemontèis. A l’é nen ch’a sia na bataja persa, nò; a l’é mach che jë sfòrs sensa arzultà ciàir a ciamo tanta aplicassion.

I pens che sòn a sia gropà a la motivassion: im vard antorn e i capiss che dësfende, che porté an àut costa lenga a l’é sempi pì difìcil, ant la pràtica dle ròbe ‘d mincadì.

Epura mè piemontèis a l’é na ròba bela, argioissanta. Na ròba fàita con ël cheur, sensa gnun but se nen col autotèlich dla sodisfassion ëd fé na ròba për ël gust ëd fela. A sarìa, an sìntesi estrema, la lession ëd mè professor Riccardo Massano:

Fa’ tò dover e chërpa.

E peui a-i é d’àutre ròbe. Dòp ël rëscontr ëd Pianëssa i j’era anmaginame un rëscontr a la Piata. Peui Tòjo a l’ha fane lë schërs. A la finitiva: a chi ch’i-j na parl adess?

E ancora: i l’hai ancaminà a fé l’òrt, ambelessì a nòsta ca. Na ròba lingera. E l’òrt, a travers ëd col pòch ch’i sai ëd nòno Gioanin, e peui ëd tut lòn ch’i sai ëd nòna Teresa, ëd barba Ceco, ëd zio Carlo e naturalment ëd mama, am parla piemontèis.

Da col òrt a-i ven fòra na tomàtica, e cola tomàtica a l’é piemontèisa. Cola tomàtica a l’é figura, sign, espression dla mia lenga piemontèisa. Ch’a l’é nen na ròba bela nì bruta, semplicement a l’é.

Taggato:
Feb 08


I l’hai gavà un bel pòch ëd giassa da la cort an costi di.

Gavé la giassa ‘d quàich centim da na cort ëd 400 méter quàder anviron – la cort ëd na ca d’ondes alògg e quàtr atività, visadì na sinquanten-a ‘d përson-e ch’a-i giro d’antorn – a veul dì tant temp: pala, pich, carëtta e pensé an libertà.

Saba, al prinsipi, i j’era da sol. I l’hai campà la sal (ch’i l’avrìa dovù buté prima) e peui i l’hai ancaminà a s-ciapé la giassa.

Dòp a un pòch quàich condòmino a riva a deme na man. Avsin, përson-e ch’it vëdde miraco minca di ma ch’it conòsse nen. A na serta mira a l’é rivaje na bassèja con tre bicej e na bota ‘d cògnach. Bel, a l’é bel bèive ansema. A më mnisìa an ment barba Tòni che dël piemontèis a disìa:

A venta ‘dcò subielo: ti canta e mi i subij,
d’àutri an compagneran, ciulucrìe e ciusij.

Am piasìa cola idèja dle ròbe fàite ansema, fàite përchè ch’a van fàite sensa vardé a chi ch’a-i tocrìa.

A j’era ‘dcò, naturalment, chi ch’a s’avsinava con d’idèje:

Bisognerebbe mettere più sale…

E alora la rispòsta a sarìa stàita pavesian-a:

Non voglio idee! Ne ho già troppe, di idee! Voglio gente che faccia le cose!

Le Rosin-e e la giassa. Bel.

Taggato:
preload preload preload
© 2017 Gianni Davico  Licenza Creative Commons