La lenga dël cheur

festa Ancheuj i veuj parte da na discussion ëd costa dumìnica ansima al grup Noi i parloma piemontèis, ch’a l’ha dame manera ‘d riflete mej ansima al concet ëd piemontèis. Tut a l’é partì da n’oservassion ëd Genio Grassian, che tra l’àutr a scrivìa:

A fà pròpi tristëssa ‘d sente che për quajdun scrive an piemontèis a l’é na drolaria, o quaicòs da fesse mach për rije… A l’é nen tant colpa soa, a l’é vera, ma a l’han mai sentù ch’a-i é na leteratura piemontèisa da sécoj e ch’a-i é na manera ‘d scrive coma ch’as dev second në standard bin establì.

Mi i disìa:

Për mi ‘l piemontèis a l’é la lenga dël cheur, l’italian la lenga dla comunicassion “normal” e l’inglèis la lenga dël travaj – e mincadun-a a rend mia vita mental pi rica e pi pien-a.

E Bepe Sané (Dragonòt) a l’ha scrivù:

Scusme Gianni, ma mi i son pa d’acòrdi. Riduve ‘l piemontèis a “lenga dël cheur” (com ch’a l’han fait dij piemontesista dël passà e com ch’a l’ha fait Claudio […] continua a leggere »

10/06/2015 2 Commenti

Cesare Pavese, Dëlcò ti it ses colin-a – tradussion ëd Carlin Pòrta

Dëlcò ti it ses colin-a e senté ’d pere e gieugh ant ij cané, e it conòsse la vigna che ’d neuit a tas. Ti ’t dise nen do tut.

J’elo lì na tèra ch’a tas e a l’é nen na tèra toa. J’elo ’n silensi ch’a ten dur an sj’erbo e su ij brich. A-i son d’eve e campagne. It ses un silensi sarà ch’a mòla nen, it ses ëd làver e scur euj top. It ses la vigna.

A l’é na tèra lì ch’a speta e a dis nen paròla. A son andasne ij di sota coj cej afoà. A le nìvole, it ses amusate. A l’é na tèra grama – a lo sà bin tò suf. Dëlcò sòn a l’é vigna.

I t’artrovras le nìvole e ’l cané, e le vos tant come n’ombra ’d lun-a. I t’artrovras paròle oltra a la curta vita e dij gieugh ëd la neuit, oltra a l’età masnà anvisca. Saralo bin doss tase. It ses tèra e vigna. Un silensi anvisch a brusrà la campagna come i gran falò a la sèira.

03/06/2015 1 commento

Cesare Pavese, A vnirà la mòrt e a l’avrà ij tò euj

A vnirà la mòrt e a l’avrà ij tò euj – costa mòrt ch’a ‘n compagna da la matin a la sèira, dësvìa, sorda, come un vèj ringret o un vissi absurd. Ij tò euj a saran na van-a paròla, un crij tasù, un silensi. Parèj it jë vëdde minca matin quand su ti sola it pieghe ant lë specc. O cara speransa, col di i savroma ‘dcò noi ch’it ses la vita e it ses ël pa nen.

Për tuti la mòrt a l’ha në sguard. A vnirà la mòrt e a l’avrà ij tò euj. A sarà come chité un vissi, come vëdde ant lë specc seurte torna fòra un visagi mòrt, come scoté un laver sarà. I caleroma mut ant ël gorgh.

27/05/2015 1 commento

Arcapitoland

ort Ant j’ùltime sman-e i l’hai fàit ëd recension, butà ëd tradussion e ‘d poesìe, ma a l’é un pòch ch’i sent l’absògn ëd dì an manera sempia com ch’a van le ròbe për lòn ch’a rësguarda ‘l mè piemontèis.

Pensé an piemontèis am càpita sovens. Sòn a l’é normal, e i pens nen ch’a cambierà con j’agn. Desormé i sai ch’a-i son dj’argoment che për mi a esisto an costa lenga.

Parlé an piemontèis a l’é già un pòch pì malfé. Nen con papà e mama, e gnanca con ij parent, e pì an general con tute cole përson-e ch’i identìfich come piemontèise (parleje a mama an italian a l’avrìa gnun sens, tant për dì). Ma con mie cite, bin, a l’é un pòch pì complicà. I tend a mës-ce le doe lenghe, ròba ch’am pias nen ma a càpita, i deuv fé në sfòrs cossient – lòn che an prinsipi am capitava nen – për seguité con ël piemontèis. A l’é nen ch’a sia na bataja persa, nò; a l’é mach che jë sfòrs sensa arzultà ciàir a ciamo tanta […] continua a leggere »

20/05/2015 3 Commenti

Ël sit dël Consej regional an piemontèis

cr Ël Consej regional dël Piemont a l’ha da pòchi di na version neuva ëd sò sit. La ròba bela a l’é scrita ant ël comunica stampa:

Il sito, come già il precedente, è disponibile in numerose lingue ma da questa versione verrà introdotta la versione piemontese.

La pàgina a l’é costa. Ël travaj a l’é stàit fàit – a gràtis – da la Ca dë Studi Piemontèis, sota la supervision ëd Censin Pich, gran magìster ëd nòsta lenga e nòsta coltura.

A l’é na ròba cita e bela ant l’istess temp, ch’am fà piasì signalé ambelessì. Con un gròss mersì a Censin Pich e a tuta la Ca dë Studi. A l’é na stòria cita, ma noi i andoma anans.

13/05/2015 Aggiungi commento

Eugenio Montale, Për finì

I arcomand a la mia posterità (s’a-i na sarà) an sede literaria, lòn che a resta improbàbil, ëd fé un bel feu ëd tut lòn ch’a rësguarda la mia vita, ij mè fàit, ij mè nenfàit. I son nen un Leopardi, i lass pòch da brusé e a l’é già tròp vive an përsentual. I l’hai vivù al singh për sent, aumenté nen la mzura. Tròp sovens al contrari a pieuv an sël bagnà.

06/05/2015 Aggiungi commento

Eugenio Montale, I l’hai calà, dasendte ‘l brass

Montale I l’hai calà, dasendte ‘l brass, almen un milion dë scale e adess ch’it jë ses nen a l’é ël veuid a minca scalin. Bele parèj a l’é stàit curt ël nòstr longh viagi. Ël mè a dura bele adess, e am fan pì nen da bzògn le coincidense, le prenotassion, le foinere, j’onte ‘d chi ch’a chërd che la realtà a sia cola ch’as vegh.

I l’hai calà milion dë scale dasendte ‘l brass ma nen përchè con quatr euj miraco as vegh ëd pì. Con ti i l’hai calaje përchè i savìa che ‘d noi doi ij lumèt sol e ver, combin che tant anfoschì, a j’ero ij tò.

29/04/2015 Aggiungi commento

Piemontèis Ancheuj

PA “Piemontèis Ancheuj” a l’é n’arvista ‘d sëddes pàgine dont eut a color cudìa dal Centro Don Minzoni – Ca dë Studi Pinin Pacòt ch’a seurt ondes vire l’ann e ch’a l’é scrita tuta an piemontèis (e pì precisament ant la grafìa stòrica o dij Brandé, che a la fin dle fin a l’é l’ùnica seriament possìbila për comuniché an piemontèis ëscrit).

L’abonament për n’ann a costa 35 euro. Anformasion as peulo ciamesse ambelessì, mentre che cost a l’é ël sit. Come tute le ròbe cite, as capiss ch’as podrìa fesse mej: a mi, pr’esempi, am piasrìa quaicòs ëd pì modern, gropà a le neuve tecnologìe, al mond d’ancheuj oltre che a le ròbe veje, a la literatura e via fòrt. Ma a-i é, e costa a l’é già na gran còsa. Ça va sans dire che invit tuj a abonesse, e për giuté ël Piemont e për savèj quaicòs ëd pì ëd nòste rèis.

A l’é ’n giornal lìber e ’ndipendent, ch’a dedica soa atension a tut lòn ch’a rësguarda nòstra coltura an tute soe […] continua a leggere »

22/04/2015 1 commento

Catullo, Carme V – virà an piemontèis da Luis Olivé

Quàich sman-a fà i l’avìa dàit na mia tradussion dël Carme 101 ëd Catullo. Riccardo “Borichèt” Camerlo a l’ha fane savèj (ant ij coment a col artìcol) che dël 1987 Luis Olivé a l’avìa publica ansima a l’Armanach piemontèis dl’editor Viglongo na soa tradussion ëd dodes carme dël poeta veronèis, col che për me manera ‘d vëdde a l’é stàit ël pì àut e pressios poeta lìrich dla latinità.

Olivé, d’àutra part, a l’é stàit sì poeta avosà për sò cont, ma a l’ha ‘dcò publicà diverse tradussion, come ch’as peul për esempi vëdde an Romansìe (lìber ch’as peul catesse a la Ca dë Studi Piemontèis – des euro bin spendù, dit en passant).

Bin, ambelessì a segue a-i é soa tradussion dla poesìa pì famosa ‘d Catullo, ël Carme V (Vivamus, mea Lesbia, atque amemus…).

Mach na notassion: da apressié ël fàit che la tradussion a sia an endecasillab. Sòn përchè scrive na poesìa a l’é nen difìcil – a basta andé a ligna, minca tant –, ma rispeté le régole a ven già un pò meno belfé. […] continua a leggere »

15/04/2015 Aggiungi commento

Nicola Duberti, O tubàu do rtir

ND Còn ësta e sòn cařanta. Vir la mustò dla santa ch’am vëgga nent tubé.

L’hè dma ciù chëlla da puèmi stëřmé. Peusc fumé cheuncc còm en lum. Ařmanch endřént ař fum

em vagh tórna masnò. Combèn ch’e n’aga stanta em sent vořé, e seuj ëlgé. E ‘n sovërciù

ij di e l’han l’odo’ d me pò e s’em pass sui caviji na man em chërd ch’o segia chial

a feme cara còm e fossa ‘n can.

(“Il fumatore del ricovero”. Con questa sono quaranta. / Volto l’immagine sacra / della santa / perché non mi veda fumare. // Non mi resta che lei se voglio avere qualcuno da cui nascondermi. / Posso fumare / bisunto come un lume. / Almeno dentro al fumo // mi rivedo ragazzino. / Anche se ne ho settanta / mi sento volare, sono leggero. / E inoltre // le dita / hanno l’odore di mio padre / e se mi passo sui capelli una mano / mi immagino che sia lui / a accarezzarmi come fossi un cane.)

Nicola Duberti, O tubàu do rtir, an continua a leggere »

08/04/2015 Aggiungi commento