La ballata dell’uomo ragno (test e mùsica ‘d Francesco De Gregori)

Mama a l’ha ‘l cheur debol ma la vos ëd tron, mama a l’ha ‘l cheur debol ma la vos ëd tron, a në varda con n’ambossor a vos da l’ùltim pian, a promëtt un castigh, a mnassa un perdon. E noi i soma tuti an fila dëdnans al bagn, e noi i soma tuti ferm dëdnans a un seugn, e noi i soma tuti an pe dëdnans a un segn a trasformé l’òr në stagn. Ma prima d’avèj finì i faroma un beucc ant l’infinì e aceteroma l’invit a sin-a dl’òm aragn.

A marcio ansima l’eva, a passo a travers la muraja, a marcio ansima l’eva, a passo a travers la muraja, a stërmo ‘l passà parland dl’avnì, e se a treuvo la cassia dla gucia as la mangio sicur. E noi i soma tuti an fila dëdnans al bagn, e noi i soma tuti ferm dëdnans a un seugn, e noi i soma tuti an pe dëdnans a un segn a trasformé ‘l feu an bòsch. Ma prima dlë stermini i faroma s-ciopé costa stansia i scaperoma an sl’ambulansa con l’òm aragn.

A l’é mach ël caporion ma a smija ‘n faraon, a l’é mach […] continua a leggere »

Beppe Barberis, La frèisa ‘d Cher

Tòst i veuj sauté an difèisa ëd col vin ch’a l’ha nòm Frèisa e as produv antorn a Cher, vin brios, gustos, sincer… Còsa a-j taca a sti monfrin d’andé an gir a dì che ‘s vin a l’é mach coma ch’as deuv, quand a ven da Castelneuv? Ma schersoma? Sente amis, fin che iv feve ‘l servel gris për truvé mòda e manera ëd laudé vòstra Barbera, noi i l’oma pa da dì… Però quand da farinej toche ‘l vin dij nòstri Vej, arogandve la pretèisa d’esse j’inventor dla Frèisa, scusé tant gent dël Monfrà, ma stavòlta i-i soma pa. Fé atension e scoté bin, che la stòria ‘d cost bon vin iv la fiche a la pì lesta bin piantà drinta la testa. L’é da secoj che sì a Cher as produv cost vin sincer, doss o sèch, sempe bocant; porta an tàula a l’é n’incant ch’a sa dé gòj e gigèt… Cara gent, cost l’é vin s-cèt verament da intenditor che confonde a venta pa con la Frèisa dël Monfrà… Comsessìa rivà a la fin chi a veul bèive dël bon vin, a deuv nen guardé a la spèisa, ma caté dla bon-a Frèisa, che lo crijo […] continua a leggere »

Paul Auster, Sunset Park

Sunset Park Për lòn ch’i na sai, Paul Auster a l’é mai stàit virà an piemontèis. I ancaminoma ancheuj.

As ricorda pì nen dl’ùltima vòlta che a l’ha podù deurme ses ore pien-e, ses ore sensa anterussion sensa dësviesse da ‘n brut seugn o dëscheurbe che ij sò euj a j’ero durbisse a la primalba. E a sa che costi problema ‘d seugn a son un brut segn, n’avis ciàir dël fàit ch’a-i son dij maleur ch’a la speto, ma malgré lòn che a séguita a arpet-je soa mare a veul nen torné a le meisin-e. Pijé un-a ‘d cole pastilie a l’é come travonde na cita dòse ‘d mòrt. Quand che t’ancamin-e con cola ròba, ij tò di a ven-o trasformà ant un regim slordent dë smemoriatëssa e confusion, e a-i é nen moment anté ch’it sente nen la testa ambotìa ‘d fiòch ëd coton e s-ciancon ëd carta. Ellen a veul nen saré soa vita për dzorvive a soa vita. A veul che ij sò sens a sio dësvij, formulé pensé che a svanisso nen ant ël mentre ch’as […] continua a leggere »

Premi Gianni Oberto 2013

I segnal na bela oportunità për chi ch’a l’é laureasse an literatura an tra ‘l 2009 e st’ann ansima a n’argoment gropà al Piemont: ël Premio Gianni Oberto 2013.

Tute j’anformassion a son ambelessì.

Beppe Barberis, La dròga

Veuj fé ‘n sàut e peui con fòga dije a chi l’é s-ciav dla dròga che a comincia a giré a Cher: sì da noi l’é nen da jer e ancor meno a l’é për vant, ma a l’é sempe staje ‘d drogant che a vivìo sensa guai mach alèrgich al travaj… J’era chi con la vos fosca a cantava ij tòch dla Tosca, chi për pudèj fé Pasquëtta a fregava na biciclëtta, chi at ciamava con deuitin ëd pagheje ‘n quart ëd vin e peui tuti ansema al saba a giravo a pijé la paga da jë sgnor ëd tuta Cher për paghesse quàich bicer… Ma ij drogà dël di d’ancheuj son bin pess, l’é lì l’ambreuj: vist da fòra a son soagnà però andrinta a son guastà… Pòvri fieuj coj ch’a barato con sta pover ëd papato la soa bela gioventù, ma i lo seve fòj fotù che la vita a l’é ‘n dover? Feve fòrsa fieuj ëd Cher! Se a ve bzògna ciamé aiut, pianté mach la dròga ‘d brut, ten-e dur e aussé la testa che iv faroma tuti festa, quand sareve pa pì s-ciav dë sta pover na dal diav… Sù, scoteme; dom-je ‘n taj, […] continua a leggere »

Còse ch’a fan tò arfugi an tra ij mont

rifugio La colassion dëdnans a ca, ël sol che pian pianòt a riva, ij mont ch’at vardo maestos là an fàcia.

Ël sursoris dl’eva ch’a scor ant l’arianòt pòch pì sota, la sèira prima ‘d deurme quand che tut a l’é silensi.

Ël cant dj’osej a l’ambrun-a, osej dij quai it vorrìe savèj ël nòm ma it sa nen.

Le spasgiade, longhe opura curte a sconda dl’anvìa.

La fontan-a ch’a gargòja an fond a la cort.

Ij linseuj un pòch rùvid ch’a arsèivo toa seugn. Deurme sensa pensé e sensa ciadel.

Calé an paìs, minca tant, e sentse a ca. Caté ant un ver negòssi.

Tajé l’erba, s-ciapé ‘l bòsch, ambaroné ‘l bòsch.

Visché la stùa anvers sèira, e sente la càud dossa ch’a anvlopa la cusin-a.

Ël ciusioné dël vent ant tra le fronde.

Ij cravieuj ch’a sàuto con n’agilità ch’at anciarma minca vira.

Gieughe con toe fije, lassesse trasporté da sò entusiasm.

Ël sugnèt dël dòp-disnà.

Le ciaciarade con tò padron ëd ca, guardian ëd costa tèra malgré minca evidensa.

Le sensassion, pensé pòchi.

Sentse a ca. Esse a ca.

Domini Badalin, Bela

Ti ch’o t’am bèichi semp a Mëssa Granda, ch’o t’am féi perdi ‘l sentiment e ‘l ben, che ‘n tucc ij mé pensé t’am sij da banda, ch’o t’am parli con j’euj, sensa dì nen…

‘t sij bela ‘d pu dël pian-i za laoraji, ‘t sij bela ‘d pu dël fio tacà ‘l gasij, ‘t sij fresca ‘d pu dël rivi rosaraij, ‘t sij na reusa chërsìa ‘n mes dl’ortìi.

Ti ‘t sij la nivolëtta che a la pruma la passa ‘nsuma ai pra, për l’aria sclin-a. Ti ‘t sij l’arbra scarvaja che la suma la sbanata lingera sla colin-a.

‘T sij la canson do ri ‘n mes ai gorèj, ‘t sij l’eva d’ina doss pira e lisenta. ‘T sij parfumaja ‘d pu d’in bel carèj, ‘t sij lesta ‘me ‘l laserti ‘nt la sermenta.

‘T sij fata dij color dël fio dij persi, ‘t sij robia me ‘l castagni quand son merji… Ti, ch’ot am ròji ‘l cheur, peu t’am lo svèrsi e t’am parli con j’euj fiorì dë stelij!

Domini Dadalin, Bela, gavà da Domini Dadalin, Ij varèj, cudì da Giusep Goria, Turin, Editrice Il Punto, 2006, p. 137.

AMEMANERA

amemanera Nò, mi i-i conòss nen. Mersì a Fabio i l’hai savù ch’a-i son, e cost a l’é già un pont ëd partensa.

Nò, i-i conòss nen ma i capiss che ‘l piemontèis andrinta ‘d ti, girlo com ch’it veule, se a-i é prima o peui a ven fòra (Fabio a lo disìa già ambelessì). Tout se tient, noi i campoma via gnente.

O, për butela an manera diferenta: mi in ciam sovens a lòn ch’a serv mé piemontèis, e tante vire i sai nen deme na rispòsta. Peui i scòt dij tòch come costi e i capiss. La rispòsta a j’era già andrinta ‘d mi, bele pronta, a spetava mach ëd seurte, d’esse butà an paròle.

Cost a l’é un bel progèt. Ij test an piemontèis a son bastansa a pòst, la mùsica a l’é tradissional e moderna ant l’istess temp. Miraco as peul fesse bin pòch për nòsta lenga, miraco a sarà vanta via ant lë spassi ‘d na generassion o doe ma antratant a-i […] continua a leggere »

Ier sèira i balava…

la Piata, ca … sensa savèj balé con mia cita cita, ant l’aria na canson dij Tre Martelli, e i l’hai pensà che a la fin ël piemontèis për mi a l’é sòn, un moment ëd pas e serenità e alegrìa con mia cita, mach sòn.

Pinòcchio an piemontèis

PAP A-i era na vòlta… – Un rè! – a diran sùbit ij mè cit letor. Nò, masnà, i l’eve sbalià. A-i era na vòlta ‘n tòch ëd bòsch. A l’era nen bòsch fin, mach na lëgna da brusé, ëd cole che d’invern as buto ‘nt le stuve e ‘nt ij franclin për visché ‘l feu e scaodé le stanse. I sai pa com a sia ‘ndaita, ma ‘l fato a l’é che ‘n bel dì sto tòch ëd bòsch a l’é capità ‘nt la botega d’ën véj minusié, ch’as ciamava mèist Tòni, mach che tuti a-j disìo mèist Ceresa për via dla ponta ‘d sò nas ch’a l’era sempre bërlusenta e violëtta parèj ‘d na ceresa madura. Pen-a che mèist Ceresa a l’ha vdu col tòch ëd bòsch, a s’é arlegrasse tut, e an dasendse na fregadin-a a le man për la gòj a l’ha bërbotà ‘n tra chiel: – Sa lëgna a l’é franch rivà al moment bon: i veuj dovrela a fene na gamba ‘d taolin. –

Carlo Collodi, Pinòcchio an piemontèis, tradussion ëd Guido Griva, Turin, Viglongo, 1981