Giu 10


I l’hai dëscurbì che, prima ‘d nasse, i l’hai vivù
sempe an òmo sald, sgnor ëd lor,
e gnun a savìa rësponde e tuj a j’ero calm.
(Cesare Pavese, Antenati)

Cost a l’é l’efet ch’am fan le riunion ëd famija con Maurenzo, me cusin american, na vita an Cile, 82 agn bin portà.

E an particolar quand che con me papà as buto a conté dla famija. Stòrie austere, piemontèise, nen ëd povertà ma ‘d rigor, travaj, ordin. Stòrie d’industria, ëd sìndich, ëd lòte ovriere, stòrie anté che ‘l giust e ël nen giust a l’han sò pòst precis.

I l’heu nen da tramblé, tut col ram dij Davico a l’é andrinta ‘d mi.

Taggato:
Giu 08

Beppe
Minca tant, da quàich part a sponta quaicòs ch’am fà arcordé mè cusin Beppe Finello, sonador dë stra fin e fòra da jë schema. Ambelessì a-i é un sò tòch.

Jér sèira a l’é stàit un ritaj ëd giornal ch’a l’ha portame mè mama. La sèira prima a j’era staje un consert an soa memòria, “a fare rumore è solo un sorriso”. Mi, come tante, tròpe vòlte am capita, i l’hai donca savulo an artard (e bele mach pr’azard, com ch’a dirìa Valerio Rolon).

Fin-a a quand i sarai mach un Giovannino heartless ch’a cor për ël mond a ciamesse ubi sunt?

Taggato:
Mag 25

I soma nen mach noi a fé festa për ël Piemont – e pro!

Iér a l’é sarasse la festa dël Piemont ch’a fà 42 a Cèj. Adess ël sìrcol cultural langa Astsan-a a organisa, për duminica 14 ëd giugn, la festa E s’as trovèisso an Langa?

Apontament a 10 ore a Loasseul, ant la sede dël sìrcol (via Penna, 1), për la premiassion dël concors leterari La mè tèra e la sò gent. A saran present, an tra j’àutri, Donato Bosca, Oscar Barile e Chichin Paschëtta.

A ‘n bòt disné langareul (menù a 15 euro, prenotassion al nùmer 0144 87.185).

A 3 bòt spetàcol dij nòsti amis Musicant ëd Riva ‘d Cher. Un dì pien ëd bonimor, alegrìa e amicissia. Con tanti compliment a Silvana Testore, anima con la fija Clara dël sìrcol. Na giòla ch’as dëstissa nen.

Taggato:
Mag 21

Dàvide Filié a l’é prima ‘d tut na brava përson-a, an piòta e anteligenta. Peui a l’é ‘dcò n’amis, bele se dla rassa ‘d coj ch’it vëdde nen tuti ij moment (e col proverbi cinèis a dis d’andé soens a trové j’amis ch’it l’has, o dësnò l’erba a chërsrà an sël santé ëd toa amicissia – mea culpa, Dàvide).

Costa dumìnica a-i sarà ‘l moment central dla festa. Ambelessì a-i é ìl programa, pien e vari.

Bel, brav.

E na ròba, ancora: Dàvide, mersì për tut lòn ch’it fà për nòst Piemont.

Taggato:
Mag 19

La sman-a passà i son stàit am Merica, an Austin (o mej a Nòstin, mach un pòch pì an là che a Nast), andova ch’a l’han invitame a parlé a na conferensa dzora ël mëstè dla tradussion.

I son ëstàit a un disné con un mè colega, n’ingegné american che l’an dla mè nassita a l’ha fondà na società ‘d tradussion. Na përson-a d’esperiensa, donca, che për tuta la vita a l’é stàit an mes a lenghe diferente.

Bin, quand che i l’hai dije che an Italia i l’oma 300 lenghe diferente, e che mach an nòsta region le diferense an tra ij divers dialèt dël piemontèis a son marcà, a l’é stàit ambajà e as vëddja ch’a fasìa dificoltà a digerì ël concet.

Peui, con pragmaticità tuta mericana a l’ha dime: “Why in Italy don’t you use a single language?” E, dë dnans a mè sguard sconcertà, a l’ha sogionzù: “Oh, I see. It’s for identity”.

Taggato:
Mag 06

Véner i l’hai tnù, a Carmagnòla, l’ùltima lession dë st’ann për ël cors dla Ca dë Studi Piemontèis. La sala a j’era pien-a, l’atension àuta, le domande tante e bin struturà – a son cole conversassion che a dan sodisfassion.

A metà dla lession – visadì n’ora dòp a quand che a j’era ancaminà – a-i vintro na madama e un monsù. A-i passo nen doe minute che la madama am ciama përchè a deuv scoté Eduardo ant un cors ëd piemontèis. Mi i-i spiegh mie motivassion e i-i fass un cit sunt ëd lòn ch’i l’avìa dit fin-a a col moment. La madama a l’é evidentement nen sodisfàita dle spiegassion, a dis che a deuvo andé a na sin-a e con l’òmo as va van.

I l’hai nen dit gnente përchè i j’era nen a mia ca, però i l’hai capì che an sala pì d’un a l’é stàit infastidì da col comportament. Però a l’é vnume an ment mè professor dë stòria dël teatro, Guido Davico Bonino, che na vira che në student a l’é vintrà a lession con quàich minuta d’artard, nen piasendje col comportament, dàit che la lession a j’era anvers l’ora dël disné a l’ha dine a tuti che col nòst colega magara a l’avrà pensa quaicòs come: “Vado a prendere l’aperitivo da Davico”…

Apr 21

Duminica 10 magg, da 9 e mesa a 11 e mesa, Sergi Girardin – nòst vate, ant na paròla – a tnirà na conferensa dzora le lenghe dël podèj e le lenghe dël cheur a Palass Gròss a Riva ‘d Cher.

A seguirà na tàula rotonda anté che a saran present ëdcò Sergio Arneodo (president dl’associassion Coumboscuro), Giuliano Gasca Queirazza (professor emerit dl’università ëd Turin), Gianfranco Gribaudo (president dl’Union ëd j’associassion piemontèise ant ël mond), Albina Malerba (diretor dla Ca dë Studi Piemontèis), Michele Novero (dl’associassion Gioventura piemontèisa) e un rapresentant dla comunità Walser Rima Valsesia.

A 11 e mesa a l’é an programa na visita guidà al Musé dël paesagi sonor, soagnà da Domenico Torta, Dino Tron e Guido Raschieri.

Taggato:
Apr 08

Tavo che am onora ëd soa presensa. Tavo che am ciama per nòm. Tavo che am pòrta na cobia dl’arvista. Tavo che a dà lustr a la ciaciarada con ij sò intervent. Tavo òmo an tra ij òmo. Tavo poeta nen poeta. Tavo che am conta dij sò maleur ëd salute. Tavo che am ciama përmess për publiché na mia tradussion dzora soa arvista. Tavo ch’am ringrassia dle litre che i-j scriv. Tavo mè mit.

Tavo mersì.

Apr 02

Véner 27 i l’hai ancaminà le ciaciarade dë st’ann për la Ca dë Studi Piemontèis. Për costa edission i l’hai sernù un tema che – da le reassion prime – a smija ancontré ij gust dël pùblich.

L’argoment a l’é, pì che ‘l piemontèis, l’òmo. Visadì i les an piemontèis dij tòch ëd poeta, comediògraf e prosador nen mach piemontèis, sercand ëd gavé fòra da soe paròle un tema comun, che a l’é aponto nòsta umanità.

I l’hai prontà ‘d tradussion ëd Sergio Arneodo, Erri De Luca, Eduardo De Filippo, Salvatore Quasimodo, Cesare Pavese (Pavèis a-i é pì o meno sempe, ant ij mè dëscors), Carlo Betocchi, Dante (miraco i son sfacià, ma l’atach dël cant ch’a fà eut dël Purgateuri a l’é na delissia an qualsëssìa lenga) e Eugenio Montale.

I les e coment coste tradussion, mës-cià a dij tòch ëd poeta nòsti come Tavo Burat (poeta nen poeta, ant soe paròle – ma për na vira i soma ch’a l’ha nen razon), Valerio Rolon e Barba Tòni, che con Ël Pì-a-mont-tèis a l’ha lassane an ardità cola che për mi a l’é ëd gran longa la pì bela poesìa ch’a sia mai stàita scrita an piemontèis, cola che quand ch’i l’hai lesula la prima vira i l’hai pensà ch’a j’era inùtil che mi i seguitèissa a scrive an piemontèis, da già che al mond a j’era chi ch’a scrivìa con tanta acribìa e finëssa.

Chi ch’a fussa anteressà a sarà mè òspite bin agradì a:
– Biela, Musé dël Teritòri (via Quintino Sella), màrtes 7 avrì a 5 ore;
– Turin, biblioteca Villa Amoretti al parch Rignon (cors Orbassan, 200), merco 22 avrì a 5 ore;
– Ast, Astiss (Via Gioacchino Testa, 89), véner 24 avrì a 5 ore;
– Àich (Acqui Terme, an slë cartin-e), Scòla elementar Saracco (via XX stèmber, 20), lùn-es 27 avrì a 5 ore.

Mar 25

Claudio Maffei, espert ëd comunicassion ch’a l’ha scrivù dij lìber fondamentaj an sël tema, sitand Alfred Korzybski, a dis:

Qualche volta le nostre percezioni e la nostra lingua ci allontanano dai fatti con i quali abbiamo a che fare; la nostra comprensione di ciò che sta accadendo perde aderenza strutturale con ciò che sta realmente accadendo.

Ël me piemontèis ëd costi agn a l’è ambastadisse nen pòch. Quand ch’i j’era cit, e fin-a ai vint agn pì o meno, tut a j’era piemontèis antorn a mi, bele se i lo savìa nen, bele quand ch’i vorìa esse come j’autri compagn. Ma adess?

Adess, a quarant’agn e passa, i parl piemontèis tuti ij dì mach con mie cite e mia forma, che a l’han amprendulo da mi, con papà e mama quand ch’a capita, con Batista – i vorrìa ch’a capitèissa ‘d pì, ma as vegh ch’a l’é nen destin –, con quaidun sì e là.

Alora cost piemontèis a perd la quotidianità, a perd paròle e manere ‘d dì, a perd l’aderensa strutural – a dirìo Korzybski e Maffei – con la realtà. E donca?

Taggato:
preload preload preload
© 2026 Gianni Davico  Licenza Creative Commons