Lug 10

Mama a l’ha ‘l cheur debol ma la vos ëd tron,
mama a l’ha ‘l cheur debol ma la vos ëd tron,
a në varda con n’ambossor a vos da l’ùltim pian,
a promëtt un castigh, a mnassa un perdon.
E noi i soma tuti an fila dëdnans al bagn,
e noi i soma tuti ferm dëdnans a un seugn,
e noi i soma tuti an pe dëdnans a un segn a trasformé l’òr në stagn.
Ma prima d’avèj finì i faroma un beucc ant l’infinì
e aceteroma l’invit a sin-a dl’òm aragn.

A marcio ansima l’eva, a passo a travers la muraja,
a marcio ansima l’eva, a passo a travers la muraja,
a stërmo ‘l passà parland dl’avnì,
e se a treuvo la cassia dla gucia as la mangio sicur.
E noi i soma tuti an fila dëdnans al bagn,
e noi i soma tuti ferm dëdnans a un seugn,
e noi i soma tuti an pe dëdnans a un segn a trasformé ‘l feu an bòsch.
Ma prima dlë stermini i faroma s-ciopé costa stansia
i scaperoma an sl’ambulansa con l’òm aragn.

A l’é mach ël caporion ma a smija ‘n faraon,
a l’é mach ël caporion ma a smija ‘n faraon,
a l’ha j’euj dlë s-ciav e lë sguard dël padron,
as ategia a Mitterand ma a l’é pes ëd Neron.
E noi i soma tuti an fila dëdnans al bagn,
e noi i soma tuti ferm dëdnans a un seugn,
e noi i soma tuti dësvij dëdnans a un segn a fé ‘l contracant al cign.
Ma prima ch’a sia Natal i faroma un beucc ant lë stival,
i së sleiveroma ant ël gran final con l’òm aragn.

Taggato:
Lug 03

Tòst i veuj sauté an difèisa
ëd col vin ch’a l’ha nòm Frèisa
e as produv antorn a Cher,
vin brios, gustos, sincer…
Còsa a-j taca a sti monfrin
d’andé an gir a dì che ‘s vin
a l’é mach coma ch’as deuv,
quand a ven da Castelneuv?
Ma schersoma? Sente amis,
fin che iv feve ‘l servel gris
për truvé mòda e manera
ëd laudé vòstra Barbera,
noi i l’oma pa da dì…
Però quand da farinej
toche ‘l vin dij nòstri Vej,
arogandve la pretèisa
d’esse j’inventor dla Frèisa,
scusé tant gent dël Monfrà,
ma stavòlta i-i soma pa.
Fé atension e scoté bin,
che la stòria ‘d cost bon vin
iv la fiche a la pì lesta
bin piantà drinta la testa.
L’é da secoj che sì a Cher
as produv cost vin sincer,
doss o sèch, sempe bocant;
porta an tàula a l’é n’incant
ch’a sa dé gòj e gigèt…
Cara gent, cost l’é vin s-cèt
verament da intenditor
che confonde a venta pa
con la Frèisa dël Monfrà…
Comsessìa rivà a la fin
chi a veul bèive dël bon vin,
a deuv nen guardé a la spèisa,
ma caté dla bon-a Frèisa,
che lo crijo al mond anter:
sarà sempe cola ‘d Cher!

An sël chèr!

Taggato:
Giu 26

Sunset Park
Për lòn ch’i na sai, Paul Auster a l’é mai stàit virà an piemontèis. I ancaminoma ancheuj.

As ricorda pì nen dl’ùltima vòlta che a l’ha podù deurme ses ore pien-e, ses ore sensa anterussion sensa dësviesse da ‘n brut seugn o dëscheurbe che ij sò euj a j’ero durbisse a la primalba. E a sa che costi problema ‘d seugn a son un brut segn, n’avis ciàir dël fàit ch’a-i son dij maleur ch’a la speto, ma malgré lòn che a séguita a arpet-je soa mare a veul nen torné a le meisin-e. Pijé un-a ‘d cole pastilie a l’é come travonde na cita dòse ‘d mòrt. Quand che t’ancamin-e con cola ròba, ij tò di a ven-o trasformà ant un regim slordent dë smemoriatëssa e confusion, e a-i é nen moment anté ch’it sente nen la testa ambotìa ‘d fiòch ëd coton e s-ciancon ëd carta. Ellen a veul nen saré soa vita për dzorvive a soa vita. A veul che ij sò sens a sio dësvij, formulé pensé che a svanisso nen ant ël mentre ch’as presento, sentse viva an tute le manere che na vira a l’é sentisse viva. Adess a son nen an programa dij colass. A peul nen përmëttse d’àutri cediment, ma malgré jë sfòrs ëd ten-se ferma ant l’ambelessì e l’adess la pression a l’é torna amasolasse an chila, a ancamina torna a sente sfite dël vej sparm, ël grop ant la gola, ël sangh che a jë scor tròp an pressa ant le ven-e, ël cheur rèid e ‘l pols frenétich. Paura sensa oget, com ch’a l’ha descrivujla na vira ‘l dotor Burnham. Nò, adess a dis an tra ‘d chila: paura ‘d meuire sensa avèj vivù.

Gavà da Paul Auster, Sunset Park, Turin, Einaudi, 2010, pp. 79-80, tradussion mia.

Taggato:
Giu 19

I segnal na bela oportunità për chi ch’a l’é laureasse an literatura an tra ‘l 2009 e st’ann ansima a n’argoment gropà al Piemont: ël Premio Gianni Oberto 2013.

Tute j’anformassion a son ambelessì.

Taggato:
Giu 12

Veuj fé ‘n sàut e peui con fòga
dije a chi l’é s-ciav dla dròga
che a comincia a giré a Cher:
sì da noi l’é nen da jer
e ancor meno a l’é për vant,
ma a l’é sempe staje ‘d drogant
che a vivìo sensa guai
mach alèrgich al travaj…
J’era chi con la vos fosca
a cantava ij tòch dla Tosca,
chi për pudèj fé Pasquëtta
a fregava na biciclëtta,
chi at ciamava con deuitin
ëd pagheje ‘n quart ëd vin
e peui tuti ansema al saba
a giravo a pijé la paga
da jë sgnor ëd tuta Cher
për paghesse quàich bicer…
Ma ij drogà dël di d’ancheuj
son bin pess, l’é lì l’ambreuj:
vist da fòra a son soagnà
però andrinta a son guastà…
Pòvri fieuj coj ch’a barato
con sta pover ëd papato
la soa bela gioventù,
ma i lo seve fòj fotù
che la vita a l’é ‘n dover?
Feve fòrsa fieuj ëd Cher!
Se a ve bzògna ciamé aiut,
pianté mach la dròga ‘d brut,
ten-e dur e aussé la testa
che iv faroma tuti festa,
quand sareve pa pì s-ciav
dë sta pover na dal diav…
Sù, scoteme; dom-je ‘n taj,
ritorné tuti al travaj
e amparé a sudeve ‘l pan
come a fan ij brav paisan,
peui gumé con tanta fòga
da scordé sta pòrca dròga
ch’av dà mach mila assident…
e sërché dë sté content
ricordand col dit profond:
L’ha damanca ‘d giovo ‘l mond!
Për sta fiusa e vòstr onor
doné giòja, doné amor…
E a sarà giutand ëd cheur
chi a l’ha mach avù ‘d maleur
ch’av farà sente ‘l confòrt
d’esse ancora an piòta e fòrt!

An sël chèr!

Taggato:
Giu 05

rifugio
La colassion dëdnans a ca, ël sol che pian pianòt a riva, ij mont ch’at vardo maestos là an fàcia.

Ël sursoris dl’eva ch’a scor ant l’arianòt pòch pì sota, la sèira prima ‘d deurme quand che tut a l’é silensi.

Ël cant dj’osej a l’ambrun-a, osej dij quai it vorrìe savèj ël nòm ma it sa nen.

Le spasgiade, longhe opura curte a sconda dl’anvìa.

La fontan-a ch’a gargòja an fond a la cort.

Ij linseuj un pòch rùvid ch’a arsèivo toa seugn. Deurme sensa pensé e sensa ciadel.

Calé an paìs, minca tant, e sentse a ca. Caté ant un ver negòssi.

Tajé l’erba, s-ciapé ‘l bòsch, ambaroné ‘l bòsch.

Visché la stùa anvers sèira, e sente la càud dossa ch’a anvlopa la cusin-a.

Ël ciusioné dël vent ant tra le fronde.

Ij cravieuj ch’a sàuto con n’agilità ch’at anciarma minca vira.

Gieughe con toe fije, lassesse trasporté da sò entusiasm.

Ël sugnèt dël dòp-disnà.

Le ciaciarade con tò padron ëd ca, guardian ëd costa tèra malgré minca evidensa.

Le sensassion, pensé pòchi.

Sentse a ca. Esse a ca.

Taggato:
Mag 29

Ti ch’o t’am bèichi semp a Mëssa Granda,
ch’o t’am féi perdi ‘l sentiment e ‘l ben,
che ‘n tucc ij mé pensé t’am sij da banda,
ch’o t’am parli con j’euj, sensa dì nen…

‘t sij bela ‘d pu dël pian-i za laoraji,
‘t sij bela ‘d pu dël fio tacà ‘l gasij,
‘t sij fresca ‘d pu dël rivi rosaraij,
‘t sij na reusa chërsìa ‘n mes dl’ortìi.

Ti ‘t sij la nivolëtta che a la pruma
la passa ‘nsuma ai pra, për l’aria sclin-a.
Ti ‘t sij l’arbra scarvaja che la suma
la sbanata lingera sla colin-a.

‘T sij la canson do ri ‘n mes ai gorèj,
‘t sij l’eva d’ina doss pira e lisenta.
‘T sij parfumaja ‘d pu d’in bel carèj,
‘t sij lesta ‘me ‘l laserti ‘nt la sermenta.

‘T sij fata dij color dël fio dij persi,
‘t sij robia me ‘l castagni quand son merji…
Ti, ch’ot am ròji ‘l cheur, peu t’am lo svèrsi
e t’am parli con j’euj fiorì dë stelij!

Domini Dadalin, Bela, gavà da Domini Dadalin, Ij varèj, cudì da Giusep Goria, Turin, Editrice Il Punto, 2006, p. 137.

Mag 22

amemanera
Nò, mi i-i conòss nen. Mersì a Fabio i l’hai savù ch’a-i son, e cost a l’é già un pont ëd partensa.

Nò, i-i conòss nen ma i capiss che ‘l piemontèis andrinta ‘d ti, girlo com ch’it veule, se a-i é prima o peui a ven fòra (Fabio a lo disìa già ambelessì). Tout se tient, noi i campoma via gnente.

O, për butela an manera diferenta: mi in ciam sovens a lòn ch’a serv mé piemontèis, e tante vire i sai nen deme na rispòsta. Peui i scòt dij tòch come costi e i capiss. La rispòsta a j’era già andrinta ‘d mi, bele pronta, a spetava mach ëd seurte, d’esse butà an paròle.

Cost a l’é un bel progèt. Ij test an piemontèis a son bastansa a pòst, la mùsica a l’é tradissional e moderna ant l’istess temp. Miraco as peul fesse bin pòch për nòsta lenga, miraco a sarà vanta via ant lë spassi ‘d na generassion o doe ma antratant a-i é. Lenga viva, lenga moderna, lenga ‘d comunicassion, lenga ch’a emossiona e che andrinta ‘d chila a l’ha già tute le rispòste ch’a-i van.

Marica Canavese e Marco Soria: a vòsta manera (e nen mach), i seve an piòta.

Taggato:
Mag 15

la Piata, ca
… sensa savèj balé con mia cita cita, ant l’aria na canson dij Tre Martelli, e i l’hai pensà che a la fin ël piemontèis për mi a l’é sòn, un moment ëd pas e serenità e alegrìa con mia cita, mach sòn.

Taggato:
Mag 08

PAP
A-i era na vòlta…
– Un rè! – a diran sùbit ij mè cit letor.
Nò, masnà, i l’eve sbalià. A-i era na vòlta ‘n tòch ëd bòsch.
A l’era nen bòsch fin, mach na lëgna da brusé, ëd cole che d’invern as buto ‘nt le stuve e ‘nt ij franclin për visché ‘l feu e scaodé le stanse.
I sai pa com a sia ‘ndaita, ma ‘l fato a l’é che ‘n bel dì sto tòch ëd bòsch a l’é capità ‘nt la botega d’ën véj minusié, ch’as ciamava mèist Tòni, mach che tuti a-j disìo mèist Ceresa për via dla ponta ‘d sò nas ch’a l’era sempre bërlusenta e violëtta parèj ‘d na ceresa madura.
Pen-a che mèist Ceresa a l’ha vdu col tòch ëd bòsch, a s’é arlegrasse tut, e an dasendse na fregadin-a a le man për la gòj a l’ha bërbotà ‘n tra chiel:
– Sa lëgna a l’é franch rivà al moment bon: i veuj dovrela a fene na gamba ‘d taolin. –

Carlo Collodi, Pinòcchio an piemontèis, tradussion ëd Guido Griva, Turin, Viglongo, 1981

Taggato:
preload preload preload
© 2026 Gianni Davico  Licenza Creative Commons