La sala a j’era pien-a.

Parlé dla poesìa ‘d Tavo Burat, chiel present, a l’é difìcil e miraco ridutiv. L’ùnica a sarìa pijé an man ël lìber – EUR 13, na bala ‘d fum – e lese (“Tolle et lege, tolle et lege”, a l’avrìa dit Sant’Agostin):

Pare e Mare
quat grand,
eut ëpceron…

ij vej a son
milanta

cobia
a cobia

rèja
d’agraf

an gabi
scarbolëtte

Già, përchè “an ti [ti Tavo, ti mi, ti ch’it lese] ‘me ant un tracior sò sangh a cola”.

Ma tante ròbe bele a son disse jér sèira. Sergi Girardin, nòstr vate, a l’ha fàit n’analisi dle soe, butand ansema Ungaretti, Marinetti, latin, fransèis e tante rèis ancreuse ‘d cost poeta che a veul nen esse ciamà poeta.

Giovanni Tesio a l’ha fàit n’esposission precisa e pontual, da crìtich avosà coma ch’a l’é.

Albina, nòsta Albina a l’ha parlà con la grassia e la delicatëssa che tuti a-i arconòsso.

L’atris Fulvia Roggero a l’ha lesune tanti tòch.

L’assessor Valter Giuliano a l’ha ancaminà a parlé an italian, ma quand le ròbe a son diventà càude – as parlava ‘d lèj, dl’avnì dla lenga, ròbe “fòrte” – ël piemontèis, boneur!, a l’é vnù fòra, squasi ëd necessità.

A la fin a l’ha parlà Tavo. A l’ha dit dla genesi ‘d soa poesìa, dël fàit ch’as considera nen un poeta ant ël sens ch’i doma normalment al termo, ma mach (“mach”?) un poeta ant ël sens dl’umanità ch’a l’é andrinta ‘d chiel come ‘d tuti. (Na madama, pì tard, an surtend – i j’ero an eut ant l’assenseur dla provinsa, e Tavo a j’era lì – a l’ha dije che a lo amira përchè ch’a l’é ùmil. Ùmil, a l’ha dit pròpi parèj.)

As comuvia, Tavo, minca tant. Pr’esempi parland ëd Pinin Pacòt e dël tant ch’a l’ha mostraje.

As anrabiava, ëdcò. Già, përchè ‘l problema – për Tavo bataja ‘d na vita – a l’é sempe ‘l midem: dësfende le lenghe mnassà. E ‘l piemontèis, con ij sò doi milion ëd parlant, a l’é miraco nen bastansa mnassà. Ma antlora lòn ch’i foma, i lo lassoma meuire?

A l’ha con orgheuj arvendicasse ‘l mérit d’avèj për prim cissà ij montagnin a la cossiensa ‘d soa identità, quand che ant j’agn Sinquanta a andasìa val për val con soa Lambrëtta, bon ben prima che “occitano” a fussa na paròla conossùa e ‘d mòda.

Le paròle. Le paròle an Tavo a son na minera. Girardin a l’ha dit che un ters a-i son nen ant ij dissionari. E probabilment costa a l’é un-a dle comparassion pì s-ciasse ch’as peulo fesse con Barba Tòni (mersì professor Gribàud, l’idèja a ven da chiel). Mentre che Tavo, cost fërvé, a parlava al rëscontr dzora Clivio, mi i l’avìa segname dle paròle ch’a prononsiava: «s-ciancacheur», «arvangia», «ciacòt», «archengh». Sì, përchè le paròle, an soa euvra, a colpisso come un diret ant lë stòmi. An vardo. Mute. An parlo. An conto dë stòrie, la stòria dij montagnin, dij viton, dij crasà. Dl’òmo.