Ago 01

Chiel a l’ha 86 agn, chila – giovinòta – 77.

A son ij guardian dl’àuta Piata (Piatta Soprana). (I l’hai parlane ambelessì.) E a më smijo na metàfora dël piemontèis: na «përson-a» pasia, tranquila, miraco rassegnà.

E am ven an ment Quasimodo, che s’a fussa stàit piemontèis a l’avrìa dit (ambelelà a j’era la mama, ma ‘l sentiment ch’it peule avèj për toa mama veja e lontan-a a l’é nen tant diferent da lòn ch’it peule pensé dël piemontèis o ‘d coj doj vejòto – tout se tient, a la finitiva):

Mater dulcissima, adess a-i ven la nebia,
ël Navij a sbat confus an sle dighe,
j’erbo as ampinisso d’eva e a bruso ëd fiòca;
mi i son nen trist ambelessì al Nòrd: i son nen
an pas con mi, ma i speto nen
ël përdon ëd gnun, tanti am deuvo larme
da òmo a òmo. I sai ch’i të sta nen bin, ch’it vive
come tute le mame dij poeta, pòvra
e giusta ant la mzura dl’amor
për ij fieuj lontan. Ancheuj i son mi
ch’i të scrivo”. – Finalment, it dirai, doe paròle
da col fieul ch’a l’é scapà ‘d neuit con na mantlin-a curta
e quàich vers an sacòcia. Pòr fieul, tròp brav e pòch svicc,
un di o l’àut a lo masseran da quàich part. –
“Già, i m’arcòrd, a l’é stàit da col ëscal gris
ëd treno lent che a portavo màndole e përtugaj,
a lë sboch dl’Imera, la rivera pien-a ‘d berte,
ëd sal, d’eucalipt. Ma adess it ringrassio,
son i veuj dite, dl’ironìa ch’it l’has butà
an sij me làver, pasia come la toa.
Col soris a l’ha salvame da ‘d pior e da ‘d dolor.
E a-i na fà nen se adess i l’hai quai larma për ti,
për tuti còj che come ti a speto,
e a san nen còs. Ah, mòrt gentila,
toca nen la mostra an cusin-a che a bat an sla muraja:
tut ël me temp masnà a l’é passà an slë smalt
dël sò quadrant, ansima a cole fior piturà;
toca nen le man e ‘l cheur dij vej.
Ma fòrse quaidun a rispond? Ò mòrt ëd pietà,
mòrt ëd pudor. Adìo, cara, adìo, me dulcissima mater”.

Taggato:
Apr 11


Na ròba ch’a l’é stame ciàira an costi di ‘d Pasqua passà a la Piata: là, an mes a cole montagne ch’a l’han fàit ël mé còrp, ij pensé a servo nen e gnanca scrive a smija tant necessari. Ambelelà a son le sensassion ch’a comando.

Già, là it ses fòra dal mond e për costa rason an mes al mond. Là la natura a l’é pien-a, a-i va nen quaicòs ch’at lo arcòrda përchè tut a l’é natural. E antlora tajé ‘l bòsch a l’é na festa, un pòch ëd frèid prima ‘d cogesse a l’é normal, la tera sota ij pé quand ch’it marce a l’é un piasì.

Sentse un «uno tutto», com ch’a dirìa Magris, con col pòst a l’é un conòsse e n’arconòsse a l’istess temp. Là tuti ij pensé a stan ciuto, a fà gnanca damanca ‘d parlé. E quand ch’a l’é ora dë mnì via a monta un pòch ël magon – ma mach un pòch, përchè la partensa a l’é mach ël pass prima dl’artorn.

Taggato:
Ago 17


Ier sèira, a la festa a Montmal – senten-e ‘d përson-e ch’a mangiavo an alegrìa – i pensava a cost pais fòra da coj pòchi di dla festa dl’Assunta. Pòche përson-e a stan ambelessì (j’abitant a j’ero 222 a l’ùltim censiment, ma dì ch’a saran ëd meno al pròssim a l’é na prevision fàcila): iér a smijava na metròpoli, ma tuti j’àutri di dl’ann?

La sin-a con la polenta a costava 8 euro. A j’era arlassant sté setà an cole banche con la famija (na ròba che na vira a l’avrìo dovume gropé për ch’i la fèjssa), gieughe con ij cit, fé un pòch d’amicissia con chi ch’a j’era (sempe adasi, as capiss – i soma piemontèis o còs? :-)).

Dòp sin-a a j’era un grup popolar vénet ch’a cantava. E cola lì sì ch’a më smijava na nòta fòra pòst: përchè fé vnì dal Vénet un grup a canté (ch’a dovrava le basi mùsicaj anregistrà!), con tuti ij musicant ch’i l’oma ambelessì? E peui coste montagne a son nen fòrse piemontèise?

I l’hai fàit quatr pass arlongh l’ùnica stra dël pais, i son setame con mia cita cita d’acant a na fontan-a. Cost paisòt a l’ha n’ànima, e a fòrsa dë steje a më smija ‘d capila un pòch ëd pì.

Taggato:
Ago 10


I son tornà, dòp un mèis e passa, a la Piata. La Piata, com che ij mé vintesingh letor a san, a l’é për mi un leu dël mit, përchè i son stàit ambelessì a parte da quand ch’i j’era gnero e donca – parèj a dirìa Pavese – i-i sarai sempe.

Mi i l’hai ël seugn dë vnì a sté ambelessì: për lòn ch’a rësguarda ‘l travaj, «ADSL ergo sum», com ch’a disìa bonanima ‘d Fabio Metitieri, e ‘l gòlf ëd Coni a l’é a 35 minute da sì. Però i deuv esse realista e i sai che al moment a l’é fòra da la realisabilità: le cite a chërso e ij nòno a ven-o vej.

Ma i l’hai ‘dcò la realità dë vnì sì un përfond ëd vire a l’ann, ëd passeje tant temp, quàich vira con j’amis. Ij bòsch. Ël silensi pì complet. La natura, l’alegrìa e la meditassion.

La realità a l’é ‘dcò costa. Mi i son content. E j’amis a son anvità.

Taggato:
preload preload preload
© 2026 Gianni Davico  Licenza Creative Commons