(Con un gròss, gròss mersì a costi doi amis sincer dël Piemont për avèjme lassà buté ambelessì ij sò tòch ëd Natal. A son j’auguri – a la bon-a ma ‘d cheur – për tuti coj ch’a-i veulo bin al piemontèis.)

Michel dij Bonavé (dij barbisin ëd Gambabòsch)
Vardand ël cel

Na tèila nèira foratà: la neuit ëd Natal,
am sotra con pensé creus d’inmensità
ch’a m’ampinisso dë sparm geilà.
Anciarm e afr ch’a van sotbrassëtta,
bësson ëd la vita tuta
mai separà,
am vòlo dantorn con bindej dj’arcòrd
ch’i l’hai gòj d’antërsé a fé cocarda
për na festa ’d gala sla vnùa dël Bambin.
Sguard ch’a susta stèila pnassùa
vardand lassù ’ndoa lë sclint, për boneur,
l’é nen antamnà da nòstri pecà bondos.
Veuj ciadlé mè cheur al moment soasì
ëd ciòca ch’a son-a baudëtta ’d nassensa;
veuj o vorerìa?
Etern bautié d’onda ’nchieta o rispòsta
ch’i vad sercand pistand la fiòca pura,
mia seur fidela ’nt sa neuit ëscura.
Slargo la man ant la mesaneuit Santa
për strenz-ne tante sla carzà dla bin
e col soris che da la cun-a a spantia
sël mond na neuva speransa ’d pas,
sleiva d’un bòt tuta la gramissia van-a
con ij giasson ëd l’indiferensa uman-a.

—

Carlin Pòrta
Veuja ’d bin

Cand l’òm a fà na corsa lesta e fòla
su për j’arbèst dësbironà dla vita
e sò pé a pòsa nen sempre franch
su le lòse postà për la carzà,

a l’ha maitas gòj ëd trové na ròca
bin fongà ’nt la tèra e nen postissa,
për molé ’l sacapan ëd le miserie
e tiré ’n sospir a la neuva vita.

Parèj a l’é la veuja ’d bin ch’a nass
cand che ’nt l’aria a-i é ’l sentor dël Natal
a press n’anada ’d matan-e dròle.

A l’empiura dë sparm, sagrin, magon,
ël còrp a ciama l’arlass ant sò cheur
e sa stèila ch’a nass a-j dà ’l boneur.

Non mi basta il domani, io voglio la durata
abituarmi agli anni, andare alle nozze dei figli
e in questa notte di bestemmia anche alle loro tombe.
Voglio avere sonno accanto alla ragazza
quando avrà i capelli bianchi.
(Erri De Luca, Preghiera di un soldato di notte, vv. 29-33)

Am basta nen ël doman, mi i veuj la durà
costumeme a j’agn, andé a sposé ij fieuj
e an costa neuit ëd bëstëmmia ‘dcò a soe tombe.
I veuj avèj seugn dacant a la fija
quand ch’a l’avrà ij cavèj bianch.
(tradussion ëd Gianni Davico)

I pens che ti it fasse lucidé le scarpe. Ël fieul ch’at je lucida a fà për ti ‘n travaj da nen chërde. An efet, at je lucida pì bin che chionque àutr al mond. Arcompensandlo për sò travaj, considera che tipo ‘d mancia ch’it je dà. Andrinta ‘d ti it pense: “I-j don un-a o doe monede da 25 sentésim?” S’at ven-o an ment doe cifre, sern sempe cola pì àuta; diventa un da doi quartin. […] Se ti it disèisse: “Beh, i-j darai na moneda da 25 sentésim”, costa riflession at influensrìa për la resta dla giornà. It ancaminrìe a sent-te un pòch an colpa, un pòch malsicur. E mincatant, longh la giornà, i’t vardrìe ‘l coram lusent dle scarpe e it dirìe: “I son pròpi ‘n pitòch. Na mìsera mancia da 25 sentésim për n’arzultà parèj!”
D’àutra part, […] s’it je dèisse doi quartin, i’t sentrìe rich e pien ëd fiusa për tut ël di. It tribulerìe a chërde a la diferensa ch’a peul fé na mentalità da doi quartin.

Jim Rohn, 7 strategie per la ricchezza e la felicità, Gribaudi, Milano, 2009, p. 149.

As peul pijesse ‘l boneur
për la coa come un passaròt.
As peulo dësmentiesse ij débit
che i l’oma con ël mond.
Në sluss ëd beatitùdin
a ofend nen nòstr avzin.
Chiel a deurm an sla banchin-a,
ël passaròt a-j vòla d’antorn.
Chiel a seugna ‘l lebros
ma i sentoma che sò mal
a l’é nen contagios.

Leonardo Sinisgalli, Il passero e il lebbroso

Over the years, I learned that life is not so much about having what you want as wanting what you have, and that, in the long run, you have to make peace with yourself before you can be comfortable with everybody else.

[Con j’agn, i l’hai amprendù che la vita a l’é nen tant avèj lòn ch’it veule, ma pitòst vorèj lòn ch’it l’ha; e che, a la longa, it deuve fé pas con ti midem prima ëd podèj sté bin con tuti j’autri.]

Greg Norman, The Way of the Shark: Lessons on Golf, Business, and Life, New York, Atria, 2006, p. 316.

E donca
ën vej come mi a s’aussa da soa
cadrega sensa tërmolé e as varda
d’antorn. E as ancòrs, sensa avèjne
spavent, che ‘l temp a scor come
sabia, e che ‘l neuv a l’é tut da mnì
ancora tut da mnì: e a sent
dì andrinta ‘d chiel, sotvos, da la vita:
i soma part ëd la tèra ch’a prepara
l’avnì, noi ch’is n’andoma.

Carlo Betocchi, Per cui

Va a savèj përchè i fussa ant ij pra, cola sèira.
A peul esse ch’i fussa lassam robaté, massà ‘d sol,
e ch’i fèissa ‘l guerié moribond. Già, ël fieul an col temp
a andasìa për cole colin-e a sërché dij bisont
e a tirava le flece ambiancà e a ambrancava la lansa.
Cola sèira ch’i j’era da bin tatoà con ij color ëd la guèra,
l’aria frësca e la medica ëdcò vlutà e profonda,
spricià ‘d fior ross e gris e le nìvole e ‘l cel
as viscavo ‘n mes a le gambe dle fior, bin, ël fieul arversà
che a la vila a sentìa laudelo, a vardava col cel.
Ma ‘l tramont a stordìa. Sì, motoben mèj saré j’euj
mach për gòdse cola erba pistà ch’a strenzìa come aqua.

Ant un moment chi ch’am riva? Na vos, dal sol cheuita:
ël padron ëd col pra, un nemis ëd la ca,
che a j’era fërmasse a vëdde ‘l përtus anté ch’i j’era fongà,
am conòss për ël fieul ëd la vila e am dis anrabià
ëd guasté ròba mia, ch’i podìa, e ‘d laveme la facia.
I son sautà mes da l’erba e restà, pogià ‘l man,
a vardé cola ghigna ambrutìa. I lo dij, tërmolava.

Òh che bela ocasion për na flecia ant lë stòmi ‘d col òm!
Ma se ‘l fieul a l’é nen dimostrass coragios, mi i m’ilud ëd pensé
ch’a sia stàit tut për l’aria ‘d comand ch’a l’avia col òmo.
Mi che ëdcò ancheuj im ilud d’esse n’òm fòrt e ferm
i son andàit via, cola sèira, bin ciuto, an sarand ant ij pugn cole flece
bërbotand, e i criava paròle d’eròe moribond.
A peul esse ch’a sia stàita onta dnans a lë sguard grev
ëd chi ch’a l’avrìa podume patlé. O pitòst la vërgògna
come quandi ch’as passa rijend dzora ai pé d’un camalo.
I l’hai ‘l teror ch’a sia stàita paùra, però. Për scapé i son scapà.
E, ëd neuit, ij mordijon al cussin e le larme
a l’han vempime la boca dël gust mèr dël sangh.

L’òm a l’é mòrt. La medica a l’é stàita erpià e rancà;
im vegh motobin ciàir ël pra lì dë dnans, però
e, curios, i marc e im parl, ferm e fòrt
come l’òm cheuit dal sol a l’ha parlà cola sèira.

Cesare Pavese, virà an lenga mare da Gioanin Davico