Quarantetrè agn. Nen un ëd pì, nen un ëd meno.
La maravija dël mond ch’am frapa minca dì ‘d pì.
Chris Guillebeau, Simone Perotti, Tim Ferriss.
J’imagin, ij pòst, le vacanse.
L’aria ch’a diventa frissanta a la Piata, a la fin d’agost.
(Mi ch’i son na quand ch’a-i finiss l’istà, e na vira a më smijava na condana – adess i la consider na benedission.)
La Còrsica, ij lìber, le cite.
Scrive, lese, ël temp ch’a passa.
I son un fieul fortunà.
E sòn a l’è tut.
A scriv Sergi Girardin, an parland a na lista d’amis dël piemontèis e dël Piemont (“i felici pochi”, a dirìa Elsa Morante):
A Coumboscuro siamo in 39, ma le festicciole le organizziamo per le migliaia. Date uno sguardo al nostro programma di fine stagione.
Bin. Bon ben bin. Ël programa a l’é ambelessì. Am pias tant ël fàit ch’as mës-cio lenghe e colture diferente.
Tuti a son invità. E mi, giutà dal fàit che da la Piata a la comba scura a son mach pòche minute, i-i sarai.
Riccardo “Borichèt”, “un ch’a l’ha a cheur soa lenga”, a l’avìa fàit na bela tradussion ëd na conta për ij cit, L’òm ch’a piantava j’erbo ëd Jean Giono.
Quàich dì fà i l’hai publicà ambelessì na mia cita conta, Tonelo ël sirvan monelo. Alora chiel a më scriv e am ringrassia (ma com ch’a sarìa a dì? I son mi ch’i ringrassio ti!), e antratant am manda na soa version ëd La levr e la bissa copera.
“Fane lòn ch’it veule”, am dis. Mi i son bon ben content ëd butela ambelessì e ‘d contribuì, mersì a chiel, a fé chërse – ch’a sia pura ‘d pòch – la literatura an piemontèis për nòste masnà.
Quand che mia cita granda a j’era cita – singh agn, ses –, i l’avìa anventà për chila na stòria ch’a pijava l’andi da un fàit real: jë spetàcoj për ij cit al teater Agnelli ‘d Turin, anté ch’i andasìo (e i andoma) volënté d’invern.
Cola stòria a l’é stàita për tanti agn mach oral. Peuj i l’hai scrivula. Adess i l’hai pensà ‘d difondla a pro dij pare e dle mare, përchè a l’abio quaicòs ëd pì da lesje a soe masnà.
Bin, a l’é ambelessì.
A l’é vnume an ment cost tìtol, un dij prim romanz ëd Giovanni Arpino, stamatin, an pensand al traghèt che da sì a pòche ore am porterà via da la Còrsica dël mesdì.
E bele pensand a tute le sfide apassionante ch’a më speto – për dine doe, publiché ‘l lìber an sël temp liberà për la fin dl’ann e pijé part a la gara ch’am farà (cost a l’é ‘l proget) diventé professionista ‘d gòlf –, i j’era l’istess un pòch dëspaisà, an tornand vers a la maison ch’a l’é stàita mia ca për tre sman-e.
La mùsica corsa am compagnava (jë Svegliu d’Isula, për la precision) e mi i pensava che i son content – nò, tant content – e i guidava pian, recitand andrinta ‘d mi col Còrsica blues ch’a l’é n’arvëdse a prest a la montagna an mes al mar, mia sconda patria.
Se mi i dovèissa indiché un pòst sol për descrive la Còrsica scond mi, col pòst a sarìa nen na spiagia, na sità, un paisòt o che: a sarìa n’òsto, U San Petru (é, bele che ‘l sit a l’avrìa damanca ‘d na rinfrëscà).
Stassèira, come già ‘d sèire ‘d diversi agn fà, i l’hai versà ‘d larme da stërmà, an sinand an col pòst. Larme ch’a dovrìo esse pì o meno cole d’Eduardo an sò ùltim discors pùblich:
Anche stasera mi batte il cuore. E continuerà a battermi pure quando si sarà fermato…
Un pòst a l’é n’atmosfera, na cambrera ch’a sorid al prim come al piat ch’a fà sent ch’a pòrta, ël barista ch’am capiss bele ch’i parla nen soa lenga.
Un pòst a l’é n’emossion – na larma an mé cas -, ch’a ven da cole canson e dal sentiment ch’am pija ambelelà përchè i pens ch’a-i sio nen bastansa sèire, an mia vita (i son egoista, ambelessì), për sté setà là, tranquil, a vëdde la vita che lentament a scor.
Mersì, un gròss mersì a tuti vojàutri, o gent d’o San Petru, për tute j’emossion ch’i seve regalene.
I l’avìa tëmma che costa vòlta as fèjssa nen, anvece cò st’ann la Festa dël Piemont a-i sarà.
I na sai pòch, ma i chërd che un gròss mersì për l’organisassion a vada dit a Vàlter Bërgèis.
Ambelessì a-i é ‘l programa complet. Sempi e sclint: na pàgina sola, ma a-i manca gnente. Chissà përchè an lesendlo am ven an ment ël sot-titol ëd nosta arivista “é!”: “Afermativ. Piemontèis”.
I deuv dije un gròss mersì a Cesare Matta, con ël qual jér i soma andàit a truvé la vidoa ‘d Tavo Burat a soa ca. L’ocasion a j’era l’idèja – idèja ‘d Cesare, ma che mi i apògg al mej ch’i peuss – ëd fé quaicòs, an nòst cit, për comemoré cost grand piemontèis e tut ël patrimòni ‘d conossensa ch’a l’ha lassane: pr’esempi un lìber fotogràfich.
Bin, jér i j’ero an cola bela ca padronal, sota a cola magnòlia che chi sa vàire vire a l’avrà scotà le meditassion ëd Tavo. Madama Bruna a l’ha guidane con gentilëssa e dlicatëssa an tra le fòto dl’òm: ant un pàira d’ore i l’oma passà ‘l përcors ëd na vita. Bré, Pasolini, tanti përsonagi ch’a l’han fàit un tòch dë stra ansema a cost nòst grand.
E peui madama Bruna a l’ha compagnane andrinta a la biblioteca, na stansia pien-a ‘d lìber, carte, fòto, arcòrd. E soa machina da scrive: e mi im imaginava, im vëdìa chiel a scrive, scrive, scrive.
Mersì madama Bruna, mersì Cesare për cost onor.
Giòbia prim luj al Lingotto Summer Village ëd Turin (Via Nissa 280), a neuv ore ‘d sèira con intrada libera, Sergi Girardin, Sergio Arneodo (fondator dël Coumboscuro Centre Prouvençal e Gianfranco Bruno (magìster ëd lenga piemontèisa a l’Unitre ‘d Turin) a tniran na conferensa dal tìtol Le minoranze linguistiche in Piemonte.
L’ancontr, moderà da Paolo Barosso, responsàbil cultura ‘d Piemontenews, a sarà compagnà da la mostra fotogràfica ‘d Nicolò Pastorello Ai caire di coumbe, che a cheuj moment significativ dla cultura provensal alpin-a an Piemont.
[mé artìcol publicà ansima a la "Gasëtta d'Alba" d'ancheuj, màrtes 22 giugn]
Pijoma un fieul con djë studi bon – laurea, master, lòn ch’a l’é.
Imaginoma che col fieul a dventa n’òmo, un manager ëd sucess, che per disneuv agn a sta andrinta al sistema, chërdend an lòn ch’a fà, travajand a la sèira, ij saba e le duminiche quand ch’a pòrta, pijand tuti j’avion che l’asienda a-j ciama ‘d pijé.
Butoma che a na serta mira a jë smija che tut col sistema – tant travaj per tanti sòld – a lo pòrta bin lontan da anté ch’a veul andé, dai sò seugn, da la soa vita vera; che miraco a podrìa travajé ‘d meno e sté bin l’istess – o mej, ste bin an sël serio.
Bin col òmo a l’ha un nòm – Simone Perotti – e a l’ha contà tut andrinta a un lìber che a l’ha già vendù 40mila còpie: Adesso basta.
A l’é un pòch n’autobiografìa, ma dzora ‘d tut un manual ch’a mosta a chi ch’a veul fé ‘l sàut com ch’a peud fé. A fà ij cont, Perotti, a dis tut. Dzora ‘d tut sò pensé a l’é filosofìa mincadì, pensé che tuti – an vorendlo – a peulo buté an pratica.
Da vardé cò so blògh.
“Gia, ma chiel a l’é rich…” Già, ma chiel a l’ha tant temp…” Nò e nò. Tut as peul fesse, ma a venta vorejlo, visadì a venta ancaminé ancheuj a fé quaicòs ch’an pòrta, quand ch’a sia ‘l moment, là anté ch’i voloma andé. E a sarà nen un passagi automàtich: Perotti a dis ch’a-i va fin-a a dodes agn, e bele se mi i pens – cò per avèj fàit un përcors che a l’ha tanti pont dë smijansa con ël sò – che a-i na basto meno, la sostansa a cambia nen: tuti noi i podoma travajé ‘d meno, sté bin l’istess, mantense. E tut sòn sensa arnonsié a lòn ch’an pias. Ma, as capiss, a l’é nen tut ambelessì – dësnò i lo farìo tuti sensa penseje ansima. Nò, a venta pianifiché da bin, pensé a jë spèise inùtile ch’i foma, tajeje, ancaminé a buté da part dij sòld për col seugn. A basta nen, ant na paròla, pensé ch’as peussa fesse: a venta parte – parte ancheuj, parte adess – anvers a la meta ch’a në speta.
A metà tra ‘l Calé giuliv ‘d Maurizio Pallante – dont Batista a l’avìa parlà ambelessì quàich mèis andarera – e Seneca, ël pensé ‘d Perotti a l’é original, sorgiss d’ispirassion, sempi e profond ant l’istess temp: s’i l’oma veuja ‘d cambié vita, s’i pensoma ‘d merité ‘d pì ma i soma nen com fé, i pens che cost lìber a vaja tuti ij 14 euro ch’a costa, centesim për centesim.
Simone Perotti, Adesso Basta. Filosofia e strategia di chi ce l’ha fatta, Milano, 2009, Chiarelettere, EUR 14, pp. 195, ISBN 978-88-6190-085-1.
J'ùltim coment