Ël pluralism coltural a l’é nen na “dzorvivensa”: le tante colònie ‘d meridionaj ant ël Setentrion a costituisso situassion colturaj diferente. A son na realtà ch’i dovoma nen trascuré. E bele sensa ten-e cont dlë spostament dle popolassion, a son presente tradission e langagi ch’a costituisso moment ëd resistensa sicur, cagnin, anvisch.
Im treuvo a travajé fin-a a mesa neuit për mostreje ai giovo extra-parlamentar – për dì, ij compagn dël PCI a ven-o nen – a scrive ‘d giornalin an piemontèis. A ven-o a dime – e a son ovrié, gent ch’a l’ha ancora le vache a ca – che a veulo scrive an piemontèis, a veulo esprimse an manera diversa, antìca e neuva ant ël midem temp.
A l’é ‘l discors dij basch: a j’ero lì për perde la lenga e ij giovo basch a torno a amprendla. Cost a l’é nen n’arpij da mussé, a l’é nen na dzorvivensa garga ma la dëscuerta d’un depòsit d’arme a portà ‘d man.
Përchè la lenga a l’é n’arma, e tant pì s’a l’é alternativa. E i penso che për ij corsar tan me ti [Pasolini] dëscheurve l’“ìsola dël tesòr” a sia anteressant, e… j’arme a peulo serve.
Dël 1966 a capitava nen tan me ancheuj, che ij giovo (e sòn a capita ant le università e ant le scòle àute) a l’avèjsso ‘l gust ëd parlé an dialèt, e as trata ‘d giovo ch’a ven-o da ‘d famije ‘d campagnin, ëd montagnin, e nen ëd borghèis.
Ier a l’han dine che për ij cit albanèis dl’Aspromont ël “bau bau” a l’é la “maestrin-a”, a l’é chila ch’a peul rivé a castighete o a portete via.
Ansoma ‘l crasament a séguita, e quaicòs as dev fé: dëscheurve ‘l pluralism coltural ant le scòle bele s’a l’é nen col ëd des agn fà. I l’oma jë strument për fé na scòla soridenta.
Ij magìster ch’a l’han provaje, tan me ‘l magìster Spinarelli ‘d Gubbio, a l’han otnù dj’arsultà sorprendent, argoment tratà con vivacità e gòj, “viv”…
(Tavo Burat, gavà da Pasolini: dialetto rivoluzionario e minoranze linguistiche, intervent publicà ansima a “L’impegno. Rivista dell’Istituto storico della resistensa e della società contemporanea in provincia di Vercelli”, XIV, n. 3, dzèmber 1994, virà an piemontèis da Pero dij Valentin e publicà ansima a “Alp. Vos ëd l’arvira piemontèisa”, luj 2012, p 1.)
Lascia un commento