Nov 09

Ant le sman-e passà i l’hai publicà an cost blògh quàich coment (, e ) ansima al rëscontr an sla grafìa dla lenga piemontèisa arlongh ij sécoj. Adess i veuj dì la mia.

Mi i l’hai ancaminà a scrive an piemontèis dòp ai vint agn. I j’era iscrit a la facoltà ‘d lettere, minca ròba scrita am apassionava, e amprende a scrive an piemontèis a l’é stàit come saré un cercc – na ròba natural, cartesian-a squasi. I l’hai ancontrà na grafìa – un-a sola – e bin volenté i son stàit a le regòle, com ch’a l’é normal quand ch’a s’amprend na lenga scrita.

Se adess am disejsso «a venta cambié tut» i sarìa pront a cambié – mé ùltim lìber a parla, an doe paròle, dla gòj ch’a deriva dal cambiament. Ma për cambié a-i va un motiv, e mi i vegh nen dij motiv për passé da la grafia stòrica a cola mincadì (Eandi-Villata).

Nen un motiv filològich: la grafìa mincadì a l’é nen gropà a gnun-e tradission, a l’é na semplificassion «mecànica». E ambelessì am ven an ment lòn che Cesare Pavese a scrivìa ant la Prefazione a Moby Dick:

Avere una tradizione è meno che nulla, è soltanto cercandola che si può viverla.

Nen un motiv pràtich: chi ch’a scriv o les nen an piemontèis adess a lo farà nen con na grafìa diversa, bele se pì fàcila.

Tut sòn, dit con tut ël rispet ch’i l’hai për Enrico Eandi: i conòss soa passion për ël Piemont e i sai perfetament che a l’ha car come mi e come tanti àutri l’avnì (e ‘l present) ëd nòsta lenga. Ma ‘l piemontèis a l’ha na grafìa codificà da la tradission: a peul nen piasèjne, ma a l’é parèj. E amprende a scrive an piemontèis a l’é fàcil, bon ben fàcil (i peuss testimonielo përchè ch’i l’hai falo): a basta ch’a-i sia la motivassion.

Anventesse na grafìa, për mé cont, nò, a l’ha nen sens: i podoma nen pensé che an semplificand is butroma an tanti a scrive. Ël piemontèis a l’é na lenga ch’a meuir (nen mòrta), con tute le dificoltà dle lenghe regionaj. Ma a l’é la lenga mia, mé pais, mé cheur.

preload preload preload
© 2021 Gianni Davico  Licenza Creative Commons