Categoria: Varie

A single language

La sman-a passà i son stàit am Merica, an Austin (o mej a Nòstin, mach un pòch pì an là che a Nast), andova ch’a l’han invitame a parlé a na conferensa dzora ël mëstè dla tradussion.

I son ëstàit a un disné con un mè colega, n’ingegné american che l’an dla mè nassita a l’ha fondà na società ‘d tradussion. Na përson-a d’esperiensa, donca, che për tuta la vita a l’é stàit an mes a lenghe diferente.

Bin, quand che i l’hai dije che an Italia i l’oma 300 lenghe diferente, e che mach an nòsta region le diferense an tra ij divers dialèt dël piemontèis a son marcà, a l’é stàit ambajà e as vëddja ch’a fasìa dificoltà a digerì ël concet.

Peui, con pragmaticità tuta mericana a l’ha dime: “Why in Italy don’t you use a single language?” E, dë dnans a mè sguard sconcertà, a l’ha sogionzù: “Oh, I see. It’s for identity”.

19/05/2009 Aggiungi commento

Vado a prendere l’aperitivo da Davico

Véner i l’hai tnù, a Carmagnòla, l’ùltima lession dë st’ann për ël cors dla Ca dë Studi Piemontèis. La sala a j’era pien-a, l’atension àuta, le domande tante e bin struturà – a son cole conversassion che a dan sodisfassion.

A metà dla lession – visadì n’ora dòp a quand che a j’era ancaminà – a-i vintro na madama e un monsù. A-i passo nen doe minute che la madama am ciama përchè a deuv scoté Eduardo ant un cors ëd piemontèis. Mi i-i spiegh mie motivassion e i-i fass un cit sunt ëd lòn ch’i l’avìa dit fin-a a col moment. La madama a l’é evidentement nen sodisfàita dle spiegassion, a dis che a deuvo andé a na sin-a e con l’òmo as va van.

I l’hai nen dit gnente përchè i j’era nen a mia ca, però i l’hai capì che an sala pì d’un a l’é stàit infastidì da col comportament. Però a l’é vnume an ment mè professor dë stòria dël teatro, Guido Davico Bonino, che na vira che në student a l’é vintrà a lession con quàich minuta d’artard, nen piasendje col comportament, dàit che la lession a j’era anvers l’ora dël disné a l’ha […] continua a leggere »

06/05/2009 Aggiungi commento

Sentse piemontèis për podèj esse italian e europengh

Duminica 10 magg, da 9 e mesa a 11 e mesa, Sergi Girardin – nòst vate, ant na paròla – a tnirà na conferensa dzora le lenghe dël podèj e le lenghe dël cheur a Palass Gròss a Riva ‘d Cher.

A seguirà na tàula rotonda anté che a saran present ëdcò Sergio Arneodo (president dl’associassion Coumboscuro), Giuliano Gasca Queirazza (professor emerit dl’università ëd Turin), Gianfranco Gribaudo (president dl’Union ëd j’associassion piemontèise ant ël mond), Albina Malerba (diretor dla Ca dë Studi Piemontèis), Michele Novero (dl’associassion Gioventura piemontèisa) e un rapresentant dla comunità Walser Rima Valsesia.

A 11 e mesa a l’é an programa na visita guidà al Musé dël paesagi sonor, soagnà da Domenico Torta, Dino Tron e Guido Raschieri.

21/04/2009 1 commento

Tavo mersì

Tavo che am onora ëd soa presensa. Tavo che am ciama per nòm. Tavo che am pòrta na cobia dl’arvista. Tavo che a dà lustr a la ciaciarada con ij sò intervent. Tavo òmo an tra ij òmo. Tavo poeta nen poeta. Tavo che am conta dij sò maleur ëd salute. Tavo che am ciama përmess për publiché na mia tradussion dzora soa arvista. Tavo ch’am ringrassia dle litre che i-j scriv. Tavo mè mit.

Tavo mersì.

08/04/2009 1 commento

Homo sum. Leture an piemontèis da Terenzio a Tavo Burat

Véner 27 i l’hai ancaminà le ciaciarade dë st’ann për la Ca dë Studi Piemontèis. Për costa edission i l’hai sernù un tema che – da le reassion prime – a smija ancontré ij gust dël pùblich.

L’argoment a l’é, pì che ‘l piemontèis, l’òmo. Visadì i les an piemontèis dij tòch ëd poeta, comediògraf e prosador nen mach piemontèis, sercand ëd gavé fòra da soe paròle un tema comun, che a l’é aponto nòsta umanità.

I l’hai prontà ‘d tradussion ëd Sergio Arneodo, Erri De Luca, Eduardo De Filippo, Salvatore Quasimodo, Cesare Pavese (Pavèis a-i é pì o meno sempe, ant ij mè dëscors), Carlo Betocchi, Dante (miraco i son sfacià, ma l’atach dël cant ch’a fà eut dël Purgateuri a l’é na delissia an qualsëssìa lenga) e Eugenio Montale.

I les e coment coste tradussion, mës-cià a dij tòch ëd poeta nòsti come Tavo Burat (poeta nen poeta, ant soe paròle – ma për na vira i soma ch’a l’ha nen razon), Valerio Rolon e Barba Tòni, che con Ël Pì-a-mont-tèis a l’ha lassane an ardità cola che për mi a l’é ëd gran longa la pì bela poesìa ch’a sia mai stàita scrita an piemontèis, cola […] continua a leggere »

02/04/2009 Aggiungi commento

A l’é un problema

Claudio Maffei, espert ëd comunicassion ch’a l’ha scrivù dij lìber fondamentaj an sël tema, sitand Alfred Korzybski, a dis:

Qualche volta le nostre percezioni e la nostra lingua ci allontanano dai fatti con i quali abbiamo a che fare; la nostra comprensione di ciò che sta accadendo perde aderenza strutturale con ciò che sta realmente accadendo.

Ël me piemontèis ëd costi agn a l’è ambastadisse nen pòch. Quand ch’i j’era cit, e fin-a ai vint agn pì o meno, tut a j’era piemontèis antorn a mi, bele se i lo savìa nen, bele quand ch’i vorìa esse come j’autri compagn. Ma adess?

Adess, a quarant’agn e passa, i parl piemontèis tuti ij dì mach con mie cite e mia forma, che a l’han amprendulo da mi, con papà e mama quand ch’a capita, con Batista – i vorrìa ch’a capitèissa ‘d pì, ma as vegh ch’a l’é nen destin –, con quaidun sì e là.

Alora cost piemontèis a perd la quotidianità, a perd paròle e manere ‘d dì, a perd l’aderensa strutural – a dirìo Korzybski e Maffei – con la realtà. E donca?

25/03/2009 Aggiungi commento

Fiorello rompaciap – n’esempi (deleteri) ëd reclam pervasiva

A l’é capitame an costi di d’ancontré un tipo ëd reclam për mi neuva, ch’a riguarda Fiorello e na trasmission ch’a ancaminrà an prinsipi d’avril: daspërtut ansima a Sky – ant la guida ai programa, ant ij gòl dla serie A e chi sa anté diav d’autri pòst – a-i é sò facion o soa vos ch’a t’invito a vardé col programa.

Adess, mi i l’hai gnente contra col òmo, e i capiss che chiel a fà lòn ch’a l’han dije ‘d fé përchè a lo pago. Ma i treuv cost géner ëd reclam tròp invasiv e tròp pòch rispetos dle sernie ëd mincadun. Se anche i l’avèjssa avù ëd curiosità për col programa, a basta costa rason për gaveme minca interesse.

23/03/2009 Aggiungi commento

Masnà e letura

A l’é mai tròp prest për ancaminé a lese a le nòste masnà, përchè ij cit – bele se a fusso ancor ant la pansa dla mama – a scoto con tant piasì la vos uman-a, sia ch’a parla, ch’a canta o ch’a lesa na stòria.

An pì, coltivand la costuma a scoté, ël cit a aumenta la durà dl’atension e a dësvlupa soa imaginassion. Sensa conté ël fàit che le stòrie a-i dan manera ëd conòsse paròle e mond neuv, e che ël fàit de sté tacà ai lìber ant un contest seren e arlassà a lo giuta a vorèj-je bin, e a desideré d’arpete l’esperiensa minca vira ch’a sia possìbil.

Tut sòn, naturalment, a-i deurb j’euj an sël mond e a prepara mej la masnà a vesse na vera sitadin-a dël doman.

14/03/2009 Aggiungi commento

I vorrìa andé an pension, ma…


Chi: Virginia Beavert
Età: 87
Impiegh: magistra ‘d soa lenga
Lenga: Yakama Sahaptin, na varietà d’indian american
Nùmer dij parlant: 200

Quand ch’a parla, a l’é important scotela. Në student a l’ha dit: “I might never get a chance to hear that phrase again” (i podrìa avèj mai pì l’ocasion ëd sente torna cole paròle).

La stòria completa a l’è ambelessì.

19/02/2009 Aggiungi commento

Concors literari Arzigh

Corrado Quadro a l’é un monsù distint e sorident, con na parlà bela, sclinta, larga ch’a fà piasì e a slarga ‘l cheur sente.

Da dj’agn as dà da fé për organisé un bel concors literari, Arzigh (già ‘l nòm a l’è anciarmant), rivà a la quarta edission. (A l’é vèj che an sël volantin a-i é nen ël sò nòm ma col dla Pro Loco; tutun i pens che se a-i fussa nen chiel…)

Ël premi a l’é për poesìe, pròse e canson, con na session ëdcò për le scòle. A-i é temp fin-a a la fin ëd mars për presenté j’elaborà (fin avril për le scòle).

Na ròba cita ma bela, scond mi, a l’é che la partecipassion a cost concors a l’é a gratis e che ël prim premit për minca session a l’é ëd 100 euro.

Për anformassion: 0173 978.223 – premiofaccenda@virgilio.it

16/02/2009 Aggiungi commento