giannidavico, Autore presso Go Piedmont

Uss për seurte

A piuvìa.

L’àutra sman-a a l’ha piuvù quat dì complet, ant ël mé arfugi an sle montagne. A l’é stàita na pieuva antërmitenta, con quàich sludi ‘d sol; a l’é stàje la pieuva batenta, quàich temporal, a l’ha spiuvzinà.

E a l’é stàit motobin bel.

Domìnica i son stàit setà për tant temp a vardé cole stisse robaté, cole nìvole basse, tut col verd, cole montagne ch’am vempo ‘l respir.

I l’hai respirà adasi, longament. Esse an armonìa con noiàutri midem e con ël mond a l’é amportant. Avèj n’arfugi a l’é amportant.

I l’hai fàit ëdcò diverse ciance. I l’hai parlà e scotà – pì che àutr scotà.

Mincadun ëd noi a dovrìa avèj un pòst da scapèje – për mi a l’é costa casòta ant ij bòsch, ma a l’é nen amportant anté ch’a l’é, a l’é amportant ch’a sia ‘l tò leu –, dë dla dai sagrin e dai fastudi. N’uss për seurte ch’a l’é ‘dcò na pòrta për andé un pòch pì an là.

01/05/2013 1 commento

Unstoppable me!

[un cit tòch gavà da Unstoppable Me! 10 Ways to Soar Through Life – tradussion mia]

Binvnù a lë sconossù

Ël cambiament a l’é na bela ròba:
a càpita tuti ij di,
e s’it amprende sòn da cit
at giuterà bon ben arlongh la vita.

Minca di a l’é diferent
dal di prima,
e quàich vira at fà por
deurbe na pòrta neuva.

Ma s’it l’has nen tëmma dël cambiament
e – al contrari – it lo ambrasse,
la vita a sarà n’aventura
e it voghrai nen ël moment ch’a-i na càpita n’àutra.

—

I l’hai sempe passà l’istà con ël mé amis pì car, Shay. Ma st’ann mé mama a l’ha mandame al camp – e i dovìa deurme fòra. A më smijava tant lontan!
I l’hai butame a pioré e i l’hai crijà: “I conosserai gnun!”
Ma papà a l’ha dit: “Preuva, it dësmorerai da mat!”
E it sa còs? A l’avìa razon: a l’é […] continua a leggere »

24/04/2013 Aggiungi commento

Ben Hogan an piemontèis

Quàich tòch gavà da Ben Hogan. An American Life, ëd James Dodson (tradussion mia).

“Ël vej Ben a parlava un mugg an sël camp da gòlf ancheuj”.
“Dabon? E lòn ch’a disìa?”
“At toca a ti”.
(pàgina 14)

Gnun a l’ha mai vist un fiolin piasej-je ‘l camp pratica tant come Bennie Hogan. Sò desideri ‘d colpì ‘d balin-e a j’era sensa fond, squasi spetral. Ël fiolin a podìa sté lì për sempe a tiré ‘d balin-e dai tapiss pien ëd póer, peui andé a pijeje, torné andré e torna colpije da la póer.
(pàgina 58)

Pì ‘d na vira a l’avìa comentà an privà con Valerie che minca vira ch’a dovìa tenté ‘d mostreje a quàich madama stofiosa giogadris ëd bridge o a quàich banché mes anteressà a fé në swing un cit tòch andrinta ‘d chiel a mnisìa fiap e a meuirìa.
(pàgina 117)

S’it i-j ciamave quaicòs ëd rasonevolment fòl, Hogan at gelava con lë sguard, e cola lì a j’era la fin ëd toa intervista.
(pàgina 148)

“L’unica ròba ch’a-i […] continua a leggere »

17/04/2013 Aggiungi commento

Ël piemontèis? Na lenga da salvé

A scriv Vittorio Bertola ansima a soa pàgina Facebook:

So che è un tema difficile e non prioritario, ma (con mia sorpresa) dopo un anno di attesa il consiglio comunale ha approvato il nostro ordine del giorno che chiede al Parlamento di inserire il piemontese tra le lingue minoritarie riconosciute ufficialmente nella legge 482/99, come da appello già approvato da tanti comuni piemontesi di ogni colore politico. Non sosteniamo inesistenti superiorità locali (la tutela peraltro andrebbe concessa a tutte le lingue locali d’Italia e del mondo) e nemmeno vogliamo alimentare stupidaggini leghiste, ma vorremmo tutelare un patrimonio culturale millenario che, bello o brutto, esiste soltanto qui e che sparirà nel giro di un paio di generazioni se non facciamo qualcosa per salvarlo.

An sël sit dla comun-a ‘d Turin a-i é ël comunicà ufissial.

Mi ‘d polìtica i na capiss pòch, ma quaicosëtta an sl’argoment i la sai.

1. A-i é tanta ignoransa (ant ël sens etimològich dël termo, gnun as senta ofèis) an sël tema, a parte da chi ch’a dovrìa fé le legi an giù (in primis la distinsion an tra lenga e dialèt).

2. Purtròp […] continua a leggere »

10/04/2013 4 Commenti

Ij sit an piemontèis

Doi agn fa i l’avìa scrivù un pòst ansima ai sit an piemontèis: na lista ‘d lòn che la ragnà a eufr an nòsta lenga. Bin, doi agn ansima al Web a son n’eternità – costa a l’é donca na “radiografìa” dl’esistent ancheuj.

1. Pijoma l’andi

As peul nen nen ancaminesse da la Wikipedia piemontèisa, che con pì ‘d 60mila artìcoj (a j’ero 35mila mach doi agn fà – e peui a dijo che ij piemontèis a son bogianen!) e al pòst nùmer 57 ant ël mond (a j’era 58) për sòn a l’é diventà na sòrta ‘d manifest e drapò dël piemontèis dzora la Ragnà.

2. J’associassion

A-i son peui ij sit dj’associassion (ëd sigura i na dësmentierai quaidun-a). Alfabeticament:

– Ca dë Studi Piemontèis, ch’am pias consideré la prima inter pares, e ch’a sta donca fòra da la lista;

– l’associassion Alp, che con fatiga a va anans dòp che Tavo Burat a-i é […] continua a leggere »

03/04/2013 1 commento

Carlin Pòrta e Michel dij Bonavé, doi poeta ‘d Pasqua

Carlin Pòrta
Come osel ëd Madòna

A son rivà le ciòche da Roma
e piror,
dësgropà,
dun-a as lasso andé
con gòj granda
a spantié
bon ben din don dan d’amor
a minca anviron.

Dëlcò nòstr cit cheur
venta ch’ampara da lor
a lassesse andé
slargand j’ale,
voland su ’nt ël cel
pagn a osel ëd Madòna
a spantié a tut ël mond
nòstra cita onsa ’d bin.

—

Michel dij Bonavé
Pasca contenta

A bërluso ij pensé sl’arbat ëd la stagnòla
përzoné ’dcò lor ëd na sensassion fòla,
na frisa ’d dosseur da na greuja ’d cicolata
smija vorèj pasié qualsëssìa idèja mata.

Sbrincc ëd vita ch’am pogno ’l moro,
gucin dël sol ch’a scasso ij toroboro
e am dan motiv d’esse content
an mes a tut n’anvërtoj ëd lament.

Feuje ’d ramuliva dan l’andi a Pasca
për cost mond fàuss ch’a tarabasca
ant j’anvìe mascheugne dël mai a basta
nì cicin bon, nì bagna concia, nì pasta.

Për ch’a sia la festa bon-a e vera
serv nen core apress a stèila boera,
continua a leggere »

27/03/2013 Aggiungi commento

Festa dël Piemont ch’a fà 46

Organisé la festa dël Piemont a l’é n’onor e un badò ansema. (Ambelessì quàich mé pensé relativ a quand a j’era tocane a noiàutri, singh agn fà.)

Bin, st’ann a-i toca al sìrcol coltural Langa Astsan-a. E ‘l programa a l’é sostnù: as ancamin-a ai 18 ëd magg, a Coni, con ël passagi dël drapò, e as va anans fi-a ai 5 d’otober a Loasseul, con la festa Andoma a sfojé la meria.

Ambelessì ‘l programa complet, e ambelessì tuta la stòria. Për lòn ch’am rësguarda, i na parlerai sens’àutr pì anans an manera estèisa, ma a j’era important për adess dé la neuva.

Last but not least: un gròss, gròss, gròss mersì a Clara Nervi për lòn ch’a fà.

20/03/2013 1 commento

Bilenghism

Ancheuj i segnal un pàira ‘d sit an italian ch’a peulo serve a coj (pòchi) pare e mare ch’a vorrìo parleje a le masnà an lenga regional, ma a l’han pao che peui a amprendo nen bin l’italian (stòria veja, e a-i na fà nen se la lenghìstica a l’ha dimostrà ch’a l’é, aponto, na stòria: a l’é vera ant la percession comun e donca a venta pijela an sël serio).

(Ël discors a podrìa esse bon ben longh, ma im limit a fé la segnalassion sensa coment.)

Ël prim a l’é bilinguismo.regionale, ch’a spiega an pòche paròle ciàire la question e – dzora ‘d tut – an giuta a capì quaidun an tra ij mit fàuss che, an Italia dzora ‘d tut, a sircondo la lenga.

Lë scond a l’é Bilingue per Gioco, che bele ch’a dòvra cola bruta parola, “dialetto”, a l’ha tante anformassion e pont ëd vista an sl’argoment.

13/03/2013 1 commento

Ant ël fluss

Ancheuj i parl nen mi, a parla un lìber fondamental për capì mej ël concet ëd fluss (flow), visadì la condission ant la qual is trovoma quand ch’i soma an situassion da le quaj is pijoma talment tant piasì da lòn ch’i stoma fasend ch’is dësmentijoma quasi ëd noiàutri midem, che ‘l mond fòra ‘d noi a l’ha pì gnun-a amportansa, ch’i soma pì gnanca cossient dël temp ch’a passa.

Flow. The Psychology of Optimal Experience, ëd Mihaly Csikszentmihalyi (d’acòrdi, ël cognòm a podrìa dé quàich problema), a l’é n’euvra strasordinaria, un leu anté che filosofìa, psicologìa e vita ‘d tuti ij di as ancontro. La paròla al lìber. (Mi i l’hai mach virà ij passagi da l’inglèis.)

An sla diferensa tra piasì e gòj
J’esperiense ch’a dan piasì a peulo ‘dcò dé gòj, ma le doe sensassion a son motobin diferente. Pr’esempi, tuti a l’han piasì a mangé. Gòde dël mangé, tutun, a l’é pì difìcil. […] Na përson-a a peul avèj piasì sensa gnun ësfòrs, se ij giust senter an sò servel a son stimolà […] continua a leggere »

27/02/2013 Aggiungi commento

Nino D’Angelo, ‘A muntagna è caduta

face strache ‘d vita tant vivùa
a son sì, ant ël vestiari ‘d sempe,
a speté nosgnor, e chiel a l’é nen rivà
a sta piovend n’àutra vòta
la paura a veul torné

a coro për cost di sconossù
an mes ai crij dle masnà ch’a vorìo fé ij mat
a son furmije sota ‘l cel
tute ansema a sërché la vita
com s’a fussa na molèja
ch’as fà nen ciapé

la montagna a l’é drocà
la montagna a l’é drocà
s’eva ch’a fonga andrinta a la tèra
da col cel a l’é rivà?
la montagna a l’é drocà

ca ch’a son mai finìe
a l’han vist man sensa età
a l’han aussà ‘d pere un-a për un-a
a l’han spendù tuta la fòrsa
për la speransa ‘d salvé

a l’han sentì ‘l cheur d’un fieul
sota tèra ch’a tërmolava, ch’a vorìa respiré
a son ij miràcoj dle preghiere
a l’ha daje n’àutra vita
e a l’ha vagnà costa partìa
s’eròe dla carità

la montagna a l’é drocà
la montagna a l’é drocà
s’eva che […] continua a leggere »

20/02/2013 Aggiungi commento