Autore: giannidavico

Roberto Vecchioni, La gallina Maddalena

A l’é mnùita con la lun-a rossa,
a l’é mnùita con la lun-a pien-a,
da le sënner ëd Gramsci
democràtica e seren-a.

A mangia, a mangia për la stra
a l’é chërdusse faraon-a,
e a l’é nopà stàita mach
la galin-a Maddalena.

A j’era na galin-a veja,
ma a smijava sempe neuva,
e a l’é angrassà për quarant’agn
sensa mai fé j’euv.

Ma un bel di a l’é mnùit ël di
ëd torné a dé tut andaré:
a l’é restaje Maddalena
sensa piume an sël daré.

E as dëspera
matin e sèira:
«Papà a robava
ma mi i son brava!»

Tuta colpa dij pito,
dle ochëtte e dij polast,
se da grand ij mé polin
a mniran nen osej.

Maddalena dle lamente,
che a sta lì, che a speta e a spera,
Maddalena sensa dent,
vitimista ëd cariera.

Maddalena dij padron
che a van bin tuti quant:
a jë stan tuti an sij cojon,
però a manda j’àutri anans.

A cambia drapò
e as dëspera,
a lo cambia torna
e a dura […] continua a leggere »

29/02/2012 Aggiungi commento

La me tèra e la so gent – e i soma a des

Va là n’esempi ‘d Piemont ch’a bogia. Silvana Testore, Clara Nervi e Langa Astsan-a: esempi ‘d piemontèis sclint, sempi, sincer.

Adess col concors literari, La me tèra e la so gent, a l’è rivà a l’edission ch’a fa des. Ij detaj ambelessì. Dal band midem:

Continuiamo a ribadire che tutti devono scrivere esprimendosi nella parlata del proprio paese, contribuendo così nel nostro piccolo al mantenimento della bella Lingua Piemontese in tutte le sue diverse sfumature che la rendono unica.

Bin giugà Silvana. Ël piemontèis a meuir? Da che a-i son ëd ròbe parèj, a ven difìcil da chërde.

22/02/2012 Aggiungi commento

Antoine de Saint-Exupery, Ël cit prinsi


Ancheuj i lesoma doi tòch gavà dal Cit prinsi, ant la bela tradussion ëd Gianluca Perrini.

—

La volp a l’é stàita ciuto e a l’ha beicà pr’un péss ël cit prinsi:
«Për piasì… domest-me», a l’ha dit.
«Volonté», a l’ha rëspondù ‘l cit prinsi, «tutun i l’hai pa vàire temp. I devo trové d’amis, e i l’hai tante ròbe da conòsse».
«Un a conòss mach le còse ch’a domestia», a l’ha dit la volp. «J’òmo a l’han pa pi ‘l temp ëd conòsse. A cato da j’arvendior le ròbe già fàite. Ma dagià ch’a-i é gnun arvendior d’amis, j’òmo a l’han pi gnun amis. Se ti ‘t veule avèj n’amis, domest-me!»
«Lòn ch’a venta fé?» a l’ha ciamà ‘l cit prinsi.
«A venta avèj motobin ëd passiensa», a l’ha rëspondù la volp. « A l’ancamin ti ‘t setras na frisa dëscòst da mi, parèj, ant l’erba. Mi ‘t vardrai con la coa dj’euj e ti ‘t diras pa nèn. Le paròle a fan nasse ‘d malintèise. Ma minca ‘n di it podras ëstete ‘n cicinin pi davzin…»
Ël […] continua a leggere »

15/02/2012 3 Commenti

La giassa a le Rosin-e


I l’hai gavà un bel pòch ëd giassa da la cort an costi di.

Gavé la giassa ‘d quàich centim da na cort ëd 400 méter quàder anviron – la cort ëd na ca d’ondes alògg e quàtr atività, visadì na sinquanten-a ‘d përson-e ch’a-i giro d’antorn – a veul dì tant temp: pala, pich, carëtta e pensé an libertà.

Saba, al prinsipi, i j’era da sol. I l’hai campà la sal (ch’i l’avrìa dovù buté prima) e peui i l’hai ancaminà a s-ciapé la giassa.

Dòp a un pòch quàich condòmino a riva a deme na man. Avsin, përson-e ch’it vëdde miraco minca di ma ch’it conòsse nen. A na serta mira a l’é rivaje na bassèja con tre bicej e na bota ‘d cògnach. Bel, a l’é bel bèive ansema. A më mnisìa an ment barba Tòni che dël piemontèis a disìa:

A venta ‘dcò subielo: ti canta e mi i subij,
d’àutri an compagneran, ciulucrìe e ciusij.

Am piasìa cola idèja dle ròbe fàite ansema, fàite përchè ch’a van fàite sensa vardé a […] continua a leggere »

08/02/2012 Aggiungi commento

Eugenio Montale, La stòria

I
La stòria as dëstend nen
come na caden-a
d’anej sensa interussion.
An tuti ij cas
tanti anej a ten-o nen.
La stòria a conten nen
ël prima e ‘l dòp,
gnente che andrinta ‘d chila a bërbòta
a feu cit.
La stòria a l’é nen fàita
da chi ch’a la pensa e gnanca
da chi ch’a la ignòra. La stòria
as fà nen stra, as antesta,
a l’ha an ghignon ël pòch a pòch, a va nen anans
e gnanca andaré, a së spòsta ‘d binari
e soa diression
a l’é nen ant l’orari. La stòria a giustifica nen
e gnanca a deplora,
la stòria a l’é nen intrinseca
përchè a l’é fòra. La stòria a dispensa nen
carësse o colp ëd foèt.
La stòria a l’é nen magistra ëd gnente ch’an riguarda.
Ancòrsisne a serv nen
a fela pì vera e pì giusta.

II
La stòria a l’é peui nen cola ruspa ravagianta che as dis.
A lassa dij sotpassagi, dle cripte, dij beucc
e djë scondion. A-i é chi […] continua a leggere »

01/02/2012 Aggiungi commento

Gipo Farassino, Ël 6 ëd via Coni

Ël 6 ëd via Coni a l’é na ca veja
che gnanca na vòlta a l’era nen bela.
Davanti al porton, doe bale ‘d ciman
a paravo ij canton dël crep dij carton
ch’a intravo e cariavo jë scart ëd metal
da cola oficin-a, là an fond a la cort,
na cort con le sterne piantà an sël batù.

D’an mes a sta cort, se ti t’ausse j’euj
it vëdde ij pogieuj, carià dë stendùa con tanti tacon.
Su ògni pogieul j’é un pàira d’alògg
e un cess an comun; j’é nen na masnà,
j’é mach tant rabel e odor ëd frità.
A l’é pròpe lì, al fond dël prim pian, che son naje mi.

Mi i guardo ij pogieuj con cole ringhere carià dë stendùa,
là al fond ëd la cort a-i é ‘l finimond ch’a fà l’oficina
e ‘l cel lassù an aria a smija un tendon
d’un gris così spòrch ch’a crija: “Laveme”.
Am buta vërgògna. Vërgògna… ma ‘d còsa?

D’esse na sì, an mes a sta cort,
an cole doe stànsie col cess an comun,
i l’hai quasi […] continua a leggere »

25/01/2012 3 Commenti

GianRens Clivio, singh agn dòp


Ancheuj GianRens Clivio (Turin, 18 gené 1942 – Toronto, 22 gené 2006) a compirìa stant’agn; e costa dumìnica a saran singh agn da la mòrt.

An sël nùmer 12 d’”é!” i l’avìa scrivune un cit arcòrd, ch’i but volenté ambelessì.

—

Chi ch’a ved ël Canadà
a lo smentia pròpe pa!
Medeòt a l’é chërsuje
Miclinòt a l’é nassuje,
Catlinin l’é canadèisa,
parla pej ‘d na piemontèisa.
(Gianrenzo P. Clivio, Ël Canadà)

Cari Medeòt, Miclinòt e Catlinin,

la prima vira che i l’hai ancontrave i j’ere andrinta a un lìber (Trenin, dësmore e buate. Poesiòte piemontèise për ij cit, Turin, Ca dë Studi Piemontèis, 2001: ëd gran longa ël pì bel lìber mai publicà dzora cost soget). Già, i j’ere tre nòm, tre masnajëtte che a fasìo caraté, a giugavo ai soldalin, con le buate e con le dësmore ëd tuti ij cit dël mond.

E peui, nen pì tard che n’an fà, ant un màgich dòp-mesdì i l’hai conossuve ëd përson-a: e i l’hai avù la preuva provà dl’esistensa […] continua a leggere »

18/01/2012 3 Commenti

Rëspòsta

An sl’aria ëd Blowing in the Wind ëd Bob Dylan
A canta Rosanna Galleggiante
A la chitara: Mauro Cavagliato

“Vàire temp a venta che n’òmo a varda ant ël cel
përchè a sapia lòn ch’a l’é bel
Vàire orije a venta avèj ant la testa, chi sa
për sente pioré le masnà”

11/01/2012 Aggiungi commento

Parla pa!


A l’ha colpime, quàich sman-a fà, trové për Turin costa reclam ch’a dòvra ‘l “dialèt turinèis”. A më smija bin giugà për tre rason:

1) a peul vesse capìa da tuti;
2) a tira certament l’atension përchè foravìa ma familiar ant l’istess temp;
3) fin-a ij piemontesista a deuvo esse content, dal moment ch’a conten nen dj’eror ëd forma e a ven descrita come “dialetto torinese”.

N’aprofondiment dl’argoment as treuva an cost artìcol sì. L’autor, Eugenio Goria, a parla dla reclam alimentar come un-a dle possìbile fòrse neuve dël piemontèis, e a sarà con n’interogativ:

Potrà la scoperta delle ricchezze gastronomiche del territorio essere il trampolino per la rivalutazione di un’importante risorsa linguistica e culturale?

04/01/2012 9 Commenti

Gigi Vaira, La muda e ‘l tòni

Ën dì ‘n sël pian pì bass ëd la guardaròba
frèsch ëd lëssia ma mastrojà da fé sgiaj,
tranquil come ‘n pocio,
s’arpausava ‘n tòni da travaj.

Stasìa lì con le man ën man
ën spetand ël vej padron
për vestilo a l’indoman.

Ma tut d’ën crèp na vos s-clina a-j dis:
«Varda tòni ën che stat che ‘t sèi.
Tut strifugnà e ‘d mace ‘ncora pin
chërdo pròpi che ët veuja pi nen bin».

Chi a parlava era la muda grisa
cola dla festa dle nòsse e dle comunion
pënduva
ën sla bara ‘d mes,
fasìa la sapuva…

Ma ‘l tòni sensa fé na piega,
che tant n’avia già ën bel baron,
l’ha responduje parèj:

«Ët l’hai rason
o bela muda
adess son pòch pi che në strass
ma nòstr padron ëm pòrta ‘ncor sempre a spass.

Mentre ti… mach a beichete
a-j ciapa lë sconfòrt
përchè con ti oramai… sortirà mach da mòrt».

28/12/2011 Aggiungi commento