Autore: giannidavico

Ël piemontèis an agost

Agost, mèis dl’arpòs e dël temp ralentà. E temp ëd festa, an Piemont: ambelessì quaidun-a tra le tante inissiative.

1. Censin Pich an fà savèj che la festa dël Piemont ch’a fà 44 a arpia saba 6 d’agost a 10 ore al santuari dla Madòna dla fiòca ‘d Bagneul për la santa mëssa. Al dòp-mesdì a-i sarà la benedission e, an sël sagrà dla cesa, la vija dij Brandé, con mùsiche, cant e poesìa an nòsta lenga.

2. Fin-a ai 6 d’agost l’Escolo de Sancto Lucìo de Coumboscuro a organisa la sman-a dël multilenghism: lenga, montagna e pensé. Ambelessì ‘l programa complet.

3. Saba 6 agost as fa festa ‘dcò a Loasseul (Loazzolo). Për le veje stra dël pais.

4. A-i vintra nen diretament con ël piemontèis, ma dàit che un dij mé pais a l’é Montmal (Montemale di Cuneo), a buta cont fé savèj che da saba 6 agost fin-a a la fin dë stèmber al castel a-i é na mostra ‘d quàder. E s’i ven-e is vegoma ambelelà.

03/08/2011 Aggiungi commento

Mia lenga piemontèisa


Gian Luigi Beccaria a l’é stàit mé professor a l’università, e sò cors a l’é un ëd coj che arcòrd con pì piasì, përchè soe lession a l’han mostrame da bon e da davzin l’italian ëscrit e soe trasformassion, dzora ‘d tut ant ij primi secoj.

Adess i l’hai pijà an man sò ùltim lìber, Mia lingua italiana. Gnente da dì ansima a tuta la part ch’a rësguarda l’italian – chi, pì che chiel, a peul mostrenlo? –, ma an vnisend a le lenghe regionaj (ai «dialetti», com ch’a-i ciama chiel) ël discors a cambia.

L’impression general ch’i l’hai a l’é che la coltura dominanta, cola ch’a fà mòda e tendensa (pì o meno l’università, i podrìo dì), a l’ha ël diktat ëd consideré le lenghe regionaj come na ròba veja, quaicòs che a fà piasì ch’a-i sia (o ch’a sia staje) ma che as peul nen, gnanca lontanament, buté davzin a l’italian.

Bin, mi i son nen d’acòrde. Ij lìber i jë scriv an italian, ma ël piemontèis – scrit, nen mach parlà – a definiss na bon-a part ëd mia essensa.

Ma […] continua a leggere »

27/07/2011 5 Commenti

Notizie dal diluvio

Minca tant am riva na mail da quaidun, conossù o bele nen conossù, ch’am dis brav për lòn ch’i fass ambelessì e ch’am invita a seguité parèj.

L’ùltima an ordin ëd temp iér sèira, da Censin, un fieul an piòta nen piemontèis ma ch’a l’ha pijasse l’angagg dë scrivlo e parlelo.

Bin, quand ch’i les coste mail mé cheur as vemp ëd gòj. Përchè a la finitiva a l’é për moment come cost ch’i scriv.

Coste mail am dan da pensé. Pr’esempi ch’i soma rari nantes in gurgite vasto. I soma pòchi, ciapà ant na ròba ch’a val gnente e che doman magara a-i sarà gnanca pì. Ma i-i soma, i soma ambelessì, i foma ‘d ròbe. Navigare non necesse, vivere necesse – that’s it.

A la finitiva a lòn ch’a-i serv ël piemontèis, a Censin? A lòn ch’a serv ël piemontèis? Bele parland da na mira pràtica (visadì lassand da part la definission dl’identità e dl’essensa ‘d na përson-a), mé piemontèis am giuta a pensé an manera pì sclinta e precisa, e am fà vëdde ël mond an manera un pòch pì slargà.

Mersì Censin, e mersì a tuj coj ch’a dédico quàich moment ëd so vita a lese […] continua a leggere »

20/07/2011 Aggiungi commento

Ij Brandé 2012

Ël Sénter dë Studi Don Minzoni e la Ca dë Studi Pinin Pacòt a stan prontand l’edission 2012 dij Brandé, l’Antologìa ‘d Leteratura ‘nt le Lenghe dël Piemont.

“Bele che ij temp a sio gram e rancin”, com ch’a scriv Michel dij Bonavé – chi che, an pratica, a fà bon-a part dël travaj (e donca destinatari d’un nòst mersì! bon ben gròss) – ant la mail ëd presentassion dl’euvra.

Chi ch’a l’ha ‘d travaj (conte, poesìe, contribù o d’àutr) an piemontèis ch’a-i piasrìa vëdde publicà ch’a scriv dësgenà a Michel.

13/07/2011 Aggiungi commento

Roumiage a la Vierge Adoulourado


A Sancto Lucio de Coumboscuro, col cit paisòt dla comba scura a metà dla Val Grana, dumìnica 10 luj a torna lou Roumiage a la Vierge Adoulourado, na festa ch’as ten da quarantesingh agn për preghé con fé e sentiment an lenga provensal.

Ël programa:

a 3 bòt: mëssa cantà an provensal alpin
a 3 e mes: pelegrinagi an sla montagna
a 5 e mesa: festo se l’iero – gastronomia e mùsica tradissional

Cole montagne a son ëdcò mie, a son ëd tuti. Cola lenga a l’é un patrimòni dl’umanità. Costa festa a l’é na manera për dì che le lenghe cite a peulo smijé moribonde ma ij malavi terminaj – com a fortiss Tavo Burat sità da Fabrissi Arnaud – a son ancora viv e pa ancora mòrt.

06/07/2011 Aggiungi commento

Festa dël Piemont ch’a fà 44

Ij Brandé, la comun-a ‘d Casele e l’associassion La Forgia a l’han organisà për saba 2 e dumìnica 3 luj la festa dël Piemont ch’a fà 44.

A s’ancamina saba a ondes ore con la mëssa ant la cesa dij Batù an piassa Boschiassi.

A la domìnica l’artreuv a l’é a des e mesa an piassa Boschiassi. Da lì a-i sarà ‘l corteo vers piassa Europa, andova a ondes ore as consignerà ‘l Gran Drapò dël Piemont da Barge a Casele.

A mes bòt disné dl’amicissia da j’alpini ëd Casele an via Basilio Bona.

Da quatr ore an piassa Boschiassi a së tnirà lë spetacol ëd coltura popolar dël grup Rododendro ‘d Lans.

Ambelessì ‘l programa complet.

29/06/2011 Aggiungi commento

Piemontèis ufissial!


Gioventura Piemontèisa, quàich mèis fà, a l’ha avù la bela idèja ‘d

22/06/2011 2 Commenti

Lissànder Mottino: L’angagg për mia lenga i lo dev ai mè grand e i lo dev ëdcò a mi

N’artìcol ëd Lissànder Mottino (con un gròss mersì për lòn ch’a l’ha fàit: chiel coma tuti ij piemontèis a veul nen desse ‘d blaga, ma a l’é tant, pròpi tant).

—

Quand che ij responsàbij ëd Gioventura Piemontèisa, l’associassion ch’a l’ha masentà la petission dle 10.000 firme (o signadure) për l’arconossiment e pì che tut la valorisassion dla lenga piemontèisa, a l’han ciamame ‘d deje na man, i l’hai avù na cita spluva ëd tëmma. Tëmma përquè i l’hai capì che badò (coma a l’ha ciamalo giustament Gianni) a sarìa stàit për noi quat gat cheuje tute ste sotoscrission e ‘dcò përquè as tratava dë seurte an mes dla gent da nòssa nicia ansima internet e dij tròp pòich cors ëd lenga ch’as fan. Si! An mes a le përson-e për fortì bin àut che a-i é fin-a cheidun ch’a veul nen che nòssa bela lenga piemontèisa (con tute soe variant) a meuira e che ël piemontèis a l’é pa na lenga ëd seconda sernia dë stërmé, ch’a vaja bin, ant ël privà antecà o pes ancora dont vërgognesse.

E bin: con mia la pì gròssa sorprèisa i l’hai dëscurvù che ëdcò tanta gent, che magara a l’avìa mai pensaie […] continua a leggere »

15/06/2011 4 Commenti

Filumena Marturano


Sentme bin, Minòt, e peui i na parloma pì. I l’hai vorsute bin con tute le fòrse ‘d mia vita! Ti për mi it ses stàit sempe un Dio… e it veuj ancora bin, e a peul esse mej che prima…

Ah, lòn ch’it l’has fàit, Minòt!… It l’as vorsù seufre për fòrsa… Nosgnor a l’avìa date tut per esse content: salute, presensa, dné… a mi: a mi, che për nen dete un dolor i sarìa stàita ciuto, i l’avrìa parlà gnanca an pont ëd mòrt… e ti, ti it sarìe stàit l’òmo generos che a l’avìa fàit dël bin a tre dësgrassià…

Ciamimlo pì nen përchè it lo diso nen. I peuss nen ditlo… E ti it deuve esse galantòm a nen ciamemlo mai, përchè, per la bin ch’it veuj, ant un moment ëd debolëssa, Minòt… e a sarìa la nòsta rovin-a.

Ma it l’has nen vist che, pen-a ch’i l’hai dit che tò fieul a j’era l’idràulich, sùbit it l’has ancaminà a pensé ai sòld… ël capital… ël gran negòssi… Përchè ti ‘t preòcupe, e giustament, […] continua a leggere »

08/06/2011 Aggiungi commento

E s’as trovèisso an Langa? La vira ch’a fà des

Des agn ëd feste dël Sìrcol Langa Astsan-a a son tanti, e a sarìo nen possìbij sensa l’impegn ëd përson-e an-namorà dla tèra ch’a-i arsèiv.

Dumìnica 12 giugn a-i sarà la festa ch’a fà, pròpi parèj, des.

Ambelessì a-i é ‘l programa complet. E ancora na vira tante grassie a Silvana e Clara, anime ‘d costa banda alegra e sincera dël Piemont.

01/06/2011 Aggiungi commento