Sìrcol coltural Langa Astsan-a

Silvana Testore a l’é n’anima dël piemontèis, polida e sclinta. Adess cò soa associassion a l’ha ‘l sit. O, për dila con soe paròle:

Stavòta anche nojacc a j’oma in “sito internet” che belepianein a faroma chërse ansem a vojacc. Fene savèj lò che i pense e…se ov fa piasì fe andè la neuva che a-i soma.
Grassie ëd cheur.

Mersì a ti, Silvana, e a tut vòst sìrcol për lòn ch’i feve për ël Piemont. (Për lòn ch’i capiss mi, ël piemontèis ëd cole bande là a l’é un pòch pì ver e pien, slightly more authentic, dj’autri piemontèis.)

22/09/2009 2 Commenti

Bona Vista (com dì: ël clarinèt ëd Nuto a son-a ancora)


Ij mùsich a son-o / e Lisa a ciapa ij sòld
ij taro a balo / e Lisa a-i na dà gnun
gnun, gnun, gnanca ën sòld
(Domenico, anté ch’it sé? A-i va toa consulensa për costa sitassion popolar!)

Lë stat dël piemontèis, antèis nen mach come lenga, ma come coltura ant ël sens pì pien dla paròla, a l’é bin diferent se pensà a Turin, un pòch fòra dla sità o ancora un pòch pì an là.

Ël Roé a l’é a mes’ora da Turin, ma – an costi termo – a desen-e d’agn.

Quàich desen-a d’agn pì anans, nen pì andaré: përchè com ch’a l’ha scrivuje Bepe dël Matarel, un letor, a Batista an soa rubrica an piemontèis dzora la Gasëtta d’Alba, “a l’han fane chërde che fé ‘l contadin a j’era ‘aretrà’, che i dovìo campé via le pianele quadre cheuite piemontèise për buté le pianele ‘venessian-e’, e ij mòbil fàit ant ël pais dl’Ikea e via parèj…”, për conclude che “a l’é ora d’arpensé an creus a tuta nòstra stòira, e ti e t’ën giuti”.

Premëssa longa, për dì che véner 11 dë […] continua a leggere »

31/08/2009 Aggiungi commento

Në squal (bianch)

shark
Over the years, I learned that life is not so much about having what you want as wanting what you have, and that, in the long run, you have to make peace with yourself before you can be comfortable with everybody else.

[Con j’agn, i l’hai amprendù che la vita a l’é nen tant avèj lòn ch’it veule, ma pitòst vorèj lòn ch’it l’ha; e che, a la longa, it deuve fé pas con ti midem prima ëd podèj sté bin con tuti j’autri.]

Greg Norman, The Way of the Shark: Lessons on Golf, Business, and Life, New York, Atria, 2006, p. 316.

31/08/2009 Aggiungi commento

Cors e arcors

A scrivìa Pinin Pacòt an sij «Brandé» (prima serie, nùmer 3):

I scrivoma ‘l piemontèis përchè ch’i lo parloma, e i lo parloma e i lo scrivoma pròpi ‘d cheur, adess ch’a smija ch’a vada perdendse, dëspresià da jë stess piemontèis ch’a lo arnego. S’a l’é vera ch’a staga për meuire, e bin, noi i voroma nen ch’a meuira! Con tut nòst sentiment e con tuta nòstra fòrsa i s’oponoma.
Nòstra arvista, pcita e pòvra coma ch’a l’é, a nass apòsta për difendlo, nòstr parlé, e con chiel nòstra stòria, nòstr caràter, përchè noi, italian e piemontèis, i savroma esse ‘d bon italian quand ch’i l’abio ‘mparà a esse ‘d bon piemontèis.
A l’é sòn lòn che noi i voroma: salvé nòstr parlé. Salvelo sercand ëd rendje soa finëssa e soa serietà e soa blëssa, sercand ëd rendje sò patrimòni ‘d paròle e d’espression nostran-e, sò fond d’ideje e ‘d sentiment piemontèis. E parej, sensa tëmma e sensa gena, i sercroma ‘d fé arvive le veje paròle, bele ch’a peusso smijene dròle, përchè ch’i l’avìo dësmentiaje: i finiroma për arconòssje e i torneroma a sentije nòstre, naturale e frësche coma ‘nt ël linguagi ch’a parlavo ij nòstri vej, piemontèis ëd […] continua a leggere »

24/08/2009 Aggiungi commento

Riccardo Massano – i ciam scusa, i lo savìa nen

Ancheuj dòp mesdì i l’hai pijà an man l’ùltim nùmer dla Slòira, pensand ëd gavemla an pressa – i l’hai tante ròbe da fé, i veuj sté con le cite, dventé un nùmer un a gòlf, e peui a-i sarìa ‘dcò cola ròba ciamà travaj (nen pì che 25×44, as capiss).

Ma, prima ròba, am robata l’euj ansima a ‘n tìtol: “A l’é mòrtje un dij pì gran ëstudios ëd nòsta literatura: RICCARDO MASSANO”.

Bin, la version curta dla stòria a l’é che mi i scriv tute ste folairà an piemontèis për via ëd col òmo.

La stòria longa a l’é ch’i l’hai passà tre agn a studié economìa (a disdeut agn a l’é difìcil vëdde l’avnì, o almanch a j’era difìcil për mi antlora), ma un bel dì – un dì càud come costi – i l’hai capì che, com ch’a dis Primo Levi, a venta nen giré antorn al tempi s’it sas andoa ch’a son le pòrte: vintrìe andrinta – e basta. Bin, me tempi dij vintedoi agn a j’era la facoltà ëd Litre, e me prim magìster d’anlora – squasi vint’agn fà – a l’é stàit Riccardo Massano. Sò rigor, soa preparassion, […] continua a leggere »

27/07/2009 Aggiungi commento

Pare Gasca

A l’é mancaje Pare Giuliano Gasca Queirazza S.J., professor emérit dl’università ëd Turin e vicepresident dla Ca dë Studi Piemontèis.

Na vita dë studi dedicà al piemontèis, na sapiensa antica fàita ‘d lìber, ëd leture e ‘d conferense; n’òmo generos, në sguard profond.

Lessico piemontese: Cerea, publicà an sël nùmer pen-a surtì dë “Studi Piemontesi”, a l’é sò salut a sò Piemont.

Chi ch’a veul, a peul salutelo ancora giòbia 23 a 9 ore ‘d sèira con un rosari ant la cesa dij Sant Martir (via Garibaldi 25 a Turin), e con la sipoltura véner 24 a 10 e mesa ant l’istessa cesa.

Ch’a arpòsa an pas, Pare Gasca. Mersì për tut lòn ch’a l’ha dane; e nò, i dësmentieroma nen soa lession ëd vita.

E che la seugn a-i sia legera.

21/07/2009 Aggiungi commento

La stòria a s’arpet

Silvano Borghi, assessor con delega a la sicurëssa dla comun-a ëd Gerenzano, a l’ha scrivù ansima al nùmer ëd magg ëd “Filodiretto coi Cittadini”, periòdich d’informassion ëd cola comun-a:

«Noi i l’oma sarà le pòrte…
ma tanti gerensanèis a l’han torna durbìe

Costa aministrassion monocolor leghista, che a guida la Comun-a ormai da diversi agn, a l’ha mai – e i sotlineo mai – giutà l’afluensa ant ël nòst pais dj’extracomunitari. Tant a l’é vèj che:

– A l’ha mai costruì con ij sòld dij gerensanèis ca popolar, përchè a-i era ‘l perìcol che ai prim pòst dla graduatòria […] a-i fusso sempe ij sòlit conossù […].

– I l’oma mai destinà dij teren andrinta a la comun-a ëd Gerenzano për la sosta, bele mach provisòria, dij sìngher […].

– A l’ha mai favorì j’extracomunitari da na mira dij contribù o dij sussidi econòmich.

Noi i l’oma fàit e i seguitroma a fé nòst dover… ma ij gerensanèis a faran ël sò? Rende nen inùtij ij nòsti sfòrs: chi ch’a-i veul bin a Gerenzano a vend nen e a fita nen a j’extracomunitari… Dësnò i l’avroma ‘l pais invas da jë strangé e i l’avroma sempe pì por […] continua a leggere »

15/07/2009 3 Commenti

Festival internassional ëd mùsica sèltica ëd Butiera


Ël festival ëd mùsica sèltica a l’è na eut agn fà mersì a l’incontr tra la Pro Loco ëd Butiera e ij Musici Vagantes, visadì ‘l nòst Enzo Vacca e ‘l fieul Martino. St’ann a propon tre apontament:

– 17 luj, abassìa ëd S. Antòni ‘d Ranvers: consert d’arpa d’Arianna Savall, compagnà dal violinista svedèis Petter Johansen;
– 18 luj, cesa parochial ëd Butiera: consert d’arpa d’Enzo Vacca;
– 19 luj, piassa dël Pòpol a Butiera: consert dla Massimo Giuntini Band.

Tuti ij consert a son a neuv ore ‘d sèira. L’intrada a l’é a gratis.

J’autri i-i conòss nen, bele ch’i sia sicur ch’a sio bonben an piòta; ma an tute le manere ‘l 18 a l’é na bon-a ocasion për scoté torna Evoa!

08/07/2009 2 Commenti

Për Giorgio, an memòria

A l’avìa un che ‘d màgich, jér sèira, vesse là an sël sagrà dël Dòm, le róndone ch’a virolavo leste për ël cel, l’aria sclinta, le larme gnanca tant stërmà ch’a calavo da tròpi euj, mi bin ciuto e sensa savèj andoa ten-e le man, però content ëd vesse lì, an col moment, a l’improvista ricordand tanti moment bej passà con cost cusin tròp prest s-ciancà a la vita.

“A meuir giovo chi ch’a-i fà gòj al cel”, a dis Menandro. Pa vèj. Tute bale. Adess col fieul ch’a fasìa tant piasì a parleje ansema, bele ch’a parlèissa pòch, a-i é pì nen.

“E adess che it i ses nen a l’é ël veuid a minca scalin”, a dirìa Montale.

Già.

25/06/2009 Aggiungi commento

E donca

E donca
ën vej come mi a s’aussa da soa
cadrega sensa tërmolé e as varda
d’antorn. E as ancòrs, sensa avèjne
spavent, che ‘l temp a scor come
sabia, e che ‘l neuv a l’é tut da mnì
ancora tut da mnì: e a sent
dì andrinta ‘d chiel, sotvos, da la vita:
i soma part ëd la tèra ch’a prepara
l’avnì, noi ch’is n’andoma.

Carlo Betocchi, Per cui

24/06/2009 Aggiungi commento