Quand che mia cita granda a j’era cita – singh agn, ses –, i l’avìa anventà për chila na stòria ch’a pijava l’andi da un fàit real: jë spetàcoj për ij cit al teater Agnelli ‘d Turin, anté ch’i andasìo (e i andoma) volënté d’invern.
Cola stòria a l’é stàita për tanti agn mach oral. Peui i l’hai scrivula. Adess i l’hai pensà ‘d difondla a pro dij pare e dle mare, përchè a l’abio quaicòs ëd pì da lesje a soe masnà.
Bin, a l’é ambelessì.
A l’é vnume an ment cost tìtol, un dij prim romanz ëd Giovanni Arpino, stamatin, an pensand al traghèt che da sì a pòche ore am porterà via da la Còrsica dël mesdì.
E bele pensand a tute le sfide apassionante ch’a më speto – për dine doe, publiché ‘l lìber an sël temp liberà për la fin dl’ann e pijé part a la gara ch’am farà (cost a l’é ‘l proget) diventé professionista ‘d gòlf –, i j’era l’istess un pòch dëspaisà, an tornand vers a la maison ch’a l’é stàita mia ca për tre sman-e.
La mùsica corsa am compagnava (jë Svegliu d’Isula, për la precision) e mi i pensava che i son content – nò, tant content – e i guidava pian, recitand andrinta ‘d mi col Còrsica blues ch’a l’é n’arvëdse a prest a la montagna an mes al mar, mia sconda patria.
Se mi i dovèissa indiché un pòst sol për descrive la Còrsica scond mi, col pòst a sarìa nen na spiagia, na sità, un paisòt o che: a sarìa n’òsto, U San Petru (é, bele che ‘l sit a l’avrìa damanca ‘d na rinfrëscà).
Stassèira, come già ‘d sèire ‘d diversi agn fà, i l’hai versà ‘d larme da stërmà, an sinand an col pòst. Larme ch’a dovrìo esse pì o meno cole d’Eduardo an sò ùltim discors pùblich:
Anche stasera mi batte il cuore. E continuerà a battermi pure quando si sarà fermato…
Un pòst a l’é n’atmosfera, na cambrera ch’a sorid al prim come al piat ch’a fà sent ch’a pòrta, ël barista ch’am capiss bele ch’i parla nen soa lenga.
Un pòst a l’é n’emossion – na larma an mé cas –, ch’a ven da cole canson e dal sentiment ch’am pija ambelelà përchè i pens ch’a-i sio nen bastansa sèire, an mia vita (i son egoista, ambelessì), për sté setà là, tranquil, a vëdde la vita che lentament a scor.
Mersì, un gròss mersì a tuti vojàutri, o gent […] continua a leggere »
I l’avìa tëmma che costa vòlta as fèjssa nen, anvece cò st’ann la Festa dël Piemont a-i sarà.
I na sai pòch, ma i chërd che un gròss mersì për l’organisassion a vada dit a Vàlter Bërgèis.
Ambelessì a-i é ‘l programa complet. Sempi e sclint: na pàgina sola, ma a-i manca gnente. Chissà përchè an lesendlo am ven an ment ël sot-titol ëd nosta arivista “é!”: “Afermativ. Piemontèis”.
I deuv dije un gròss mersì a Cesare Matta, con ël qual jér i soma andàit a truvé la vidoa ‘d Tavo Burat a soa ca. L’ocasion a j’era l’idèja – idèja ‘d Cesare, ma che mi i apògg al mej ch’i peuss – ëd fé quaicòs, an nòst cit, për comemoré cost grand piemontèis e tut ël patrimòni ‘d conossensa ch’a l’ha lassane: pr’esempi un lìber fotogràfich.
Bin, jér i j’ero an cola bela ca padronal, sota a cola magnòlia che chi sa vàire vire a l’avrà scotà le meditassion ëd Tavo. Madama Bruna a l’ha guidane con gentilëssa e dlicatëssa an tra le fòto dl’òm: ant un pàira d’ore i l’oma passà ‘l përcors ëd na vita. Bré, Pasolini, tanti përsonagi ch’a l’han fàit un tòch dë stra ansema a cost nòst grand.
E peui madama Bruna a l’ha compagnane andrinta a la biblioteca, na stansia pien-a ‘d lìber, carte, fòto, arcòrd. E soa machina da scrive: e mi im imaginava, im vëdìa chiel a scrive, scrive, scrive.
Mersì madama Bruna, mersì Cesare për cost onor.
Giòbia prim luj al Lingotto Summer Village ëd Turin (Via Nissa 280), a neuv ore ‘d sèira con intrada libera, Sergi Girardin, Sergio Arneodo (fondator dël Coumboscuro Centre Prouvençal e Gianfranco Bruno (magìster ëd lenga piemontèisa a l’Unitre ‘d Turin) a tniran na conferensa dal tìtol Le minoranze linguistiche in Piemonte.
L’ancontr, moderà da Paolo Barosso, responsàbil cultura ‘d Piemontenews, a sarà compagnà da la mostra fotogràfica ‘d Nicolò Pastorello Ai caire di coumbe, che a cheuj moment significativ dla cultura provensal alpin-a an Piemont.
[mé artìcol publicà ansima a la “Gasëtta d’Alba” d’ancheuj, màrtes 22 giugn]
Pijoma un fieul con djë studi bon – laurea, master, lòn ch’a l’é.
Imaginoma che col fieul a dventa n’òmo, un manager ëd sucess, che per disneuv agn a sta andrinta al sistema, chërdend an lòn ch’a fà, travajand a la sèira, ij saba e le duminiche quand ch’a pòrta, pijand tuti j’avion che l’asienda a-j ciama ‘d pijé.
Butoma che a na serta mira a jë smija che tut col sistema – tant travaj per tanti sòld – a lo pòrta bin lontan da anté ch’a veul andé, dai sò seugn, da la soa vita vera; che miraco a podrìa travajé ‘d meno e sté bin l’istess – o mej, ste bin an sël serio.
Bin col òmo a l’ha un nòm – Simone Perotti – e a l’ha contà tut andrinta a un lìber che a l’ha già vendù 40mila còpie: Adesso basta.
A l’é un pòch n’autobiografìa, ma dzora ‘d tut un manual ch’a mosta a chi ch’a veul fé ‘l sàut […] continua a leggere »
Ai 13 ëd magg la Cort Costitussional a l’ha deposità la sentensa n. 170, anté che as dis nen mach che la lej regional an sle lenghe minoritarie dël Piemont a l’é nen costitussional, ma ‘dcò che ël piemontèis
è solo un dialetto (una variante cioè della lingua italiana),
lòn che a l’é na busìa (se scrita an malefé o nò i lo sai nen, përchè ‘d polìtica i na capiss bin pòch; ma ‘l fàit a resta).
Sergi Girardin – nòst vate, ant na paròla – a l’ha scrivù n’artìcol dij sò, visadì magistral, an sl’argoment, publicà quàich di fà ans “La Stampa”. I l’hai ciamaje ‘l përmess ëd butelo ambelessì e chiel, con sò bel deuit tut piemontèis, a l’ha concedumlo.
Mersì ancora na vòta, Sergi. Ël tòch a l’é ambelessì. E bona letura a tuti.
I l’hai partecipà na vòlta sola a la festa ‘d Langa Astsan-a, ma i na pòrt con mi n’arcòrd ciàir, solar e seren: për cost motiv am pias arcordé che duminica 13 giugn a-i sarà la festa ch’a fà neuv.
Na manifestassion longa un di antregh, e ch’a toca diversi pais: ël Monasté, Rocavran e Loasseul.
Ambelessì ‘l programa complet. E tante grassie a Silvana e Clara, anime ‘d costa banda alegra e sincera dël Piemont.
Dal 27 magg al 2 giugn, a Borian-a, mersì a tante anime dël Piemont e dzora ‘d tut a Gioanin Ross.
Dedicà a Tavo Burat, për nen dësmentié.
Ambelessì ‘l programa complet.