Tag: lenga viva

Ambelessì ‘l prim guest blogger ëd GoPiedmont, Michel dij Bonavé, ch’a dis la soa ans la question dla grafìa. Da lese (e magara da comenté, përchè nò?), e për ij contnù, e për ël bel deuit, e për le paròle precise e antiche ch’a dòvra.

—

A sarà përchè a l’é Natal o përchè ’l cel a l’é gris con d’anonsi ’d fiòca, ma i l’hai gòj ëd buté giù doe righe su n’argoment dël qual a sarìa mej tase sperand che ’l temp a fèissa chiel da meisin-a e a varièissa le blëssure. Miraco a l’é ’n rasonament ch’i vorerìa scrive sla litra adressà al Bambin Sant, cola che da tanti ani, tròpi, i scrivo pì nen.

Ël nòstr mond, i lo soma, a va a bsach e për colpa dj’òmini pì che dla natura. J’òmini a son na rassa ’nvadenta, coma ’l gramon e le ronze, e fra ij tant difet ch’a l’han a-i é ’dcò col d’esse presuntuos. La presunsion d’esse superior a tut e a tuti con la pretèisa d’avèj an esclusiva l’anteligensa. Dëscute ’d cost argoment am porterìa lògn e donca i lo chito sùbit. Tutun a l’é pròpi n’at ëd presunsion sensa fin col […] continua a leggere »

I son a Cagliari an costi dì. Am colpiss ël fàit che an costa sità la lenga dël pòst a sia na ròba tranquila, n’utiss ëd comunicassion normal, sensa tanti proclama. Quaicòs ch’it sente për la stra an manera natural, che an manera natural as gropa al paisagi. (A venta dì, as intend, che da fòra tante ròbe as peulo nen capisse, o mach an manera superficial; ma cost a l’é ‘l mé sente d’adess.)

Sòn am pias përchè na lenga minoritaria a deuv nen esse për fòrsa n’orgheuj, quaicòs ch’it deuve giustifiché a tuti ij cost e difende da coj ch’a la penso diversament.

“A mio lingua hè cantu”, a dijo ij Muvrini. Bin, costa scond mi a l’é na ciav ëd letura ‘d na lenga. Na lenga a l’é un pòst anté ch’it peule torné sempe, në strument ch’at compagnrà fin ch’it l’avras respir. A l’é nen na giustificassion da dé, nì necessariament na bataja da combate.

Prima ‘d tut mia lenga a l’é un cant, un ringrassiament, na preghiera. Miraco i dovìa andé fòra për capilo da bin, ma adess a l’é ciàir.

Jér i sentìa – për mi midem – l’abzògn ëd fé polissìa antorn al concet ëd piemontèis, e a son vnume an ment tre ròbe che ‘l piemontèis a l’é nen. Scond mi, e mach për vesse ciàir.

1. Ël piemontèis a l’é nen la lega
Come sitadin dël mond i podoma nen esse dësgropà da la polìtica, e mincadun a l’avrà soe idèje. Ma ‘l piemontèis, an chiel midem considerà (come lenga, coltura, tradission, mùsica, pòpol), a-i vintra gnente con la Padania (ch’i sai nen lòn ch’a sia), la lega e via fòrt. Visadì, un leghista a peul esse piemontèis (naturalment! A-i mancrìa), ma nen necessariament un piemontèis a l’é un leghista.

2. Ël piemontèis a l’é nen un dialèt
Ël chierèis a l’é un dialèt dël piemontèis, tant për dì, ma ‘l piemontèis a l’é nen – e sòn da na mira sientìfica, ch’a sia ciàir (e chi ch’a sa nen ch’a vaga a scòla) – un dialèt dl’italian.

3. Ël piemontèis a l’é nen na cura
Mi i peuss nen dì “i son fier d’esse piemontèis”, come se sòn a fussa un mérit; i peuss dì pitòst “i son piemontèis”, përché costa lenga e […] continua a leggere »