Tag: sitassion

… A ven-o grand: la vita a-i dësdavan-a
e për vestìe a l’é già ‘n bel sagrin;
da ‘n meis a l’àutr, quasi da sman-a a sman-a
së scurso le brajëtte e ij fàudalin,

e peuj i é già la scòla ch’a j’angran-a
– me car – adess… e a son pa pì ‘d gognin.
Son già sla broa dla sapiensa uman-a:
una-a a fà sconda e l’àutr prima mignin.

Ventia sentie, tra ‘d lor, com a discuto…
Quand ch’a prinsipio a mné la bertavela
pì gnun papà l’é bon feje sté ciuto.

Magara a rogno për mangé la mnestra
ma ‘ns la question dij pont o dla cartela,
Barche!… a na san pì lor che la maestra.

—

Gavà da Nino Costa, Fruta madura, Turin, Viglongo, 1980, p. 102.

Minca moment ëd minca di dla mia vita a l’é dedicà a resté ël nùmer un, donca a esist mach la dissiplin-a, a-i é nen spassi për d’àutr.

Vàire dissiplin-a? Ant ël gené 2012, quand ch’i l’hai batù Nadal an final a l’Australian Open, la partìa a l’é durà singh ore e sinquantetrè minute: la pì longa ant la stòria dj’Open. Tanti a l’han definila la partìa ëd tennis pì grandiosa dla stòria.

Dòp a la vitòria i son andàit a seteme ant ël cambrin. I l’avìa un desideri sol: sente ël gust dla cicolata. I na mangiava pì nen da l’istà dël 2010; alora Milijan a l’ha portamne na lista. I l’hai dëstacane un quadrèt – un sol, minùscol quadrèt –, i l’hai butalo an boca e i l’hai lassalo sleivé an sla lengua. I podìa nen concedimne ‘d pì.

Varda-sì vàire dissiplin-a a-i va për vnì ël nùmer un.

Mia tradussion da Novak Djokovic, Il punto vincente. La mia strategia per l’eccellenza fisica e mentale, pp. 18-19.

Ògni dil ëd masnà
a stërma un cheur d’oslin
tëmros an broa dël nì:
në sfurniòt dësfurnià
con j’alëtte gatià
da un frisson ëd piasì.
Sla man dël cit a canto sinch cardlin
con bèch a ponte ‘d feuje ‘d rosmarin.

E ant j’euj ciàir dla masnà
Amor a rij al mond a pen-a nà.

Luigi Olivero, Romanzìe, Turin, Ca dë Studi Piemontèis, 1983, p. 94.

a Jean Baptiste, përchè i veuj sentla prest da la soa vos an sël lagh ëd Como, branch a soa sernia

ËL FIEUL DL’AZAR E DL’AVENTURA

Mi në peus gnente, i në peus pròpi gnente
se ‘l cheur am bat për na canson d’amor,
se, come ai temp cortèis dij trovador,
pòso mè onor
an s’j’ale ‘d cibibì ‘d doe man nossente.

Mi son un fieul dl’Azar e dl’Aventura,
un moschetié gascon dë stil neuvsent:
con un cheur d’òr e con jë spron d’argent,
le piume al vent
e na man an sla spà, pronta e sicura.

Mi në peus gnente se la vita grama
a sëmna la mia strà ’d tanti nemis:
mi ’m sovagno la ponta dij barbis
come Aramis
e jë sfido a ’ncrozié lama con lama.

Còsa am në fà-lo se ij marengh a sghijo
an fond al mar da le mie man forà!
Ij dent ëd pèrla dla mia an-namorà
Nossgnor am dà:
tesòr ch’a splend tra doi làver ch’a rijo…

*

LA STÈILA PËRZONERA

Mi ‘m sento ant j’euj dë spluve ‘d maravìa
quand […] continua a leggere »

Con tuta semplicità i deuv dì
che un temp a smijava lontan
ël temp de murì.

Adess a l’é pì nen un pensé stran.
Adess a l’é sempe lontan (almanch i sper) ma
i peuss già prefiguremlo. I l’hai l’età

ant la qual i dovrìa fé lòn ch’i vorìa
fé da grand e ancor a l’é nen decis.
I fass lòn ch’i fass, àutra sernia a-i sarà nen:

i les ëd mè coscrit ch’a meuiro a l’improvis.

(tradussion ëd Gioanin Davico)

An sla ponta dël cioché
i’é un galucio, caparucio,
fàit ëd tòla piturà:
tuta quanta la giornà
chiel a gira,
chiel as vira
da la part che ‘l vent a tira.

Ël paisan d’an mes la piassa,
quand ch’a passa,
minca tant a guarda an sù,
e as n’antaja – sù për giù –
com ël temp a varierà
da la mira
che ‘l galucio a l’é voltà.

Col galucio fàit ëd tòla
l’é pa tant na bëstia fòla
chiel a sa
ch’a l’é sémper bin piassà,
col ch’as vira
da la part che ‘l vent a tira,

e, guardand da sò cioché,
chiel a vëdd sël marciapé
tanta gent, pien-a ‘d babìa,
ch’a jë smija
ch’a veul nen ch’a sia dla dita
ma ant la vita
– gira ‘d sà, gira ‘d là –
a l’ha l’istessa teorìa
dël galucio piturà.

A-i é na teorìa ch’i l’hai ancontrà un pàira d’agn fà e ch’a l’é diventà për mi na specie ‘d model, ëd guida: la teorìa dle desmila ore, elaborà dal professor K. Anders Ericsson.

An pòche paròle, costa teorìa a dis che tuti coj che a s’aplico an n’atività uman-a (soné ël piano, studié matematica, gieughe a tennis e via fòrt) a peulo diventé, con desmila ore ‘d pratica concentrà, dij mago an col setor. Lòn ch’a veul nen dì ch’a diventeran dij nùmer un al mond, ma “mach” che soa abilità an col camp a sarà paragonabila a cola d’un professionista. Peui naturalment a-i son tante aplicassion e derivassion ëd costa teorìa, ma l’essensialità a l’é costa.

Bin, ancheuj i veuj lese quàich tòch gavà da cost lìber (pp. 32-33) e virà an piemontèis. I l’hai sernù cost lìber përchè a l’é col ch’a l’ha dàit na gròssa divulgassion dla teorìa al publich general.

A dis Malcolm Gladwell:

Chi a riva ai livej massim a travaja nen con pì impegn o con tant pì impegn dj’àutri. A travaja con tant, tant pì impegn.

J’arsercador a son butasse d’acòrdi an sël nùmer màgich che […] continua a leggere »

Për ëscaudésse ‘l man is je bufavo
coma a sfreidé la bòba,
për ëscaudésse ij pe, mej che ij calié,
i batìo le brochëtte e i-j arbatìo,
për ëscaudésse ‘l còrp ansema a l’ànima
i contavo e cantavo ‘l bel dl’istà:
sfeuja, sfeuja, sfojor, sfeuja, sfojòira,
le feuje ‘d mélia, ij feuj ëd margarita
(Amélia o Margarita?
Cola ch’a l’é ch’am vorerà pì bin?);
për ëscaudé-ne l’ànima, tan mama
che granda an fasìo luse
la lus dël Sol ëd j’ànime e dij còrp
ch’a ven da l’òstia (piassa San Silvest:
ël miraco)
e da toe lenghe ‘d rai, Colomba Bianca,
o da le lòsne dl’àngel tuta lansa,
San Michel dla balansa:
“in infernum detrude”, ‘l di ‘d soa festa
a dëscadnava d’ant ël Purgadeuri
mila milanta e un-a ànima onesta,
an diséndje: “Oh,sss,ten,seuri”
e a le lvava al sol Sol, col dl’ostenseuri.
Për ëscaudésse… e a l’era càuda e bàuda
toa làuda, ò vita gàuda, tuta […] continua a leggere »

Mi i l’avrìa mai sugname ‘d vers
s’i fussa nen stàit cissà
cimentà
brusà
da la passion për mia lenga.
Ancheuj, për mèj gropé
dël ghet la cioenda sgardamlà
a smija che fin-a ij vers
av ven-o a taj.
Antlora a l’é assè.
I strompo la piuma.
O i në farai na flecia. E pi
nen paròle ‘d bòsch. Ma
come ‘l Robin anglèis
o ij tuchin nostran
i sarai òm da bòsch.
I scrivrai mach pi sle muraje.
E sij cartèj ël nòm dij pais
ant la lenga dla tera.
Për cola vèja resistensa
neuva.

(Ansema a Piemontèis che mi i son la poesia pì bela, scond mi, ëd Tavo Burat.)

(E con Tavo a serv nen fé tante paròle, a basta lese.)