Hugo Alloa, Ël premi ‘d Maria Teresa Andruetto

I l’avìa parlà d’Hugo Alloa ambelessì (nò, a l’é pì giust dì che a l’ha parlà chiel, mi i l’hai mach fàit còpia e amplaca).

Peui i l’hai ciamaje dë scrive un tòch për cost ëscartari. Dit, fàit, l’artìcol a l’é ambelessì sota, butà parèj com ch’a l’é rivame. Miraco a në smija normal e i-j doma nen cont, ma cost a l’é ‘l piemontèis ch’a së scriv ancheuj an Argentin-a. E un gròss mersì, as capiss, a nòst amis Hugo.

Enter Hugo Alloa.

—

La scritriss argentin-a María Teresa Andruetto, fija ‘d piemontèis, a l’a arsëvù ël 14 nòvember ël premi “400 años” conferì da l’Università ëd Córdoba. A l’é staita na sirimònia motobin emotiva durant la qual, combin che la lenga dovrà ant ij discors ëd presentassion e dcò an col ëdl’autriss a sia staita lë spagneul, i l’hai sentù na sòrta d’eco ëd vos lontan-e ch’a vnisìo lì a carësseme j’orije e ‘l cheur. A na certa mira, María Teresa a l’ha ardait vita a le […] continua a leggere »

12/12/2012 3 Commenti

Un lìber për Natal


Come tuti j’agn, la Ca dë Studi Piemontèis a organisa an soa sede la mostra “Un libro per Natale”, tradissional esposission ëd publicassion sia soe che d’àutre ca editris, ma sempe gropà al Piemont e a la lenga piemontèisa.

L’inaugurassion a sarà lùn-es 10 dzèmber, da quatr e mesa a eur ore, con un brìndes ëd bon auguri (“un brindisi al veleno / a chi ci vuole male”, a dirìo ij Negrita – ma noiàutri piemontèis i l’oma për fortun-a “un cristo personale / che ci perdonerà”).

L’esposission a seguiterà fin-a al 21 dzèmber (dal lùn-es al giòbia 9-12,30 / 14,30-18, al véner 9-12,30; saba 15 fin-a a ses ore).

05/12/2012 Aggiungi commento

Concors ëd piemontèis a Moncravel

La neuva a ven da Lissànder Motin (për lese quaicòs ëscrit da chiel as peul andesse ambelessi, ambelessì e ambelessì), e donca a chiel la paròla:

La Comun-a e la Pro Loco ‘d Moncravel a soagno ‘l prim concors literari ‘d poesìa e pròsa an lenga piemontèisa.

ARGOMENT: lìber

SESSION:
1) poesìa
2) conta

CONDISSION:
• usage dla grafìa unificà conform a la codificassion dla Companìa dij Brandé
• a vniran acetà ëdcò euvre scrite con ëd grafìe “lìbere”
• minca un partecipant a podrà concore con un màssim ëd n’euvra për session
• ij travaj a dovran nen passé le 4 facià ëd papé formà A4 për la session conta e le 2 facià për la session poesìa
• tute le composission a dovran esse anédite
• ij travaj a andaran spedì an 4 còpie contnùe an n’anvlòpa. J’euvre a dovran esse sotsignà con na stranòm. Nòm, nòm ëd famija, adressa, data ëd nàssita e […] continua a leggere »

28/11/2012 2 Commenti

Ij prim 45 agn dla Badia Corale Val Chisone


Bin, costa a l’é na segnalassion che an part a së slontan-a dal piemontèis.

It vintre an cost sit e it ven-e salutà da na bela version dla Bela bergera. Na coral ch’a esist da 45 agn. (Mi, ch’i n’hai 45, i sai lòn ch’a veul dì.)

Ansima a YouTube as peul scotesse na canson (a sarà ‘l termo giust? I son tròp ignorant an mùsica), tant për fesse n’idèja.

E cost saba, a Pinareul, a neuv ore ‘d sèira ant la basilica ‘d San Murissi, la Badia Corale Val Chisone a tnirà un consert për arcordé ij 45 agn d’atività e ‘dcò presenté l’ùltim CD, Venés, venés. L’intrada a l’é a gratis, lor a në speto.

21/11/2012 Aggiungi commento

Dal Piemont a l’Argentin-a, andé e torné

Hugo Alloa, n’argentin ëd Córdoba, professor ëd fransèis an pension, a l’é presentasse parèj ansima a piemontviv:

Am ciamo Hugo Alloa, i son professor ëd fransèis e da quand i son andait an pension, am dedico a tut lòn ch’am pias, pr’esempi ël piemontèis ch’i l’hai taccà a scrive l’ann passà ant l’Università ‘d Córdoba ch’a l’è la sità andova che mi i ston.
A venta ch’iv disa che mi i l’hai mai parlà an piemontèis pêrché mia mare a l’avìa por che mi i mës-ceissa lë spagneul e ‘l piemontèis. Cosa i veule feje, na vòta a j ero nen jë psicopedago.
Ël piemontèis a l’era mach ël privilegi dij grand ma col che lor as imaginavo gnanca a l’è che tut lòn ch’a disìo tra lor mi i l’amprendìa… as capiss mach d’orìa përché i l’era pa bon a parlelo.
Ansoma, ël pièmontèis për mi a l’è sempe stait parèj ëd na rôba proibìa.

Alora, quand che dal gnente, da la rèj, dal cyberspassi at riva un message parèj at ven da pensé.

Pr’esempi che savèj che quaidun ch’a […] continua a leggere »

14/11/2012 5 Commenti

Piemontèis ant ël mond: Lissànder Motin e ‘l Mosambich

Lissànder Motin, da tant temp n’amis ëd cost blògh (për savejne ‘d pì as peul andesse ambelessì e ambelessì), a l’ha fàit na bela esperiensa ‘d travaj an Mosambich. I l’hai ciamaje – e i lo ringrassio për avèjlo fàit – ëd contela ambelessì.

Enter Lissànder.

I veui ancaminé a conteve ëd sa mia cita esperiensa ëd travaj an partend da la viage ch’i l’hai fàit për andé al largh dla còsta dël Mosambich. E si, përquè pròpi ant ël mar dël Mosambich l’eni a l’ha na concession esplorativa anté ch’a l’ha trovà un-a dle pì gròsse arzervere ëd tuta soa stòria.

I son partì da la sede ëd San Donà Milanèis un merco dòp-mes-di e da Linate l’avion për Paris (aeropòrt Charles De Gaulle). Da Paris na traversà dl’Africa durà des ore e mesa (tuta la neuit) a l’ha portame fin-a a l’aeropòrt ëd Johannesburg. A des ore la matin aterage e giornà “lìbera” an obergi davsin a […] continua a leggere »

07/11/2012 Aggiungi commento

Armando Mottura, Rosa, rosae…

Ti të studie ‘l latin, e «rosa rosae…»
së spantia ant l’aria coma un ritornel.
Oh, quanta siensa ant ël tò cit servel,
ch’a l’é nà jer e a sà già tante còse!

Tante còse che mi l’hai nen mostrate,
e a sent mè cheur coma un regret sutil,
coma se a s’arlameissa col cit fil
che fin-a adess a mi l’avìa gropate.

E a smìja jer! La seira it dësmorava,
ti su la taula e mi setà davsin:
a scotava stupì tò bel facin
la stòria sempre uguala ch’it contava.

Oh, adess l’é ancora nen rivà col’ora
ch’it andarass da sol e sensa ‘d mi,
ma ste reuse, ch’it treuve tut da ti,
am fan pensé ‘d cò un pòch al temp d’anlora.

E un pò ‘d tristëssa, malgré tut, am pija,
scontand ël ritornel dël tò latin,
pensand che tute j’ore an pòrto ‘d bin,
ma nen ugual a lòn ch’an pòrto via.

Costa poesìa a l’é gavà da Armando Mottura, La patria cita: poesìe piemontèise, Turin, A l’ansëgna d’ij Brandé, 1959, p. 53. Ël lìber, ëd 92 pàgine, a j’era stàit stampà […] continua a leggere »

31/10/2012 1 commento

Ël parlà e lë scrit


I l’hai lesù n’artìcol, gavà da cost lìber, ch’a dis tante ròbe anteressante an sla poesìa an lenga regional e, për conseguensa, an sël lese an piemontèis.

L’autor a l’é Stefano Ghidinelli, ël tìtol dl’artìcol a l’é Non leggete, vi prego, Raffaello Baldini! L’abstract a l’é motobin ciàir:

La poesia dialettale è stata ormai da tempo sdoganata. Ma scontato il vecchio pregiudizio di popolarità subletteraria, il dialetto si è trasformato in veicolo di una poesia iperletteraria, perché per chi non ha competenze altamente specialistiche, leggere poesie in dialetto (almeno, in un dialetto che non conosce) è un’esperienza irrimediabilmente frustrante. E allora, meglio non leggerla proprio. Meglio provare (se si può) ad ascoltarla.

An pòche paròle, Ghidinelli a dis che i soma tròp anans. Ma i pens pro ch’a l’abia rason, përchè se gnun a les an piemontèis la colpa a peul nen esse ‘d chi ch’a les (nen), ma il ciurlo è nel manico: lese an piemontèis a l’é tròp difìcil (Gramsci a sarìa nen d’acòrde, e mi – motobin pì modestament – con chiel, ma ij fàit a son fàit e come […] continua a leggere »

24/10/2012 2 Commenti

Claudio Danzero, Amore di masca


Për parlé ‘d cost bel lìber a venta parte da lontan. Da Montale, pr’esempi:

Qualche volta s’incontra l’ectoplasma
d’uno scampato e non sembra particolarmente felice.
Ignora di essere fuori, nessuno glie n’ha parlato.
Gli altri, nel sacco, si credono più liberi di lui.

Përchè na përson-a con un mesté as buta a fé l’editor, bin savend che cola atività a-i farà nen vagné dij sòld ma, probabilment, a-i na ciamerà? Na cita rispòsta a peul trovesse ant le Prediche inutili ‘d Luigi Einaudi:

Migliaia, milioni di individui lavorano, producono e risparmiano nonostante tutto quello che noi possiamo inventare per molestarli, incepparli, scoraggiarli. È la vocazione naturale che li spinge; non soltanto la sete di guadagno. Il gusto, l’orgoglio di vedere la propria azienda prosperare, acquistare credito, ispirare fiducia a clientele sempre più vaste, ampliare gli impianti, costituiscono una molla di progresso altrettanto potente che il guadagno. Se così non fosse, non si spiegherebbe come ci siano imprenditori che nella propria azienda prodigano tutte le loro energie ed investono tutti i loro capitali per ritirare […] continua a leggere »

17/10/2012 6 Commenti

Se ij bogianen a bogio… pòrca miseria!


Ël piemontèis a-i vintra, ma fin-a a na certa mira.

Naturalment a venta conòsse nòsta lenga për gòde a pien dlë spetàcol dij Musicant ëd Riva ‘d Cher (vist l’ùltima vira cost saba, al teater Tosèl ëd Coni), ma costa a l’é na rapresentassion – absolutament ùnica, absolutament da vëdde për capì – ch’a parla dla gent, dla stòria (con la s cita – o miraco a dovrìa esse gròssa?) contand le stòrie “ëd na vòta”, che a la finitiva a son le stòrie ‘d sempe. Già, përchè com ch’a dis Domenico, nòst problema a l’é ch’i parloma pì nen.

E peui, as capiss, a-i é la mùsica. A-i é tut ël genio ‘d Domenico Torta për fé soné le bote, ij rastej, jë siass e via fòrt. A-i son djë strument squasi përdù, come ‘l torototela che Angelo Brofferio a disìa scompars già dël 1861 ma che, an realtà, a Riva ‘d Cher a l’é mai përdusse.

Ël piemontèis a-i vintra, é, ma a l’é mach un […] continua a leggere »

10/10/2012 Aggiungi commento