Des agn ëd feste dël Sìrcol Langa Astsan-a a son tanti, e a sarìo nen possìbij sensa l’impegn ëd përson-e an-namorà dla tèra ch’a-i arsèiv.
Dumìnica 12 giugn a-i sarà la festa ch’a fà, pròpi parèj, des.
Ambelessì a-i é ‘l programa complet. E ancora na vira tante grassie a Silvana e Clara, anime ‘d costa banda alegra e sincera dël Piemont.
[a va anans la discussion an tra Enrico Eandi e Sergi Girardin an sla question dij doi andrit dla grafìa: ambelessì a-i é la pontà antecedenta]
Sancto Lucìo de Coumboscuro (Cuneo), domenica, 8 maggio 2011.
Gentile Signor Eandi,
Mi scuso per non aver potuto rispondere più tempestivamente alla Sua lettera.
Contrariamente alle mie inclinazioni personali, che mi sospingerebbero assai di più all’usufruizione della ricca produzione letteraria in piemontese che non alle imprese linguistiche, mi vedo costretto mio malgrado ad occuparmi giornalmente di ben due squadre di lavoro. Questo rallenta non poco i tempi con cui auspicherei rispondere ai miei corrispondenti.
L’unico vantaggio di questa mia occupazione è di dover riflettere sulle lingue.
Ho letto con attenzione la Sua lettera.
È con notevole disappunto che constato come Lei scavalchi a pie’ pari tutte le osservazioni sulla natura scientifica del convegno, auspicando ciò nonostante di poter presentare il Suo correttore grafico.
Mi dispiace di non essere stato sufficientemente chiaro.
Mi ci riproverò ora.
La mia osservazione preliminare riguarda i grafemi che Lei propone nella Sua lettera: ö, ü, ecc.
Posso anticiparLe già sin d’ora, ancora prima della tenuta del convegno, che tra le tante soluzioni grafiche […] continua a leggere »
I conòss Claudio Panero da tanti agn, e i savìa ‘d soa passion për nòsta lenga. Ma a l’ha frapame na soa mail ch’i l’hai arseivù ‘l dì ‘d Pasqua, anté ch’am nonsiava sò Dissionari dla lenga alman-a e piemontèisa.
Erri De Luca, s’a fussa piemontèis, a dirìa:
I consider valor lòn che doman a valrà pì gnente, e lòn che ancheuj a val ancor pòch.
Për mé cont, i l’hai mach da dì na ròba: tant ëd capel për quaidun ch’a buta sò temp për n’afé che a servirà a pòchi, për na lenga moribonda. Ma ij malavi terminaj, com a fortiss Tavo Burat sità da Fabrissi Arnaud, a son ancora viv e pa ancora mòrt: donca chapeau, monsù Panero.
I l’oma avù na cita ciaciarada via email, ch’i arpòrt ambelessì.
Com ch’a l’é vnùje l’idèja dël dissionari?
Quàich agn fà, na madama piemontèisa ch’a sta a Cordoba (Argentin-a) e a së s-ciama Celestina, parenta d’un mè amis, a l’é vnùa an Piemont për arvëdde ij sò parent e la tera andova ch’a j’era nà. Adess a l’ha […] continua a leggere »
[litra scrita da Sergi Girardin a Enrico Eandi për s-ciarì ij but dël Rëscontr antërnassional an sla grafìa dla lenga piemontèisa ant ij sécoj]
Sancto Lucìo de Coumboscuro (Cuneo), giovedì, 30 marzo 2011.
Caro Eandi,
Ho ricevuto con vivo piacere e letto con attenzione la Sua gradita proposta di intervento al convegno internazionale sulla grafia della lingua piemontese attraverso i secoli.
Lei è stato il primo e il più sollecito tra i nostri interlocutori e gliene siamo francamente grati.
Se ho ben interpretato il Suo scritto, Lei si propone di illustrare il Suo correttore ortografico, che contiene diecine di migliaia di termini: un vero patrimonio lessicale, che saremmo ben lieti di condividere con Lei.
Il nostro, tuttavia, non è un convegno espositivo, in cui ciascun convegnista presenta la propria grafia (solo nel novarese se ne annoverano una diecina, come ci segnala gentilmente l’Academia dël Rison), ma un convegno scientifico in cui ciascun studioso – sull’ineludibile base di documenti storici – illustra come si scriveva il piemontese in quel determinato scorcio di tempo.
Un documento storico è pertanto il requisito imprescindibile per partecipare a questo convegno.
Sia ben chiaro, questo convegno non è la consacrazione del fatto […] continua a leggere »
Quàich smana fà i l’avìa parlà dla vajanta inissiativa – badò miraco a sarìa tèrmin pì precis – ëd Gioventura Piemontèisa ‘d
Cost artìcol a seguita an manera natural ël travaj ancaminà doe smane fà (La blogosfera piemontèisa) e continuà l’àutra sman-a (Ij sit an piemontèis). Con ancheuj, la panoramica ‘d lòn ch’a-i é an piemontèis an sla Ragnà a l’é bastansa completa – o, almanch, chi ch’a veul fé d’arserche a sa da andoa ancaminé.
Ij dissionari a son ëd doe smerse, ch’i podrìo definì 1.0 e 2.0.
La pì anteressanta a l’é naturalment la sconda, visadì un dissionari anté ch’as peul inserì na paròla (ant le doe diression) e avèj la tradussion: Piemontèis, grande dizionario piemontese. A l’é basà an sël dissionari ‘d Bré, bin fàit e – lòn ch’a guasta nen – a gratis.
A peul desse ch’a-i na sio dj’àutri, ma mi i-i conòss nen.
An parland anvece dij dissionari tradissionaj, a buta cont sité:
– Giuseppe dal Pozzo, Glossario etimologico piemontese, 1893;
– Giovanni Pasquali, Nuovo dizionario piemontese-italiano ragionato e comparato alla lingua comune, 1870;
– Maurizio Pipino, Vocabolario piemontese, 1873;
– Michele Ponza, Vocabolario piemontese-italiano, 1860;
– Casimiro Zalli, Dissionari piemontèis, italian, latin e fransèis, 1830.
Ëd costi, col ëd Pipino […] continua a leggere »
L’àutra sman-a i l’avìo fàit na cita lista dij blògh an piemontèis; ancheuj i tornoma al Web 1.0, visadì ai sit ch’a son prinsipalment stàtich (a-i van ëdcò lor, as capiss: a dan tanta informassion).
As peul nen nen ancaminesse da la Wikipedia piemontèisa, che con pì ‘d 35mila artìcoj e al pòst nùmer 58 ant ël mond për sòn a l’é diventà na sòrta ‘d manifest e drapò dël piemontèis dzora la Ragnà.
A-i son peui ij sit dle associassion (ëd sigura i na dësmentierai quaidun-a). Alfabeticament:
– Ca dë Studi Piemontèis, ch’am pias consideré la prima inter pares;
– Ël Sol ëd j’Alp: Gioanin Ross a Biela;
– Gioventura Piemontèisa (da arcordé an particolar l’archeujta ‘d firme për ciamé ne neuva lege a tùa dël piemontèis – ëd noiàutri midem, ant na paròla);
– Langa Astsan-a, visadì ij fàit prima dle paròle a difèisa ‘d na coltura;
– Nòste Rèis e ij cors ëd piemontèis ant le scòle;
Ho speso quattro secoli di vita
e ho fatto mille viaggi nei deserti
perché volevo dire ciò che penso
volevo andare avanti ad occhi aperti
Parèj a cantava Pierangelo Bertoli (chissà përchè, ma i pens che se a fussa sì adess a scotrìa volenté coste question), e parèj i podrìo dì ‘dcò për nòsta pòvra lenga piemontèisa.
La version curta a l’é ch’a l’é nen giust.
La version longa a l’é costa: la lenga piemontèisa, ch’a esist an forma scrita da des sécoj e a l’é parlà ancheuj da pì che doi milion ëd përson-e, a l’ha (pì) nen na lege ch’a la dësfenda. E alora chi che con ël piemontèis a travaja a deuv fé ‘l gir dij quatr canton për ciamé quatr sòld për fé le ròbe ch’a l’avrìa dirit ëd fé sensa ciamé da sì e da là, për – ant na paròla – garantije n’avnì a na coltura milenaria.
Antlora Gioventura Piemontèisa a l’ha organisà na petission. Ël but a l’é ‘d cheuje desmila firmé da presenté an Region përchè […] continua a leggere »
Dòp 83 artìcoj e doi agn giust d’impegn e ‘d travaj, l’artìcol d’jer a l’è stàit l’ùltim – për adess, almanch – ëd Batista ‘d Cornaja an sla Gasëtta d’Alba.
Chiel a podrìa dì, con Pavese:
La mia parte pubblica l’ho fatta – ciò che potevo. Ho lavorato, ho dato poesia agli uomini, ho condiviso le pene di molti (Il mestiere di vivere, 16 agost 1950).
A son fasse ‘d bele ròbe, adess as va anans e as na faran d’àutre. Costi doi agn a son servì a tant, a porté ant na comunità bon ben slargà un pòch ëd piemontèis scrit con bel deuit e alegrìa. Na stissa ant un mar gròss, ma a-i na fà nen: për Batista ‘l piemontèis a l’é bon ben pì che na necessità, a l’é part dl’essensa ch’a lo compon.
Eh già: përchè ‘l piemontèis a l’é “mej che la revalenta”, com ch’a dis Barba Tòni. An giontand:
A venta leslo, e tant, dai paco ai dissionari,
la mistà ëd nòst Piamont, com’a l’é ‘l sant Sudari
cola dël Sant Salvari,
mongioja, gesia, glòria, tesòr ëd nòsta gent
për un novel advent.
Donca na rubrica a finiss, e a […] continua a leggere »
La sostansa a l’é costa: sòld a-i na j’é nen. E a-i na j’é nen përchè le ròbe dël Piemont a interesso a pòchi (ch’a l’abio ‘d sust o nò a l’é secondari, a smija).
Ma la Ca dë Studi Piemontèis a va anans l’istess. E saba 18 dzèmber a 5 ore al teater San Giusep (Via Andrea Doria 18, Turin) a l’ha organisà la Vijà piemontèisa. Poesìa e mùsica për Natal, st’ann dedicà a Angelo Brofferio.
A recito, a canto, a parlo e a son-o “për gnente, a gratis, për ël Piemont” (com ch’a dis ël programa) un baron d’anime bele, artista an sens largh ch’a val la pen-a sente.
Se a la polìtica a-i na fà gnente dël piemontèis, a noi an na fà. A venta essje.