giannidavico, Autore presso Go Piedmont

Dumini Badalin, Mé mari, vv. 1-16

Mari l’é neut e l’é la sgonda vòta
che ‘nt l’ora ‘d sen-a ‘t treuvi nen an ca.
La pruma, l’é stà quand che da la Mòta
ot sij ruvaja ch’j’avo za mangià.

Lo smentreu mai. O t’avi ‘l carameli
e mi content o j’era mniti adòss,
schinciand ëd tèra col tò ròbi beli.
Peu ti, ghignand, o t’avi piami ‘n scòss,

contandmi ch’ot ruvavi ‘n mach anlora
da bèivi l’eva grama për varì
e ch’ot eri partìa për bonora,
ma ‘t voghivi nen l’ora d’essi qui.

La sgonda vòta, mari, l’é stassèria,
‘t sij torna andaja sensa salitemi,
ben anvuaraja ‘nt la tò vesta neria…
Ma ‘n scòss a ti mnireu pù nen a stemi.

19/08/2015 Aggiungi commento

Cesare Pavese, Arcadia – da në spont ëd Giovanni Tesio

Quàich mèis Giovanni Tesio a l’ha scrivù un tòch anté ch’a ricòrda na considerassion fàita da Lorenzo Mondo an sò ùltim lìber a rësguard ëd Cesare Pavese.

(Pavese e Mondo a son gropà a fil dobi, për mi, përchè chiel a l’ha giutame tant butandme a disposission j’archivi dla Stampa për mie arserche për la tesi – i l’avìa parlane ambelessì.)

Bin, Mondo a parla d’Arcadia, un racont dël 1929 ëd Pavese ch’as treuva an cost lìber.

I l’hai finalment lesù torna (dòp a tanti, tanti agn) col racont, concentrandme an particolar an sël piemontèis. E i veuj fé doe considerassion.

La prima a l’é an sla grafìa: a l’é vèj che Pavese a dòvra la o con ël caplèt e la n faucal a l’ha la tilde come në spagneul, ma i soma prima dl’arforma grafica ëd Pacòt-Viglongo; e an tute le manere la grafìa a l’é ordinà e precisa, bele ch’am risulta nen che chiel a considerèissa nòsta lenga na lenga. (Ma na dissertassion ansima al piemontèis ëd Pavese a resta […] continua a leggere »

12/08/2015 Aggiungi commento

Bivacco Rousset

Ier i son andàit an girola për nòste montagne. I l’avìa damanca – tant damanca – ëd respiré, ëd dësmentié tute le ròbe ch’a son nen a pòst. Pì che dësmentié ëd butemje daré a mi: ëd passé anans, a dila tuta. E a l’é bastame n’ora për sòn: la montagna a fà miracoj, dle vire.

(Un pàira d’agn fà i l’avìa fàit na ròba come costa al desertu di l’Agriate.)

I l’hai marcià për eut ore squasi sensa interussion. Dòp a n’ora e mesa i son ruvà a col ch’im figurava come ‘l còrp central dla gira, e che anvece a l’é stàit mach n’episòdi con pòca importansa:

Da lì a l’é partìe la vera escursion. Visadì: i pensava d’andé ant un pòst e i son finì tuta da n’àutra mira. A penseje adess, bele costa a l’é na metàfora dla vita. I l’hai perdù ël santé e i son trovame an mes a j’ambrun-e, a më smijava ‘d nen fèila ma andé anans as dovìa. I l’hai marcià un pàira d’ore an sij ròch. Peui i l’hai trovà la stra, e da lì i l’hai seguità (quasi) sempe con pass sicur fin-a a la fin, ch’a l’é […] continua a leggere »

05/08/2015 1 commento

Dumini Badalin, In paisan

Quand at vogh pié j’arnèis ant ël cambrin
e tra la galaverna matinera
biteti a s-cianforgné ‘nt ël pòrti, ‘nt l’era,
rangiand ij fèr ò ‘l gabji dij lapin…

O quand at vogh, pu tard, su ‘nt ël varèj,
tut ben anvertojà ‘nt la tò mantlin-a,
con ël poarin ch’o spòrz al fond dla schin-a,
ch’ot vei sbrondé ‘l gasìi sot a j’arvéj,

om ven da chërdi che Nosgnor, in di,
dòp avèiti àmpastà monfrin da rassa,
l’ha trovati ‘n si bel, che ‘l temp ch’ël passa
për j’acc cristian, l’ha fermà ‘n mach për ti.

‘T sij fieu ‘d sa tèra, dël novantetrèi,
ma dricc pèi ‘d na candelia, sech, ardì,
anrèisa ‘n sël colin-i pèi dla vì,
fier dij barbis da Re Vitòrio, nèi.

‘T sij òm ëd pòich paròli, rèid e cru,
ij brass tucc an-nervà zuro ‘nco fòrt
e ‘l man grosseri con ij dì ‘n pò stòrt,
son pèi do pali fati con l’assù.

T’hei doi eui riss e creus ch’o beico dur,
an s’in moro ch’ël […] continua a leggere »

29/07/2015 Aggiungi commento

An bici

I l’hai pijà la bici e i son andàit an girola për coste montagne, stamatin.

A Montross, ant n’obergi ch’i conòss indiretament, i l’hai vist quat vej – a j’ero nen ansian, a j’ero tristement vej – setà a l’ombra, da soj. Gnun a parlava con gnun. Chi ch’a lesìa ‘l giornal, chi ch’a vardava ‘l veuid.

A l’é smijame na metàfora del piemontèis: sempi pì lontan, con j’euj sempi pì andrinta al veuid. A l’è vnume an ment Quasimodo (Lettera alla madre):

Tuti còj che come ti a speto,
e a san nen còs.

Ma un pòch pì an su, al Sarèt, ant n’àut obergi a j’ero d’ansian ch’a fasìo comunità: alora, an seguend cola metàfora, i l’hai pensà che nen tut a l’é perdù. Peui i l’hai pedalà ancora un pòch e i son rivà anté ch’i vorìa:

I son andàit a ca ‘d Mauro Arneodo – costa a j’era la vera meta dël viagi dë stamatin. I l’hai salutalo, i son mnuit via content.

I capìa nen, peui i l’hai capì. Ancora Quasimodo […] continua a leggere »

22/07/2015 3 Commenti

Ben Hogan, The Modern Fundamentals of Golf, incipit

Vintesingh agn fà, quand ch’i l’avìa 19 agn, i son diventà un giugador ëd gòlf professionista. I pens che, se i anfilèissa ij dàit coret ant un ëd coj modern “sërvej eletrònich”, costa màchina a farìa un pàira ‘d calcoj e pòch dòp am anformerìa ‘d vàire senten-e ‘d mijé ëd colp i l’hai tirà an camp pràtica, vàire i l’hai tirane ant le gare, vàire vire i l’hai fàit tre putt quand ch’a j’ero absolutament gnun-e razon për feje, e via fòrt. Come la pì part dij golfista professionista, i l’hai la tendensa a ricordé an manera un pòch pì ciàira ij brut colp rispet a coj bon – coj dontré colp për gir, da ràir ëd pì, ch’a son vnume esatament com ch’i pensava a dovèisso vnì.

Tutun, avend travajà tant ansima al mè gòlf con tute j’arzorse fìsiche e mentaj ch’i l’hai avù a disposission, i son riessù a arprodùe quàich colp vreman bon an dij moment motobin amportant dij major. Për cité n’esempi che tanti dij mè amis a arcòrdo con emossion particolar – e mi […] continua a leggere »

15/07/2015 Aggiungi commento

Antonio Tabucchi, Sostiene Pereira, incipit

A sosten Pereira d’avèjlo conossù ant un di d’istà. Na magnìfica giornà d’istà, ansolà e ventilà, e Lisbon-a a lusìa. A smija che Pereira a fussa an redassion, a savìa nen lòch fé, ël diretor a j’era an ferie, chiel as trovava ant l’ambarass ëd buté su la pàgina coltural, përchè ël “Lisboa” a l’avìa desormé na pàgina coltural, e a l’avìo dàjla an goèrna a chiel. E chiel, Pereira, a rifletìa an sla mòrt. Col bel di d’istà, con l’ariëtta atlàntica che a carëssava le sime dj’erbo e ‘l sol che a splendìa, e con na sità che a bërlusìa, leteralment a bërlusìa sota la soa fnestra, e un bleussiel, un bleussiel mai vist, a sosten Pereira, ëd na limpidëssa che quasi a ferìa j’euj, chiel a l’é butasse a pensé a la mòrt. Përchè? Sòn për Pereira a l’é nen possìbil da dì. A sarà përchè sò pare, quand che chiel a j’era na masnà, a l’avìa n’agensia ‘d pompe fùnebri che as ciamava Pereira La Dolorosa, a sarà përchè soa fomna a j’era mòrta ‘d tisi […] continua a leggere »

08/07/2015 Aggiungi commento

Lissànder Motin: concors Moncravel 2015, la premiassion

Com ch’i disìa ambelessì, doe dumìniche fà a l’é tnusse la premiassion dël ters concors literari ëd poesìa e pròsa an lenga piemontèisa, soagnà da la comun-a ‘d Moncravel.

I l’hai ciamaje a Lissànder dë scrive un tòch ansima a cola bela matin. Dit fàit, l’artìcol a l’é sì sota.

—

Dumìnica ai 21 ëd giugn a s’ha compì, ant ël salon polivalent Acli a Moncravel, la premiassion dël “Concors Moncravel 2015”, concors literari an lenga piemontèisa rivà a soa tersa edission.
La sirimònia a l’è stàita anandià dal sìndich Massimo Pissinis, ch’a l’ha spiegà le vàire inissiative ch’as fan a Moncravel pro ‘d nòssa lenga e coltura local, për peui seguité con la presentassion dël cors ëd coltura piemontèisa soagnà da Fiorella Ferrari e Pierpaolo Balzaretti ‘nt la scòla elementar dël pais. A dimostré ‘l travaj ancaminà, un grup ëd matòit a l’ha recità chèich filastròcola e dj’andvinaje.

Nico Vineis e Valerio Rollone, doi dij tre giùdes dël concors (ël ters giùdes a l’é Gianni Davico), a l’han mostà l’orìgin e la stòria dël piemontèis […] continua a leggere »

01/07/2015 Aggiungi commento

Repertorio Etimologico Piemontese

La neuva a l’é ëd cole ch’a seurto un pòch an sordin-a. A la piemontèisa, i podrìo dì. Albina Malerba, ànima dla Ca dë Studi Piemontèis, ier a l’ha fane savèj che st’otonn a surtirà ël REP (Repertorio Etimologico Piemontese).

La neuva completa a l’é ambelessì.

An doe paròle, i l’avroma prest a disposission un “vocabolari” ëd pì che 1.200 pàgine a documenté la stòria dle paròle piemontèise: etimologìa, variant fonétiche e morfològiche, significà.

Sòn a l’é important almeno për doi motiv:

– ël piemontèis a l’é na lenga rica, pien-a dë stòria e ‘d paròle e ‘d variant, na lenga ch’a ven da lontan e da diverse bande: donca n’euvra parèj a registra “semplicement” (17 agn ëd travaj anviron) na situassion ch’a esist, ch’a piasa o nò (e malgré lòn ch’a na penso ij savant – Gian Luigi Beccaria, pr’esempi);

– cost ëstrument a në darà manera ‘d capì mej nòste rèis e nòst passà, e donca dë sghijé andrinta a l’avnì sensa tëmma. (Parloma nen sempe dël piemontèis come na lenga an pont ëd mòrt, parloma […] continua a leggere »

24/06/2015 Aggiungi commento

Concors literari ‘d Moncravel: la premiassion

Costa dumìnica, 21 giugn, a des ore dla matin a va an sena l’ùltim at dël concors literari ‘d Moncravel: la premiassion.

Lissànder Motin, ànima ‘d costa inissiativa, a l’ha fame l’onor ëd ciameme d’esse part ëd la giurìa, ansema a Valerio Rolon e Nico Vinèis. Për cost motiv i l’hai avù manera ‘d lese tante poesìe e pròse an nòsta lenga; e për conseguensa pensé che costa lenga miraco a s-ciòpa nen ëd salute ma a l’é nen peui pròpi mòrta com ch’as dis.

Pì d’anformassion a son ambelessì.

Lissànder, con l’apògg dla comun-a ‘d Moncravel, che a l’ha dàit visibilità al concors (përchè sensa visibilità un concors a esist nen), a l’ha butà an cost progèt temp, passiensa e amor anvers a na tèra, na lenga e na coltura. Già, përchè sensa amor certe ròbe a s’ancamin-o gnanca.

E për tut sòn noi i-j disoma un gròss “mersì”.

17/06/2015 Aggiungi commento