Autore: giannidavico

Tavo, Pasolini e le diversità lenghìstiche


Ël pluralism coltural a l’é nen na “dzorvivensa”: le tante colònie ‘d meridionaj ant ël Setentrion a costituisso situassion colturaj diferente. A son na realtà ch’i dovoma nen trascuré. E bele sensa ten-e cont dlë spostament dle popolassion, a son presente tradission e langagi ch’a costituisso moment ëd resistensa sicur, cagnin, anvisch.

Im treuvo a travajé fin-a a mesa neuit për mostreje ai giovo extra-parlamentar – për dì, ij compagn dël PCI a ven-o nen – a scrive ‘d giornalin an piemontèis. A ven-o a dime – e a son ovrié, gent ch’a l’ha ancora le vache a ca – che a veulo scrive an piemontèis, a veulo esprimse an manera diversa, antìca e neuva ant ël midem temp.

A l’é ‘l discors dij basch: a j’ero lì për perde la lenga e ij giovo basch a torno a amprendla. Cost a l’é nen n’arpij da mussé, a l’é nen na dzorvivensa garga ma la dëscuerta d’un depòsit d’arme a portà ‘d man.

Përchè la lenga a l’é n’arma, e tant pì s’a l’é alternativa. E i penso che për ij corsar tan me ti [Pasolini] […] continua a leggere »

La cita a l’é partìa


Lùn-es a j’era nen stàit possìbil, ma stamatin tut a l’é stàit përfet e la cita, a la finitiva, a l’é partìa.

(La cita a l’ha dodes agn e adess a l’é da sola an sl’Atlantìch, ma për mi a l’é sempre la cita.)

I soma riva al bancon dl’Alitalia e na madamin gentila e materna a l’ha pijala an simpatìa. Dòp a le formalità, i l’oma passà la dogan-a e i soma rivà a la coa për pijé l’avion. Pì an là mi i podìa nen andé.

N’àutra madamin gentila a l’ha pijala an consigna. I soma salutasse con n’ambrass s-ciass e tanti basin. Chila a l’é partìa, e cola partensa – chila montà an sla coriera ch’a la portava a l’avion, mi sol e setà ans na cadrega ant ël nen-leu për ecelensa – a l’é smijame bon bin davsin-a a lòn ch’a peul esse un part.

La cita a va për ël mond, come a l’é giust e bel ch’a sia e mi i son nen […] continua a leggere »

Maria Gioana… torna!

I l’hai conossù virtualment Marco Zanette, a.k.a. Luposelvatico, dòp avèj butà fòra cost pòst ansima a Maria Gioana (a l’é stàje un séguit, ch’a l’é ambelessì).

An tra ‘d noi peui ij discors ansima a Maria Gioana a son andàit anans, e chiel a l’ha scrivune un bel tòch, documentà e complet, ch’as treuva ambelessì. Mi i son limitame a virene an nòsta lenga la part ch’a rësguarda ‘l piemontèis (e ‘dcò tajand le part che meno an competo), ma ij mé vintesignh letor a son anvità a lese ‘l tòch complet an sël blògh ëd Marco. Con tanti ringrassiament da part mia.

Enter Marco Zanette.

Ambelessì i dëscoroma ‘d na canson piemontèisa veja e motobin conossùa, Maria Gioana, ëd soe “sorele” dij temp andàit e ‘d soa stòria bon ben longa.

Ël prim ch’a na treuva le testimonianse e a na arpòrta na “lession” a l’é Costantino Nigra.

Dël 1854 a l’ha ancaminà a cheuje test ëd canson popolar piemontèise, virand për ij vilage a fessje canté e conté, e […] continua a leggere »

The Endangered Languages Project

Mersì a cost artìcol, i segnal cost proget, the Endangered Languages Project.

Da na mira a smija un contrasens che Google, l’uniformador për ecelensa dël Web (e donca ‘d larga part ëd nòstre vite), a l’abia ‘l but ëd dësfende le lenghe mnassà; da l’àutra a va bin ch’a-i sia.

Ëdcò përchè lòn ch’a sarà ‘d coste lenghe da sì doe generassion? I parloma tant (im but ëdcò mi, naturalment, an tra le voces clamantes in deserto che magara a ciaciaro però a fan nen tut lòn ch’a dovrìo), ma vesse piemontèis a l’é sempe pì difìcil, përchè a sempe meno përson-e a-i na fà quaicòs.

Epura… epura ëdcò cost blògh, an sò cit, a l’é na litra d’amor për na lenga e na tera. Un cit “Piedmontese Project”. A servirà a gnente ma a-i é.

Pensé da buté an ordin

Giugn a dovrìa esse un mèis tranquil e anvece nò, tante ròbe da fé, ël travaj che për fortun-a a manca nen, gare da pronté, la Piata da steje (naturalment, cola d’istà a manca mai – almanch).

E mi an sërca dël mé pròssim proget:

La mia vita la conosco, adesso voglio andare un po’ più in là.

Summer time calls for light thoughts. Mmmm. Adess a-i é da core, e antratant as pensa. Arlongh ël santé ël proget a mnirà fòra.

Passagi

Michi
I l’heu ancor pa tant metabolisà ‘l fàit che stamatin i l’hai portà për l’ùltima vira mia cita cita a l’asilo. L’ùltima, për sempe. N’aventura ancaminà squasi tre agn fà për chila, ramus-cio ch’it tirave su come na feuja, e squasi des për noi an contand ëdcò la cita granda, ancheuj a finiss.

I pens che am andarà un pòch.

L’àutër di, an compagnandla a scòla, i j’era fërmame con chila për quàich moment ant la classe deserta. I pensava al temp ch’a passa, a costa cita ch’a chërs, a la felicità ‘d so temp masnà, a le ròbe che ant la vita a son amportante.

I l’hai pensà a le magistre ‘d Michela, al bin ch’a l’han portà an soa vita – e ‘d conseguensa ant le nòstre –, al soris ch’a l’han sempe avù (e i soma bin se a sia fàcil o meno fé la magistra, con vint gnero ch’a coro, canto e crijo arlongh ël di).

“Oscuramente forte è la vita”, a dirìa Quasimodo.

Un temp a finiss, ma com ch’a dis Giovanni, nòstr padron ëd […] continua a leggere »

Ij cit e la mùsica

sol
I vorrìa fé quàich considerassion an sij mojen ch’a l’han le masnà për avsinesse a nòsta lenga (o almanch nen slontanessne tròp), an partend da cost video dl’amis Gioanin Ross, girà quàich di fà a la festa dël Sol ëd j’Alp.

Già, La crava ch’a l’ha rotme ‘l bot e La monfrin-a a fan part ëd nòste rèis, ëd nòsta stòria e ‘d nòsta coltura – e son a l’é nen dipendent da lòn ch’an capiterà, da lòn ch’i saroma o da lòn ch’i penseroma.

Mago Prezzemolo e Enzo Vacca, ant tra j’àutri, an fan capì come la mùsica a sia na còla bela e vajanta an tra le generassion, quaicòs ch’a gropa giovo e vej.

Ël piemontèis a meuir, a smija. E bin, vardand coste masnà a smija nen.

Des për des – mùsica a Scaparon

piffero
Des a son j’agn ëd Casa Scaparone e des a saran j’ore ‘d mùsica – “dalle ore 15 fino alle ore 25” – che a faran ël Festival di musica etnica, domìnica 17 giugn 2012 a jë Scaparon, an Alba.

Dal programa:

– la festa a ancamin-a a tre bòt, gieugh për ij cit con Circominimo;

– a quàtr ore: marenda con friciolin-bio e vin “Bel Beive”;

– da tre bòt an anans: Balacanta e Balacaval, Beppe Bup, Bruskoy Prala, Bat Battiston;

– a la sèira la Companìa dij Musicant d’Alba, con Vincenzo “Chacho” Marchelli e Gino Scarsi, e i Peppini Diggiù;

– a la sèira tard ël GranBaradan: tuti an sël palch e final an mùsica.

Ël programa complet a l’é ambelessì.

Sempre dal programa:

Ingresso libero con offerta libera fino alle […] continua a leggere »

Temp scadù

Mannaggia la testa del ciuccio! e lo fate apposta. Io non è che per orgoglio non confesso una debolezza mia, che me ne importa a me? All’età mia mi metto a fare l’educato? Ma è che mi sono scocciato di dirlo. Io aspetto tanto la domenica per mangiarmi un piatto di maccheroni con Rocco vicino a me… un piatto di maccheroni, questo è tutto. […] Scherzate, scherzate… Mi sembra di sentirvi: “Povero nonno… ti ricordi quanta collera che si prese quella domenica?” E lo direte ridendo perché siete sicuri che non ci sono più e non vi posso rispondere. Ma può essere pure che mentre lo dite vi pigliate una scivolata e vi rompete la testa, e sono stato io dall’altro mondo, che ve l’ho fatta rompere. Statevi accorti.

Ël problema, an pòche paròle, a l’é cost. Antonio Piscopo, personagi nen dësmentiabil d’Eduardo (Sabato, domenica e lunedì) a l’ha dilo da bin. Ël problema a l’é che le lenghe a meuiro e ij parlant a sërco ‘d fé quaicòs.

Gioventura piemontèisa a organisa un randevò an Ast, domìnica 27. Ij detaj a son ambelessì.

I sai nen s’a servirà […] continua a leggere »

Ël mè piemontèis

Riccardo “Borichèt”, “un ch’a l’ha a cheur soa lenga” , a segnala cost sit.

A l’é ‘l diari d’un tradutor ch’a l’ha ‘l but d’amprende ‘l piemontèis – për amusament, as capiss – an ses sman-e dovrand j’arzorse disponibile an sël web.

An soe paròle:

Reading’s great, but I need to hear (and even more ideally, speak) the language to keep it alive.

Miraco a-i é quaidun ch’a l’ha veuja ‘d giutelo. E a sarà an tute le manere anteressant lese soe conclusion quand, anvers la metà ‘d giugn, a sarà rivà a la fin dla fatiga.