Tag: lenga viva

Ier i l’oma fàit lë scond (e ùltim, almanch për adess) ancontr ansima a la grafìa dël montomalèis a la scòla dla Piata ‘d là.

Sté lì, dëdnans a na vera lavagna con dij ver giss a scrive dle paròle e dij grafema am dasìa, an soa semplicità, na gròssa sodisfassion. E ancor ëd pì vëdde che coj segn a tiravo l’anteresse ‘d chi ch’a l’era present.

Finì l’ancontr a l’han presentame un cadò. Im lo spetava nen, e për sòn a l’ha fame ancor pì piasì. A l’é stàit come esse “acetà” andrinta a na comunità. (A l’é pro vèj che mi i vad da cole bande da squasi quarant’agn, ma për cola gena tuta piemontèisa a l’é sempe stàit difìcil, për mi, seurte da ca e aussé la man. Bin, adess i l’hai falo e i son content.)

Con piasì i l’hai vist, an coste doe sèire, la partecipassion ëd tanti giovo. Sòn a l’é bel, come dël rest a l’é natural e normal për lor comuniché an montomalèis.

Mi për prim i l’hai amprendù diverse ròbe ch’i savìa nen, e dle paròle ch’i m’anmaginava nen a podèisso […] continua a leggere »

A avril i parlava (ambelessì e ambelessì) d’un cors ëd grafìa da tense a Montomal. Bin, adess i-i soma: le date a son ij 15 e ij 22 ëd luj, a neuv ore dla sèira ant la scòla dla Piata.

A sarà na còsa cita, as capiss: i vëddroma “mach” come scrive nòste ròbe ant la lenga dël pòst, tut sì. Ma gròssa ant l’istess temp: përchè la richëssa ch’a l’ha na lenga viva come un dialèt ch’as parla tuti ij di a l’é n’afé ch’a l’ha nen pressi.

E mi i sarai là nen a mostré quaicòs, ma a dé djë strument për che chi ch’a l’é interessà a peussa scrive an manera coreta (“pì da bin ch’as peul”, com ch’a dirìa Barba Toni). A l’é na ròba cita cita ma motobin importanta.

Am fà piasì dërcò cité la sede dj’ancontr, un temp lontan scòla e adess arfugi, squasi coma na sosta për ël […] continua a leggere »

L’àutra sman-a i l’hai dàit ambelessì la neuva dël cit cors ëd grafìa montomalèisa ch’i tnirai a luj a Montomal (Montemale di Cuneo an lenga dominanta).

Bin, n’amis ëd piuma ansima al grup Giovo e piemontèis a l’ha ciamame:

Son-le tante diferense tra la grafia piemontèisa e cola montmalèisa? Quale ch’a son? Coma che it le mostre ti, s’a-i na son?

Ambelelà i l’hai dàit na rispòsta provisòria, ma costa a l’é l’ocasion për aprofondì e s-ciarì l’argoment.

A livel gràfich a-i é pa ‘d diferense, bele se naturalment as trata ‘d na lenga e d’un dialèt con tante smijanse e tante diversità. La grafìa dla lenga piemontèisa, come cola dij dialèt che dël piemontèis a son na derivassion, a l’é un-a e un-a sola: cola codificà dël 1930 da Pinin Pacòt e Andrea Viglongo.

Naturalment sòn a ven nen sensa ‘d problema: a livel pràtich as trata ‘d dé dij segn për signalé na lenga – un dialèt, an cost cas […] continua a leggere »

I stoma prontand, con j’amis dl’òsto dël castel ëd Montomal, un cit cors ëd grafìa piemontèisa – o, për dì mej, montomalèisa –, da tnisse un pàira ‘d sèire ‘d luj. L’idèja a l’é cola d’amprende a scrive la lenga che costa brava gent a parla minca di an ca e fòra.

La lenga dël pòst, da coste bande, a l’é na ròba assolutament natural (com ch’a dovrìa esse daspertut ma a l’é nen). E ben, cost a l’é un magnifich pont ëd partensa, dàit che a qualifica an manera precisa chi ch’a scotrà; e peui a venta gionté ël fàit che amprende a scrive toa lenga, për ti ch’it l’has parlala da sempe, a l’é belfé. Gnun-e scuse!

Am fà piasì – nò, tant piasì – che costa idèja a sia mnùita da na përson-a dël pòst, la sèira ‘d cola bela e cita conferensa. Mi i l’avrìa ‘d sigur nen proponula, bele ch’i l’hai gòj ch’as fassa, përchè chi ch’i son mi che da fòra i ven a mosté com ch’a […] continua a leggere »