masnà Archivi - Go Piedmont

A va tut bin

I son a la Piata, costa sman-a, për #ER16. Ij primi doi di con ij cit a son stàit un pòch malfé, përchè ch’i dovìo “pijesse le msure”. Alora stamatin come prima ròba i l’hai faje buté tuti setà dëdnans a mi e i l’hai faje un cit discors, ch’a parlava ‘d régole e rispet. A son bastà pòche paròle, e da antlora i andoma perfetament d’acòrdi!

Donca i peuss sensa tëmma dì che da costa matin a l’é verament ancaminaje luj, visadì la legerëssa e ‘l ciàir dont i parlava l’àutra sman-a.

Ëdcò përchè l’àut ier ël me amis pì car a l’ha fame la soprèisa dë mnì a troveme – dòp avèjlo dit për tanti agn, finalment a l’é capità. Tante vòlte crié e agitesse a serv a nen, le ròbe a càpito e basta.

Ëdcò përchè ier i son andàit a ca a voghe ij dan. Le ròbe da lontan a peulo fé por, ma a vardeje da davsin tut as fà pì ciàir e sempi.

Donca da ancheuj tut a va torna bin, ël fluss […] continua a leggere »

06/07/2016 4 Commenti

La cita granda, la cita cita e ‘l piemontèis

A l’han fame n’oservassion.
Costa a l’é mia rispòsta.

08/06/2016 2 Commenti

Doe nìvole travers ël cel

Buté le ròbe an prospetiva a l’é amportant.

I son andàit an montagna, ier, con la cita cita. I l’oma giugà con la fiòca, i l’oma tirà ‘d pere ant l’eva, ròbe parèj.

Peui, për arcuperé, i l’hai travajà ier da ses ore a des e mesa, ma lòn ch’a-i na fà? A la finitiva a son coste le ròbe ch’am resteran dle cite quand ch’a saran grande (“quand ch’a saran”, un-a a l’é già squasi granda adess – e difatti për mi a l’é la “cita granda”).

I son stàit content con mia cita contenta, lòn ch’a-i é ëd pì significativ ant la vita?
E antlora a ven a taj Nino Costa:

Quand ch’a-i rivrà l’ora pì granda: l’ùltima
e ch’am ciamran lòn ch’i l’hai fàit ëd bel
mi rispondrai ch’i l’hai guardà le nìvole
le nìvole ch’a van… travers ël cel.

Ecco, le nìvole a son figura – ant ël sens auerbachian dël termo – dle cite. E son a basta.

24/02/2016 4 Commenti

Esòp, Ël Croass e la Volp

Un croass, nèir e gròss, coacià sla rama ‘d n’erbo, a mangiava dasiòt dasiòt un tòch ëd toma.

Na volp, ch’a sërcava sò disné, vëddend ël bel tòch ëd formagg a l’ha butasse a studié la manera ‘d portejlo via.

Butand-se sota la pianta, con bel fé a l’ha ancaminà a dije al croass:
– Òh coma ch’it ses bel! Che bele piume ch’it l’has! Se ti it l’avèisse ‘dcò na bela vos, gnun ëd j’àutri osej a sarìa mej che ti!

Ël croass, baravantan, a l’era pròpe sigur d’avèj na bela vos. Për fesse sente, a l’ha duvertà ‘l bèch e a l’ha butasse a croassé antramentre che la toma a rotolava për tèra.

La volp, con un sàut, a l’ha ciapà al vòli ël tòch ëd toma e, ampressa ampressa, a l’é sparìa ant ël bòsch a mangessla antramentre ‘l croass as në stasìa lì con na branca al nas.

Moral: a venta pijesse varda da chi ch’a rivo ij compliment: nen sempe a son sincer!

—

Gavà da Esòp, Fedro, Arnàud, Faulëtte, contà da Lilian-a ‘d […] continua a leggere »

02/12/2015 2 Commenti

Arcapitoland

Ant j’ùltime sman-e i l’hai fàit ëd recension, butà ëd tradussion e ‘d poesìe, ma a l’é un pòch ch’i sent l’absògn ëd dì an manera sempia com ch’a van le ròbe për lòn ch’a rësguarda ‘l mè piemontèis.

Pensé an piemontèis am càpita sovens. Sòn a l’é normal, e i pens nen ch’a cambierà con j’agn. Desormé i sai ch’a-i son dj’argoment che për mi a esisto an costa lenga.

Parlé an piemontèis a l’é già un pòch pì malfé. Nen con papà e mama, e gnanca con ij parent, e pì an general con tute cole përson-e ch’i identìfich come piemontèise (parleje a mama an italian a l’avrìa gnun sens, tant për dì). Ma con mie cite, bin, a l’é un pòch pì complicà. I tend a mës-ce le doe lenghe, ròba ch’am pias nen ma a càpita, i deuv fé në sfòrs cossient – lòn che an prinsipi am capitava nen – për seguité con ël piemontèis. A l’é nen ch’a sia na bataja persa, nò; a l’é mach che jë sfòrs sensa arzultà ciàir a ciamo […] continua a leggere »

20/05/2015 3 Commenti

Ël piemontèis e ij cit, na ròba fàita

I l’oma fàit un pòch ëd festa, saba.

A l’é stàita na ròba estemporanea. A l’ha fame tant piasì parlé ëd n’argoment ch’i conòss bin e ch’am toca da davzin, ël piemontèis e ij cit. Dzora ‘d tut a l’ha fame tanta gòj ancontré torna, dòp tanti agn, Riccardo “Borichèt”, che con soe masnà pì grande a l’ha fàit un baron dë stra për vnì fin-a sì dzora a l’ancontr.

I l’oma lesù quàich ëstòria, i l’oma scambiasse d’opinion con le përson-e ch’a j’ero presente. Miraco pòche, ma nen pròpi pòche, a penseje da bin: i j’ero squasi na vinten-a. Pòchi cit, ma a fà gnente: i foma lòn ch’i podoma con ël pòch ch’i l’oma.

A l’é stàita ma moderna/antica vijà. Am ven an ment na stròfa gavà da na canson dj’Amemanera, cola ch’a-i dà ël tìtol al disch (an tra parentesi bel concert, jér sèira a Vernant – i na parlerai n’àutr merco):

Tucc ansema foma o teatro
foma andé via fastidi e sagrin.

Peui, la sèira, na sin-a an alegrìa a l’ha concludù na […] continua a leggere »

13/08/2014 Aggiungi commento

Ël piemontèis e ij cit, saba a Montomal

Na ròba cita.

Për ij cit.

Për ël Piemont, për nòsta tèra, për ij nòsti vej.

Saba, a l’arfugi la Scòla (ambelessì la pagina Facebook), col leu che për desen-e d’agn i l’hai vist veuid – col leu che për tant temp a l’é stàit na scòla ‘d montagna – e adess a l’é viv: già, a-i é ëd përson-e, ambelelà, ch’a dan da mangé a da deurme ai viandant ch’a passo minca tant.

Noi i faroma na cita còsa: i leseroma dij tòch gavà dai tanti liber për ij cit ch’a esisto an piemontèis – e a-i na j’é un baron, e tanti vreman bej, mach che i-i conossoma nen. Con na cita marenda oferta dai gestor. Cit e grand a son invità.

A la sèira Vilma e Marcello a pronteran na sin-a (pressi “polìtich” 15 euro, 7 euro për ij cit) për chi ch’a vurrà seguité a fé festa. Na festa cita e sempia, a la piemontèisa.

Doman i andarai a amplaché për ël pais – ciamand ël […] continua a leggere »

06/08/2014 2 Commenti

Ël piemontèis e ij cit a la scòla dla Piata ‘d sa

A l’é stàit për cas.

Mia cita cita a l’avìa dësmentià un lìber, la sèira ch’a j’era prevista la prima dle doe ciaciarade ansima a la grafìa dël dialèt ëd Montomal (i l’hai parlane ambelessì), e i l’oma conossusse con le përson-e ch’a masento l’arfugi La Scòla.

I l’oma parlà ëd fé na ciaciarada ‘dcò a soa ca. Dit, fàit: saba 9 agost, a tre e mes dël dòp-mesdì, i sarai ambelelà, a la Piata ‘d sa (Montemale di Cuneo, frazione Piatta Sottana an lenga dominanta), a parlé dël piemontèis e ij cit.

A sarà na ròba sempia, pròpi a la piemontèisa. Vilma e Marcello a pronteran na marenda për coj cit che, compagnà da pare e/o mare o chi ch’a sarà, a vorran mnì a dësmoresse lassù. I leseroma quàich tòch an piemontèis, i diroma përchè a l’é important parlé ai cit dovrand na lenga sola, qual ch’a sia, e përchè ël piemontèis a serv nen mach al piemontèis ma – còsa pì amportanta […] continua a leggere »

30/07/2014 Aggiungi commento

Michela an sël piemontèis

I disìa l’àutra sman-a, parland ëd mia cita cita:

A sarìa bon ben anteressant podèj dëscheurbe për chila lòn ch’a l’é, precisament, ël piemontèis.

Bòn, i l’hai pensà alora ‘d ciamejlo. Ambelessì a-i é la trascrission ëd lòn ch’i l’hai ciamaje e ‘d soe rispòste. Për dé n’inquadrament, a venta savèj che Michela a l’ha squasi eut agn, a l’ha sentù da sempe ël piemontèis (pì che àut da mi, che i lo dòvr con chila an manera press che esclusiva) ma a lo parla nen, gavà quàich paròla e espression.

Mi: Lòn ch’a l’é për ti ël piemontèis?

Michela: Il piemontese per me è… Eh, è un po’ difficile dirlo perché non so esattamente, però so che a casa mio papà lo parla, e anche certe volte mamma, e io so qualche parola, tipo cadrega… vin… giàun… bòsch… perché abbiamo un quadro. È una lingua familiare.

Parlme un pò ëd col dissionari.

Ah sì, certo! Oggi papà è arrivato a Sanremo da Chieri e mi ha portato il dizionario preso in prestito in biblioteca […] continua a leggere »

12/03/2014 Aggiungi commento

Dissionari për ij cit

Ancheuj i veuj signalé cost bel dissionari për ij cit, curà da Sergi Garuss.

Ant la version stampà as treuva an diverse biblioteche (da noi a Cher, pr’esempi, a-i é). Am risulta nen, purtròp, ch’as treuva a catesse.

Ma la version digital a l’é già na bela ròba. E i l’hai avune la preuva la sèira che për cas i l’hai dëscurbilo: i l’hai fàjlo vëdde a mia cita cita (8 agn da compì). Chila a l’é butasse an sël portàtil – che naturalment a l’ha nen la comodità d’un tablet për ròbe come costa – e a l’é antërtnusse për un bel tòch.

E sòn bele che për chila, desormé, ël piemontèis a sia nen na lenga da parlé (bele ch’a la senta normalment da mi), ma pitòst quaicòs ch’at passa dzora dla testa sensa lassé – an aparensa, almeno – dij segn precis. (Ansi a sarìa bon ben anteressant podèj dëscheurbe për chila lòn ch’a l’é, precisament, ël piemontèis.)

Na ròba cita e bela, squasi na version digital ëd continua a leggere »

05/03/2014 Aggiungi commento