giannidavico, Autore presso Go Piedmont

Ël vej Maritan

L’artìcol d’ancheuj a l’é na tradussion d’un racont ëd Giovanni Guareschi, Il cittadino Demei, ch’a j’era stàit publicà ansima a “Candido” n. 43 dël 21 otober 1956 e ch’as treuva ansima a cost lìber. As peul ëdcò trovesse ambelessì.

La tradussion an piemontèis a l’é ambelessì. L’autor dla tradussion a l’é Renato Agagliate, n’ovrié dla Fiat an pension ch’a l’é butasse a studié ‘l piemontèis e a l’é rivà a ten-e dij cors për l’associassion Nòste Rèis (compliment!).

La responsabilità dla publicassion a l’é mia: da na mira legal i l’avrìa dovù ciamé ‘l përmess, ma bele se i son a disposission për fé tute le modifiche necessarie i l’hai pensà ch’a l’é bel propon-e cost tòch, e për l’atualità dël contnù (l’argoment a l’é sempe atual, ma ancheuj – s’as peul – ancora ‘d pì), e për la vajantisa dl’autor, e për la blëssa dla tradussion. (Sensa dësmentié ch’a son lavori ad alto rendimento, fàit për amor ëd na lenga – navigare necesse, vivere non necesse, i lo soma – e nen për […] continua a leggere »

18/09/2013 2 Commenti

Ël Piemont an Langa

I l’avìa parlà ambelessì dla festa dël Piemont ch’a fà 46, organisà dal sìrcol coltural Langa Astsan-a.

Bin, la festa a séguita cost saba: al castel dël Monasté, a des ore, a-i sarà n’ancontr an tra j’associassion piemontèise. La ciaciarada a seguiterà peui ant ël disné ofert an semplicità dal sìrcol Langa Astsan-a.

Al dòp-mesdì as podrà visité ‘l castel, e a singh ore a-i sarà la presentassion dël lìber Monastero Bormida e le storie del suo patrimonio. Ambelessì ël programa complet e ij detaj.

Mi, am dëspias, i podrai nen partissipé; ma i conserv andrinta al cheur, e i porterai sempe con mi, l’arcòrd dl’acoliensa càuda, sempia e soasìa ch’i l’hai avù, con mé famija, ël dì ch’i son andàit ambelelà. Gent ëd gran cheur; e ij mé letor, donca, a son anvità.

11/09/2013 1 commento

Arneuv dij Vot ëd Soperga

Volenté i segnal na bela manifestassion organisà da Gioventura Piemontèisa cost saba e costa domìnica: l’arneuv dij Vot ëd Soperga.

Ël programa complet a l’é ambelessì.

Am pias, dzora ‘d tut, l’idèja ‘d buté, saba al calé dël sol, un lumin fòra dla fnestra (un pòch ëdcò përchè a l’é l’ùnica ròba che da sì, da la montagna an mes al mar, i peuss fé):

I esponoma tùit un lumin avisch fòra dle fneste ‘d nòste ca, parèj ëd com a l’é fasse për trèi sécoj.

Na cita festa për la nòstra patria cita.

04/09/2013 Aggiungi commento

Svegliu d’isula, A Paulu

It j’ere an tuta la val cavalié arnomà
ancheuj ël bòsch as lamenta che l’etern a l’ha ciamate
an mes a la toa stra, o Pà, it ses andatne

O amis, o fratel, ël destin a l’é malarconossent
ma coj ch’a son ëstàit ij tò tòrt?
Ti ch’it jë vurìe bin a la vita an manera talment fòrta

I porterai sempe andrinta ‘d mi ël tò amor për costa tèra
soa felicità quand ch’a sponta l’alba ciàira
adess arpòs-te, o Pà, ant la toa foresta cara

Da ‘l Tarav, da la Ròca e da le vaj d’Alisgian
a son riunisse tuti, amis e paisan
quand a l’é ruvaje la neuva causa ‘d tanti dan

As sentiran pì nen ëd rime an coste vërde colin-e
bele j’osej a son mut dai camp a la marin-a
a bogia gnanca ‘l vent për coste foreste davsin-e

I porterai sempe andrinta ‘d mi ël tò amor për costa tèra
soa felicità quand ch’a sponta l’alba ciàira
adess arpòs-te, o Pà, ant la toa foresta cara

Vàire galopà i l’oma fàit, vàire seirà ‘d cant
an costi tèmp benedet minca di […] continua a leggere »

28/08/2013 Aggiungi commento

Beppe Barberis, na branca dzora a j’àutri

Ant j’ùltim temp a l’é capitame ‘d lese diversi stranòt chierèis ressità a Cher an diverse edission dla Vijà, a parte da j’agn Sinquanta dl’àut sécol fin-a ai nòsti di.

I l’hai lesuje a parte da n’idea dl’amis Cesare Matta (làuda a chiel e a sò testard desideri ‘d fé vive na tradission): publiché un lìber ch’a-j cheuja (për quant possìbil) tuti, an manera da avèj për l’ancheuj e për l’avnì un test ëd riferiment për chi ch’a veuja fé d’arserche an sël tema.

Ël gròss problema inissial, a part ël fàit ch’a esistìa nen na version digital, a j’era che tanti (la pì part, o për dì mej praticament tuti, gavà coj ëd Beppe Barberis) a j’ero scrit ant un piemontèis baraventan, visadì sensa conossensa dl’ortografìa piemontèisa. (Lòn che fin-a a na serta mira as pudrìa ‘dcò scusesse; ma mi che i son un purista i pens, con barba Tòni, dël piemontèis – e ‘d tute le lenghe quand ch’as dòvro an forma scrita – che

a venta scrivlo, òh già, e pì da-bin ch’as peul,
a scòla dl’arsigneul, un reul d’an pare an fieul,
continua a leggere »

21/08/2013 2 Commenti

Addio monti, visadì: dòp a ‘n temp a-i na ven n’aut

Ancheuj doi sentiment contrastant a bogio andrinta ‘d mi: ël prim, dominant, a l’é la nostalgia ch’a ven dal dovèj lassé coste montagne, coste bande che për mi a son ca; lë scond a l’é la gòj d’andé anvers al mesdì, anvers a cola tèra ch’a l’é mia patria sconda.

Ma a l’é ‘l prim, aponto, ch’a guida. I son sì da ‘n mèis e passa, i l’hai fàit tut da ambelessì. A l’é stàit ën mèis ëd bòsch tajà, d’erba gavà, ëd falò a la sèira; ën mèis dë spòrt (gòlf e corsa); ën mèis con tant temp për pensé, marcé, tant temp da passé con le masnà – e bele fé gnente.

I lass na festa ant ël mes ma adess ël temp am pòrta an Còrsica. Ëd sòn i son content, ma ant l’istess temp am ven an ment Dante:

Era già l’ora che volge il disio
ai navicanti e ‘ntenerisce il core
lo dì c’han […] continua a leggere »

14/08/2013 2 Commenti

Montemale, festa dell’Assunta 2013

“Il mio paese sono quattro baracche e un gran fango, ma lo attraversa lo stradone provinciale dove giocavo da bambino. Siccome – ripeto – sono ambizioso, volevo girare per tutto il mondo e, giunto nei siti più lontani, voltarmi e dire in presenza di tutti: Non avete mai sentito nominare quei quattro tetti? Ebbene, io vengo di là”.
Cesare Pavese

Montomal, ij mé vintesingh letor a lo san, a l’é mé pais d’elession, leu ‘d partense e d’artorn. Cola ca an mes ai bòsch, bele ch’a l’abia gnente dë special, a l’é ‘l pòst che, an sarand j’euj, për mi a l’é ca.

Come tuti j’agn (ambelessì la notissia dl’àutr ann), cost a l’é ‘l moment ëd fé un pòch ëd ciadel. La festa a ancamin-a stasèira, con na gara a carte (a la belotte) a l’òsto dël Castel, ma ‘l sénter a sarà n’àutra sman-a:

– lùn-es 12 agost sèira spetàcol ëd teàter dë […] continua a leggere »

07/08/2013 1 commento

Ën tòch ën montomalèis

Chëst pòst a l’é na preuva de scritura an la lenga che se parla da coste bande (Montomal). Se fon rij ciam ëscusa, ma an chësti bòsch am ven pì facil pensé a tute le smerse ‘d piemontèis coma na lenga sola, ne sbuf de vent ùnich. E peui when in Montemale di Cuneo do as Montemaleans do, podrìo dì.

A isté sì, ën mes a coste montagne, l’aria sclinta e ciàira, tra ij cit che se desmuro, a senti lenghe che se mes-cio ‘n manera natural, it sentes cusìa a còl la descrission de pecoranera:

Quando si inizia a essere la propria idea non c’è più necessità di parlarne, di farne propaganda, di urlarla addosso al mondo. Eccomi, sono qua a coltivare i miei pomodori, era questo che aveva sostituito le infinite discussioni sui massimi sistemi. Quel che avrei da dirvi lo sto facendo.

Servo nen tante paròle, sì i-é già tut (tomatoes included). Vivi chësti moment l’é pì ‘mportant che scrivne. Òh giacche.

31/07/2013 Aggiungi commento

A-i é ‘ncora speransa

L’artìcol d’ancheuj a l’é scrit an pressa, a më scuseran ij mé vintesingh letor ma a la Piata am pias ëd pì tajé ‘l bòsch, vardé le montagne, tajé l’erba – ròbe parèj.

Tutun i veuj conté ‘n fàit ch’a l’é capitame véner dòp-mesdì, quand che i rivava con la bici da ‘n gir për coste montagne (che fatiga! E i pensava a Denis Bonanni che na vira, partì da soa ca an Carnia, a l’é ruvà fin-a an Sicilia sempe pedaland), e i treuv nòst padron ëd ca ch’a dëscor con ën fieul (pì giovo che mi, donca sicurament un fieul).

Col fieul, ch’a ven da la val Giss, a j’era da coste bande për pronté ‘l percors për na gara ‘d mòto da trial da fesse la dumìnica. Ij doi a taco a parlé dla montagna, e a parlo ‘d vache e ‘d fen, dla montagna d’ier e d’ancheuj, ëd vita grama e ‘d fatiga. (Ëd libertà, ëd vita pì davsin-a a soa essensa, a parlo nen, ma as capiss ch’a l’é […] continua a leggere »

24/07/2013 7 Commenti

J’àutri piemontèis

J’àutri piemontèis: cost a j’era ‘l tìtol ëd na rubrica ch’i l’avìo ansima ai primi nùmer d’é! L’idèja a j’era cola ‘d dé vos a cole part “tangensiaj” dël piemontèis, visadì coj dialèt fòra da l’area Turin – Carmagnòla – Pinereul (pì o meno). (Un pòch pretensios, as capiss, tant pì che al sénter ël piemontèis a l’é press che mòrt, menti che fòra a l’é bin viv, e come!)

A l’é vnume an ment an costi dì, adess ch’i son ant la mé sconda/prima patria, un paisòt – Montomal, visadì Montemale di Cuneo an lenga dominanta – an tra le montagne ‘d Coni. Da sì ‘l piemontèis “ufissial” a l’é lontan, ma nen për sòn ël piemontèis a l’é meno piemontèis.

E peui la ròba bela a l’é che con la gent dël pòst is capioma l’istess. Ma ‘d pì: am piasrìa dabon amprende la lenga ch’as parla ambelessì, come pass fondamental për la mia “integrassion” an coste montagne. (I ven sì da squasi quarant’agn, squasi j’agn ch’i l’hai, ma i son sempe un forësté.)

E sòn am fà pensé al mé piemontèis, a la lenga ch’i […] continua a leggere »

17/07/2013 Aggiungi commento