Autore: giannidavico

Ambranca la sapa

Stick
Prima ròba: mersì a Michel dij Bonavé për avèjme fàit conòsse cost video. I na parl përchè ambelessì a-i é dle ròbe bele, ansema a dj’àutre meno bele.

Bel a l’é ël fàit che quaidun as pija la briga ‘d viré an lenga le paròle ‘d na bela canson. (Bele che la version pì bela për me cont a l’é cola dë Zucchero.)

Meno bela a l’é la sernia djë strument, tròp da orchestra campagnin-a e nen professional; ma as capiss che con tanti sòld as fan sempe ‘d bele ròbe, meno belfé a l’é fé ëd bele ròbe con pòch arzan. An general come piemontèis i duvoma sërché ëd vardé anans pì che giresse a l’andaré: i lo dij con tut ël rispèt possìbil për pare, mare, grand e ëpceron (lë spìrit ëd nòno Gioanin am guida qualonque ròba a-i càpita), ma i l’oma la fortun-a e ‘l pèis e l’onor d’esse viv ancheuj, e a l’é a cost mond ch’i duvoma vardé.

Peuj, naturalment, a-i é ël problema […] continua a leggere »

Giovo e piemontèis

confin
Ancheuj i parloma ‘d cost bel grop ansima a Facebook.

Na ròba cita (211 mémber al moment), as capiss; ma sòn a l’é normal për nòsta lenga. Fondamental a l’é lë strument: dàit che Facebook a l’é nen tròp ampegnativ, mediament un as sent liber dë scrive bele se a conòss nen tute le régole dla gramàtica e via fòrt. E sòn a l’é bel dël piemontèis, përchè com ch’it peule dite piemontèis s’it lo scrive nen? E ancaminand a scrivlo a l’é belfé rendse cont ch’i soma già scrivlo. Përchè ch’a l’é fàcil! A l’é fàcil, për noi ch’i lo parloma normalment.

A dirìa Barba Tòni:

A venta scrivlo, òh già, e pì da-bin ch’as peul,
a scòla dl’arsigneul, un reul d’an pare an fieul,
dissionari a la man, sacrelo con la rima,
sima dla gòj, la prima.

La poesìa completa a l’é ambelessì. Ma sòn, s’i vuroma, a ven dòp: prima a l’é amportant ch’i ancamino a fé le ròbe. Già, përchè a l’é pròpi […] continua a leggere »

Giovannino Guareschi, An orari përfet

Osservazioni di uno qualunque
Ancora n’àutra tradussion ëd Renato Agagliate, ch’as cimenta torna con Giovannino Guareschi. A l’é la tradussion dël racont In perfetto orario, ch’as treuva an cost lìber.

A dis René:

An cost tòch ëd Guareschi a compariss ëdcò la famija ‘d “Giovannino”. La fomna, che però a nòmina mai con sò nòm (a sarà sempre “cola madamin ch’a l’ha rendume pare”), e Albertino, ël primgénit. Pì avanti a-i ëvnirà ‘dcò la cita, che chiel a ciama “La Pasionaria”, la qual an cost racont a-i é ‘ncora nen.

Na sitassion:

“Milan!”, a dis cheicadun an batendme na man sla spala.
E për da bon i son ancora setà sla valis ant ël coridor, ma ’l treno a l’é an camin d’intré schërzinand con tuti ij sò fren sota l’arcada dla stassion ëd Milan.
“11,05: an orari përfet!”, a comenta alégher col òm ch’a l’ha dësvijame.
“Na maravìa”, i-j rëspondo mi, angiutissend.

Dissionari piemontèis sacociàbil

sacociabil
Da tant temp – precisament da cola intervista ch’i l’avìa faje tanti agn fa për “é!” – i l’avìa pì nen notissie ‘d Milo Bré. Adess, a distansa ‘d pòchi dì i l’hai “ancrosialo” (virtualment, as capiss) për tre vire: un clàssich cas ëd serendipity.

La prima a l’é stàita la festa dël Piemont a Pianëssa.

La sconda a l’é soa partecipassion a la presentassion dël nùmer 1/2014 dl’arvista “Notizie”, ancheuj a singh ore a palass Lascaris a Turin – e am ven an ment cola magnifica presentassion dl’euvra poética ëd Tavo Burat, ant l’istess pòst, singh agn fà. E an cola ocasion chiel ch’a parlava dël sò nen esse un poeta ant ël sens ch’i doma normalment al termo, ma mach (“mach”?) un poeta ant ël sens dl’umanità ch’a l’é andrinta ‘d chiel come ‘d tuti. E chiel ch’a l’ha lassà a la famija indicassion precise ansima a […] continua a leggere »

Giuseppe Giacosa, La concorensa

Novelle e paesi valdostani
Ambelessì a-i é n’àut tòch ëd Renato Agagliate, nòstr “tradutor ufissial”. A l’é la tradussion dël racont ëd Giuseppe Giacosa La concorrenza, gavà da cost lìber (as peul dëscariesse da ambelessì).

A dis René:

Sicoma mi i son un “fissà” dla montagna (com’it savras già i l’hai ël mar an ghignon) ës lìber-sì a l’é stàit un-a ‘d mie leture le pì anciarmante già da quand i j’era un fiolin, bele che la montagna, ambelessì, a fasa nen la part prinsipal, ma a-i sia mach come ambient. Contut a mi a l’é piasume. Bon-a letura!

Na sitassion:

Barba Gris […] a laudava Giach për ess-se butà, finalment, daspërchiel, che a serve ’n padron a-i é da lasseje le còste.

Michela an sël piemontèis

Michi
I disìa l’àutra sman-a, parland ëd mia cita cita:

A sarìa bon ben anteressant podèj dëscheurbe për chila lòn ch’a l’é, precisament, ël piemontèis.

Bòn, i l’hai pensà alora ‘d ciamejlo. Ambelessì a-i é la trascrission ëd lòn ch’i l’hai ciamaje e ‘d soe rispòste. Për dé n’inquadrament, a venta savèj che Michela a l’ha squasi eut agn, a l’ha sentù da sempe ël piemontèis (pì che àut da mi, che i lo dòvr con chila an manera press che esclusiva) ma a lo parla nen, gavà quàich paròla e espression.

Mi: Lòn ch’a l’é për ti ël piemontèis?

Michela: Il piemontese per me è… Eh, è un po’ difficile dirlo perché non so esattamente, però so che a casa mio papà lo parla, e anche certe volte mamma, e io so qualche parola, tipo cadregavingiàunbòsch… perché abbiamo un quadro. È una lingua familiare.

Parlme un pò ëd col dissionari.

Ah sì, certo! Oggi papà è arrivato a Sanremo da Chieri e mi ha portato il dizionario preso in prestito in biblioteca […] continua a leggere »

Dissionari për ij cit

Garuss
Ancheuj i veuj signalé cost bel dissionari për ij cit, curà da Sergi Garuss.

Ant la version stampà as treuva an diverse biblioteche (da noi a Cher, pr’esempi, a-i é). Am risulta nen, purtròp, ch’as treuva a catesse.

Ma la version digital a l’é già na bela ròba. E i l’hai avune la preuva la sèira che për cas i l’hai dëscurbilo: i l’hai fàjlo vëdde a mia cita cita (8 agn da compì). Chila a l’é butasse an sël portàtil – che naturalment a l’ha nen la comodità d’un tablet për ròbe come costa – e a l’é antërtnusse për un bel tòch.

E sòn bele che për chila, desormé, ël piemontèis a sia nen na lenga da parlé (bele ch’a la senta normalment da mi), ma pitòst quaicòs ch’at passa dzora dla testa sensa lassé – an aparensa, almeno – dij segn precis. (Ansi a sarìa bon ben anteressant podèj dëscheurbe për chila lòn ch’a l’é, precisament, ël piemontèis.)

Na ròba cita e bela, squasi na version digital ëd continua a leggere »

Dino Buzzati, Inarivàbil còmod

Ambelessì a-i é n’àut tòch ëd Renato Agagliate. A l’é la tradussion dël racont ëd Buzzati Il corridoio del grande albergo, gavà da cost lìber. A parla ëd “quand che ‘nt j’obergi a-i era mach ël bagn coletiv”, com ch’a dis René.

As les an pressa. Na sitassion:

Fàit a l’é che mi, vassavèj, i son vërgogname d’intré ’nt ël gabinèt sota ij sò sguard e i l’hai tirà anans come s’i l’avèissa d’andé da n’àutra part. E chiel a l’ha fàit l’istess.

A l’é piasume ‘l concet ch’a sta dré dla stòria, visadì che tuti noi, pensand d’esse j’ùnich a avèj certe dificoltà, i s’afanoma a sërché dë stërmeje, për peui dëscheurbe che nòsta vita a l’é nen diferenta da cola dij nòsti simij. Alora l’anvit a sarìa col ëd seurte fòra da nòst canton prima ch’a sia tròp tard; ma costa, miraco, a l’è n’àutra stòria.

Jë stranòt ëd Cher

CM
L’apontament a l’é për cost véner, dòp doman, a neuv ore ‘d sèira al teater San Luis ëd Cher.

L’ocasion a l’é la presentassion, an forma dë spetacol, dël lìber Vijà, stranòt e sàut ën sël chèr, ch’a l’é n’archeuita la pì possìbil completa djë stranòt recità ant la Vijà ‘d Cher a parte da j’agn Sessanta fin-a a noi.

Tut a part dal testard desideri ‘d Valerio Maggio e Cesare Matta ‘d fé vive na tradission. A l’é stàit un travaj longh ësquasi n’ann. Mi i l’hai curà la grafìa dij test an piemontèis (i na parlava ambelessì).

A scriv Albina Malerba (Lo speakers’ corner di Chieri) presentand l’euvra:

Ël sàut ën sël chèr affonda le sue radici in tempi lontanissimi, e si trovano tradizioni assimilabili un po’ in tutta Europa. Ël sàut chierese rappresenta una continuità straordinaria che andrà indagata e studiata, e che sarebbe importante non lasciar morire, cominciando ad esempio a costituire una rete tra i luoghi piemontesi e italiani che registrano questa tradizione comune. […] continua a leggere »

Ël piemontèis andrinta a le còse

Montemale
I son ëstàit a na cita conferensa al mè pais, quàich di fà. I l’hai parlane ambelessì; adess am anteressa conté quàich sensassion gropà a la lenga e relativa a cola sèira.

Cola conferensa – na ciaciarada, via – a l’é piasume tant për pì d’un motiv. Për prima ròba ël professor a contava d’un fàit capità ambelelà tanti agn fa: e alora i pensava a coj leu antlora, an rapòrt a com ch’a son ancheuj e a com ch’a saran doman quand ch’i-i saroma pì nen. A cole montagne fòrte, pì fòrte dla vita midema.

Peui, costa moderna vijà a l’é tnusse an piemontèis, ròba che a l’ha stupime gnanca un pòch: ël montomalèis a l’é l’idiòma dël pòst, com diav i dovrìo parlé?

Mi, ch’i jera un pòch l’euv fòra dla cavagna an col òsto – i vad ambelelà da squasi quarant’agn, ma i capiss che la përcession a resta dle vire ancora cola d’un forësté (d’un turinèis, quaicòs parèj) –, i l’hai fàit quàich […] continua a leggere »