giannidavico, Autore presso Go Piedmont

Le lingue d’oc: pluralità, storia, cultura

Për mi Coumboscuro a l’é tante ròbe ansema.

A l’é col cartel stradal ch’a-i é pen-a fòra da Caraj, ch’a nonsia al viandant che da lì a pòchi chilòmetro a truvrà la crosiera për col pais.

A l’é la vista dal me arfugi an sle montagne, col pòst che dal 2022 a sarà mia prima ca.

A l’é cola vira ch’i son andàit con mia cita cita e me novodin a trové Sergio Arneodo, tanti agn fà.

E ‘dcò cola isoglòssa ch’a passa për San Damian, col confin – che gnun a sa da bin anté ch’a sia, semplicement përchè a esist nen – ch’a divid la lenga piemontèisa da cola provensal.

Bin, a l’é con piasì che adess i don la neuva d’un cicl ëd des ancontr a Coni, organisà aponto da l’associassion Escolo de Sancto Lucio de Coumboscuro, ansima al provensal alpin. Tute j’anformassion a son ambelessì. Prim apontament doman.

Mauro Arneodo, fieul ëd Sergio, a dis:

Circa 55 anni or sono un giovane maestro si rivolgeva […] continua a leggere »

05/02/2014 1 commento

Atlant AIS

La neuva a ven da Bepe Sané, sempe atent a le ròbe ch’a buto ansema vej e neuv. A dis ansima a piemontviv:

A l’é disponìbil da dëscarié e da consulté l’avosà Atlant AIS (Sprach und Sachatlas Italiens und der Südschweiz – Atlant Lenghìstich italian e svìsser).
I peule dëscarielo da belessì.

An doe paròle, cost ëstrument a l’é fondamental për la geografìa lenghìstica (im arcòrd d’avèjne consultà le pàgine tanti agn fà, quand ch’i l’avìa frequentà aponto ël cors ëd cola materia).

Naturalment ël problema a l’é col ëd tuti jë strument analògich ant l’era digital, visadì ch’a son nen pràtich da consulté. Bin, cost software, ch’as dëscaria a gràtis, a arzòlv rasonevolment bin cost problema, e an fà vëdde com ch’a cambia na midema paròla al cambié dël pòst.

Ël travaj d’archeuita dle paròle a j’era stàit fàit tra ‘l 1919 e ‘l 1925. A venta steje un pòch da pres për amprendne ‘l fonsionament, ma – për chi ch’a s’anteressa a coste ròbe – a val […] continua a leggere »

29/01/2014 Aggiungi commento

Dino Buzzati, San Gancil

Renato Agagliate – ij letor a lo san – a podrìa giomai vesse considerà ël tradutor literari ofissial ëd cost blògh. A l’é con piasì che ancheuj i present n’àutr sò travaj, San Gancil. As treuva ambelessì.

A l’é un racont ëd Dino Buzzati (sempe ‘d chiel, e sempe virà da Agaliate, ambelessì as treuva La creassion), pijà da cost lìber.

San Gancil, un sant sconossù, a sërca dal Paradis ëd fesse arcordé dai sò compaisan e d’arsèive un pòch ëd pòsta (ex voto, ringrassiament) fasend dij miràcoj. Costi miracoj, però, a ven-o atribuì al pì famos San Marcolin. Sòn, an leu ëd provoché invidia, a fà nasse n’amicissia sempia e cordial an tra ij doi.

Na sitassion:

Dal fornel a l’ha ancaminà a seurte un sutil fil ëd fum, e ’dcò col fum a l’era Dio.

A l’é un bel tòch, ch’as peul les-se a livej diferent. Për mi a son […] continua a leggere »

22/01/2014 1 commento

Concors ëd piemontèis

Chi ch’a-i pias ëscrive an piemontèis, bin, a l’é ora ‘d felo savèj. A-i son an efet tre concors, dij quai i don sì la neuva (an ordin dë scadensa).

V concors nassional ëd poesìa e narativa “Nino e Tomlin Bertalmia” (28 gené)
Chi: Arcancel, Associassion Cultural Piemontèisa
Còsa: poesìa e/o pròsa an piemontèis
Cost: 10 euro, a gràtis për le masnà
Ij detaj an sël sit.

II concors literari ëd poesìa e pròsa an lenga piemontèisa (28 fërvé)
Chi: la Comun-a ‘d Moncravel
Còsa: poesìa e/o conta an piemontèis
Cost: pa ‘d nen, partecipassion a gràtis
Ij detaj ambelessì.

XII concors literari “La me tèra e la sò gent” (6 avril)
Chi: ël sìrcol coltural Langa Astsan-a
Còsa: conta, poesìa o euvra teatral an piemontèis
Cost: a gràtis
Ij detaj ambelessì.

15/01/2014 1 commento

Un cit ringrassiament

Ancheuj i la foma curta.

I l’hai scorù ij 52 articoj publicà ambelessì dël 2013, e i l’hai torna lesù con piasì tanti tòch scrit da amis – Fabio Scaliti, Dragonòt, Carlin Pòrta, Michel dij Bonavé, René Agagliate.

Sensa conté la corispondensa privà ch’i l’hai con quaidun dij mé vintesingh letor – ma i pens ch’a sia pì giust dì dij nòsti vintesingh letor, përchè la stòria a l’é un pòch com ch’i disìa un pàira d’agn fà ansima a Brainfood:

Dei contenuti non so giudicare, ma questo mio diario pubblico è diventato una sorta di amico per me. Non solo un luogo di confronto e discussione, ma anche un oggetto che – in quanto pubblico – non mi appartiene più. Ovvero penso che gli articoli che si trovano qui non sono miei, ma sono di tutti, perché a tante persone, a tanti blog, a tanti libri eccetera devo gli spunti che hanno composto col tempo questo luogo. Insomma considero questo work in progress un “bene pubblico”.

Donca cost a l’é […] continua a leggere »

08/01/2014 4 Commenti

Giovanni Guareschi, Ël teorema ‘d Pitàgora – virà an lenga da Renato Agagliate

I ancaminoma cost ann, costa neuva aventura con un tòch ëd Giovanni Guareschi virà an piemontèis da Renato Agagliate – che për boneur a l’é stàit un dij bej “aquist” recent ëd cost ëscartari.

A l’é un tòch curt, ch’as les an pressa. As treuva ambelessì. A l’é gavà da cost lìber.

Na sitassion:

Ël Destin? Mach ij fòj a diso che ‘l Destin a sia a la base ‘d tut, ant la vita! Ij viliach! Ël Destin a l’é un ch’a l’é fasse ‘n nòm nen për ij sò mérit, ma për ij dësmérit dj’àutri!

Ancora na vira mersì a monsù Agagliate, che contra minca evidensa e conveniensa a séguita a viré dij tòch an piemontèis.

E mersì ëdcò ai mé vintesingh letor, che contra minca evidensa e conveniensa a séguito a lese e parlé an piemontèis.

E che cost ann a peussa esse për tuti pien ëd salute e serenità.

01/01/2014 Aggiungi commento

Michel dij Bonavé e Carlin Pòrta, doi poeta ‘d Natal (tre agn dòp)

L’ùltim artìcol dl’ann ëd cost blògh a séguita na tradission ch’a l’ha desormé tre agn: le poesìe ‘d Natal ëd Michel dij Bonavé e Carlin Pòrta (ambelessì cole dl’àutr’ann, dl’ann prima e dl’ann ancor prima).

(E un cit pensé mé: i podoma dì fin ch’i voloma che ‘l Natal a l’é pì nen ëd col ëd na vòta, che ‘l consumism da sì e da là e via fòrt – ma quand che toe masnà, bele se un-a a l’é già pitòst granda, a ven-o a dësvijete la matin ëd Natal përchè a l’é passaje ‘l Bambin, e ch’it fasse an pressa përchè a venta andé a voghe ij regaj, bin, sòn a basta a fé ëd cost di un di màgich.)

Michel dij Bonavé (dij barbisin ëd Gambabòsch)
Na cita pleuja
Na cita pleuja ’d lun-a an cel
lassa la neuit con sò mantel
dë stèile trapontà fin fin
an sl’univers sensa confin.

An sle […] continua a leggere »

25/12/2013 Aggiungi commento

Professìe ch’as auto-avero

I scrivìa quàich mèis fà:

Il mio obiettivo, che qui rendo pubblico […], è quello di partecipare, portandola a termine, ad una mezza maratona entro la fine del 2014.

Bin, col seugn – përchè ëd seugn a tuti j’efet as trata: për fé na ròba it deuve prima sugnela (a l’é cost un dj’insegnament fondamentaj ëd Bob Rotella) – a l’é averasse dumìnica. (Decisament prima ‘d lòn ch’a j’era previst: e sòn, dòp ch’a l’é capità, am maravìa gnanca un pòch – da tre mèis i sugnava, con debordagi ‘d detaj, ëd passé sota col traguard.)

La corsa a j’era costa. J’arzultà a son ambelessì. Lun-es i l’hai parlane da na mira “filosòfica” (ël pòst d’ancheuj a l’é na tradussion e n’adatament ëd col-là); véner i na parlerai da na mira sportiva.

Lòn ch’i volìa, a dila tuta, a j’era rivé al fond an meno ‘d doe ore e mesa: costa a j’era la spartiura che, andrinta ‘d mi, a l’avrìa dividù […] continua a leggere »

18/12/2013 3 Commenti

Ël Gelindo a San Damian e a la Vëssa

A s’avzin-a Natal e a torna ël Gelindo, la divota comedia natalizia della tradizione piemontese.

Mi i l’avìa vistla quàich agn fà a Cher (i l’avìa parlane ambelessì), e i peuss mach dine bin.

Për savèjne ‘d pì, ambelessì a-i é na brochure ch’a spiega tut. Ma, an doe paròle, a l’é la stòria dla nassita dël Bambin vista dal pastor Gelindo, che a l’é ël prim a core a la caban-a con l’agnel an sle spale e soa piva inseparàbila.

Gelindo a l’é un paisan bonòm e pasi, an mes tra la campagna piemontèisa e ij leu “ufissiaj” ëd Gesù Crist, e donca ch’a mës-cia soa vita ‘d mincadì con ël misteri dla Nassita: sàcher e profan, con – as capiss – un pòch ëd piemontèis.

Lë spetacol – a gratis – a l’é për tuj, nòno, grand e masnà. St’ann le date a son doe:

– véner 13 dzèmber a neuv ore a San Damian;

– continua a leggere »

11/12/2013 4 Commenti

Galateucc

Ij me vintensingh letor a conòsso me amor për ël gòlf. Lòn che mi i savìa nen a l’é che ‘l nòm giust an piemontèis a l’é galateucc.

I son rivàje për cas. I sërcava na me fòto për un pòst ansima al gieu curt, e oramai as sa che bele la ròba toa it fà prima a sërchela ans la nìvola che ans ël tò ordinator. I son partì antlora da la mia pàgina Flickr, e serendipitament i son rivà al coment ëd Testaplà ch’a jera ambelelà:

I savìa nen ch’it gieughe a galateucc!

“Cos diav a sarà sto galateucc?”, a l’é stàita mia prima reassion. Ma dàit che ij përtus ans ij green a son për mi ij teucc, a l’é stàit fàcil ruvé a la conclusion.

A cola mira i vorìa savèjne ‘d pì, as capiss. L’ùnich riferiment ch’as treuva ans la ragnà a l’é n’artìcol ëd Tavo Burat. Tavo, parland dle rèis ëd costi gieu, a dis:

Erano giochi tipicamente pastorali, praticati quando i mandriani […] continua a leggere »

04/12/2013 10 Commenti