Tag: recension

Tanti piemontèis a lo san ancor nen, ma a l’é amportant ch’as sapia: da pòche sman-e i l’oma a disposission në strument ch’a-i parlerà a le generassion ch’a vniran, në strument sentìfich e precis: ël REP, repertorio etimologico piemontese.

I l’hai preparane ambelessì na descrission un pòch pì detajà.

Lòn ch’a l’é ël REP: un vocabolari etimològich dla lenga piemontèisa. Longh 1.002 pàgine, a në spiega con precision da andoa a ven-o le paròle dla nòsta tradission literaria. (A-i son donca nen tute le paròle piemontèise, lòn ch’a sarìa nen possìbil, ma prinsipalment cole ch’as treuvo ant ij lìber – ròba che, i pudoma sté sicur, a l’é nen pòch.)

Përchè a l’é fondamental për la lenga piemontèisa: përchè prima ‘d costa euvra a j’ero pòchi strument për studié j’etimologie dle paròle ch’a compon-o nòsta lenga. Sostansialment doe:
1) ël Dizionario etimologico del dialetto piemontese d’Attilio Levi, n’euvra dël 1927 certament meritòria për l’epoca ma che a mancava ‘d sentifisità;
2) ël Gribàud, che për me cont a resta ‘l pì bel (ant ël sens […] continua a leggere »

“Piemontèis Ancheuj” a l’é n’arvista ‘d sëddes pàgine dont eut a color cudìa dal Centro Don Minzoni – Ca dë Studi Pinin Pacòt ch’a seurt ondes vire l’ann e ch’a l’é scrita tuta an piemontèis (e pì precisament ant la grafìa stòrica o dij Brandé, che a la fin dle fin a l’é l’ùnica seriament possìbila për comuniché an piemontèis ëscrit).

L’abonament për n’ann a costa 35 euro. Anformasion as peulo ciamesse ambelessì, mentre che cost a l’é ël sit. Come tute le ròbe cite, as capiss ch’as podrìa fesse mej: a mi, pr’esempi, am piasrìa quaicòs ëd pì modern, gropà a le neuve tecnologìe, al mond d’ancheuj oltre che a le ròbe veje, a la literatura e via fòrt. Ma a-i é, e costa a l’é già na gran còsa. Ça va sans dire che invit tuj a abonesse, e për giuté ël Piemont e për savèj quaicòs ëd pì ëd nòste rèis.

A l’é ’n giornal lìber e ’ndipendent, ch’a dedica soa atension a tut lòn ch’a rësguarda nòstra coltura an tute […] continua a leggere »

I l’hai conossù Nicola Duberti ‘l novémber passà, a na conferensa organisà da Mauro Arneodo e tnùa a Coni për parlé dl’importansa che na lenga minoritaria a sia scrita, nen mach parlà. Bin, a l’avìa colpime soa conossensa profonda e sincera dle lenghe e dij dialèt dle nòste bande. I soma diventà na frisa amis – an tra piemontèis për diventé amis dabon a-i va ‘d temp, as sa -, e a l’ha fame omagi ‘d quàich euvra (lìber e nen mach) dle soe.

Dj’àutre i parlerai pì ën là. Ancheuj i veuj parlé ëd Taj curt, n’archeuita d’haiku an piemontèis. Un lìber cit e ch’as peul lese an pressa, ma a ciama d’esse medità, arpià, lesù torna. Ij capitoj a seguo le stagion – già, a smija che an provinsa ‘d Coni le ròbe naturaj a ven-o pì belfé -, e an tra coste i veuj sité quàich tòch gavà da la Prima:

Jë strass ëd matin
stendù a gioé col vent.
[…] continua a leggere »

Piero Abrate, giornalista e scritor, e Pino Perrone, studios dla nòsta coltura, a l’han prontà an cost lìber n’archeujta ‘d 400 stòrie dròle an piemontèis, con tradussion an italian.

Ij dissèt capitoj dël volum a toco tuti j’argoment tìpich ëd na comunità spantià come la nòstra: la salute, lë studi, ël travaj (sensa dësmentié la Feròce), l’amicissia, lë spòrt (Tòr e Juve an prima fila, as capiss); e peui la bonomerìa dla Granda, la rancinada dij bielèis e via fòrt.

Sergio Donna ant la Prefassion a scriv:

Un lìber ch’a permet a tuti, pròpi a tuti, ëd fesse – na vòlta tant – un pò ’d sangh bon, dont i n’oma vreman tant ëbzògn. Un lìber për rije “a la piemontèisa”, con col deuit ch’a l’é prerogativa ’d nòstra coltura e ’d nòstra lenga, sensa mai esageré con le grosserìe e le parolasse.

Probabilment a podrìa nen vesse divers, ma ël pont débol ëd n’euvra parèj – che an tute le manere a va laudà për ël fàit midem ch’a esist – a l’é lë sghicié minca tant l’euj al “dialèt”, […] continua a leggere »

I l’hai conossù ëd përson-a Paolo Castellina ant la prima riunion general ëd redassion d’é!, quand che l’arvista a l’avìa pijà forma e i stasìo për ancaminé cola bela aventura.

Quàich temp fà l’ha scritme:

I arconòsso d’esse ‘n principiant ant la lenga piemontèisa. A l’é ant ël mè sangh, ma mia conossensa a l’é pitòst literària. I l’hai gnun ambelessì ch’as peussa parleje ‘nsema an piemontèis!

Bin, ch’a sia un principiant a l’é nen vera, a fussa nen àutr për tut ël travaj informatich e nen mach ch’a l’avìa fàit për l’arvista. E ancheuj i segnal volenté ël sò proget ëd viré an nòsta lenga la Bibia, përchè – com ch’a dis chiel midem – “i soma nen dispòst a sacrifiché nòstra lenga e coltura an sl’autar dla globalisassion!” Da vardé cò ël blògh, Ël barbèt piemontèis.

Ambelessì Paolo a l’ha butà n’archeujta ‘d material an piemontèis.

E a fà piasì ëdcò signalé sò liber, Piemontèis: […] continua a leggere »